Pułapka w nazwach świadczeń. Seniorzy mogą stracić tysiące przez jeden błąd
Wielu seniorów w Polsce wpada w kosztowną pułapkę finansową z powodu bardzo podobnych nazw dwóch różnych świadczeń. Choć dodatek pielęgnacyjny oraz zasiłek pielęgnacyjny mają pomagać osobom starszym i schorowanym, nie można pobierać ich jednocześnie. Brak wiedzy o tej zasadzie często kończy się koniecznością zwrotu ogromnych kwot, co dla domowego budżetu emeryta może być prawdziwym wstrząsem.
- Dodatek pielęgnacyjny jest wypłacany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako stały element comiesięcznej emerytury lub renty
- Zasiłek pielęgnacyjny to świadczenie rodzinne przyznawane przez urząd gminy lub ośrodek pomocy społecznej osobom niezdolnym do samodzielnej egzystencji
- Pobieranie obu tych świadczeń w tym samym czasie jest prawnie zakazane i skutkuje powstaniem długu wobec państwa
- Senior ma obowiązek niezwłocznie poinformować urząd gminy o przyznaniu mu dodatku przez organ emerytalny w celu wstrzymania wypłaty zasiłku
Dwa świadczenia, dwa różne urzędy
Głównym powodem problemów jest fakt, że pieniądze płyną z dwóch niezależnych źródeł. Dodatek pielęgnacyjny otrzymują osoby uprawnione do emerytury lub renty, które ukończyły 75 lat lub posiadają orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy oraz samodzielnej egzystencji. Wypłaca go ZUS, KRUS lub inne biura emerytalne MSWiA czy MON. Kwota ta jest corocznie waloryzowana i wpływa na konto razem z głównym świadczeniem.
Zasiłek pielęgnacyjny ma zupełnie inny charakter, ponieważ jest częścią systemu świadczeń rodzinnych. Przyznaje go wójt, burmistrz lub prezydent miasta po złożeniu odpowiedniego wniosku w urzędzie gminy. Przysługuje on między innymi osobom niepełnosprawnym oraz seniorom powyżej 75. roku życia, o ile nie mają oni ustalonego prawa do dodatku pielęgnacyjnego. To właśnie tutaj najczęściej dochodzi do pomyłki, ponieważ uprawnienia do obu wypłat wynikają z tego samego wieku lub stanu zdrowia.
Przeczytaj też: Nowe świadczenie dla seniorów: Jak zyskać 400 zł dzięki jednej decyzji
Mechanizm powstania długu
Pułapka zatrzaskuje się najczęściej w momencie przejścia na emeryturę lub ukończenia 75 lat. Osoba, która wcześniej chorowała i pobierała zasiłek z gminy, po nabyciu uprawnień emerytalnych często z automatu otrzymuje dodatek z ZUS. Systemy informatyczne różnych urzędów nie zawsze wymieniają dane w czasie rzeczywistym. W efekcie senior przez wiele miesięcy, a czasem nawet lat, otrzymuje dwa przelewy na podobny cel.
Przepisy jasno określają, że dodatek z ZUS ma pierwszeństwo przed zasiłkiem z gminy. Jeśli więc ktoś pobiera oba, zasiłek staje się świadczeniem nienależnie pobranym. Urząd gminy po wykryciu takiej sytuacji wydaje decyzję o konieczności zwrotu środków. Kwoty te narastają szybko, ponieważ miesięczna stawka zasiłku to obecnie 215,84 zł. Przy kilkuletnim zaniedbaniu suma do oddania może przekroczyć nawet kilka tysięcy złotych.
Obowiązki informacyjne seniora
Odpowiedzialność za zgłoszenie zmian w statusie świadczeń spoczywa bezpośrednio na seniorze lub jego opiekunach. Przy składaniu wniosku o zasiłek w gminie podpisuje się oświadczenie o braku uprawnień do dodatku z ZUS. Jeśli sytuacja ulegnie zmianie i ZUS przyzna dodatek, należy o tym fakcie powiadomić gminny ośrodek pomocy społecznej w ciągu kilku dni. Tylko szybka reakcja pozwala uniknąć bolesnych konsekwencji finansowych.
Wiele osób błędnie zakłada, że skoro oba świadczenia pochodzą z budżetu państwa, to urzędnicy sami zadbają o porządek w dokumentach. Niestety, w praktyce to świadczeniobiorca musi pilnować, aby nie dublować wypłat. Warto regularnie sprawdzać odcinki emerytury lub historię rachunku bankowego, aby upewnić się, za co dokładnie otrzymujemy pieniądze. Jeśli na wyciągu widnieją dwie pozycje o nazwie „pielęgnacyjne”, należy natychmiast wyjaśnić sprawę w urzędzie.
Jak wyjść z trudnej sytuacji?
Jeśli doszło już do pobrania obu świadczeń, najważniejszym krokiem jest szczera rozmowa z pracownikami opieki społecznej. Urzędy mają możliwość rozłożenia długu na raty, co pozwala spłacać należność w mniejszych, mniej odczuwalnych kwotach. W wyjątkowych przypadkach losowych istnieje także szansa na częściowe umorzenie długu, jednak wymaga to udowodnienia bardzo trudnej sytuacji materialnej i życiowej.
Najlepiej jednak zapobiegać takim problemom poprzez edukację i czujność. Pamiętajmy, że po ukończeniu 75 lat ZUS przyznaje dodatek pielęgnacyjny z urzędu, bez żadnych wniosków. Jest to sygnał, że w tym samym miesiącu należy zrezygnować z pobierania zasiłku w gminie. Taka prosta czynność chroni oszczędności i daje spokój ducha na jesień życia.
Źródła:
https://businessinsider.com.pl/finanse/zasilek-i-dodatek-pielegnacyjny-za-pobieranie-obu-mozna-slono-zaplacic/e7rfmep
https://oddechzycia.pl/pomoc-socjalna/roznice-pomiedzy-zasilkiem-a-dodatkiem-pielegnacyjnym-2026/
https://www.infor.pl/twoje-pieniadze/swiadczenia/7503788,dodatek-pielegnacyjny-z-zus-warunki-kwoty-i-roznice-wzgledem-zasilk.html
https://www.zus.pl/swiadczenia/dodatki-do-swiadczen-emerytalno-rentowych/dodatek-pielegnacyjny
