To typowy objaw zwężenia kręgosłupa. Pojawia się na rękach i nogach

Ból nóg podczas dłuższego spaceru czy uporczywe drętwienie rąk przy wykonywaniu codziennych obowiązków często zrzucamy na karb przemęczenia, niedoboru magnezu lub problemów ze stawami. Prawda bywa jednak zupełnie inna, a źródło problemu nierzadko ukrywa się w naszym kręgosłupie. 

Czym jest stenoza? Kilka słów o zwężeniu kręgosłupa

Stenoza kanału kręgowego to stan chorobowy, w którym przestrzeń wewnątrz kręgosłupa ulega stopniowemu zwężeniu. 

Wyobraźmy sobie tunel, przez który przebiegają kluczowe kable instalacyjne – w ludzkim organizmie tym tunelem jest kanał kręgowy, a kablami rdzeń kręgowy oraz odchodzące od niego korzenie nerwowe. Gdy miejsca zaczyna brakować, tkanki kostne i pogrubiałe więzadła zaczynają naciskać na delikatne struktury układu nerwowego, wywołując stan zapalny i zaburzając ich prawidłowe funkcjonowanie.

Proces ten nie dzieje się z dnia na dzień, dlatego wiele osób przez długi czas nie zdaje sobie sprawy z postępujących w ich ciele zmian.

Ręce i nogi pod presją. Jak rozpoznać charakterystyczne objawy stenozy?

Symptomy stenozy są ściśle uzależnione od miejsca, w którym doszło do patologicznego zwężenia. Najczęściej problem dotyczy odcinka lędźwiowego, co skutkuje tak zwanym chromaniem neurogennym.

Osoba dotknięta tą przypadłością odczuwa pieczenie, ból lub silne skurcze w jednej, lub obu nogach podczas stania czy chodzenia. Znamienne jest to, że dolegliwości te wyraźnie słabną, gdy pacjent usiądzie lub pochyli się do przodu – na przykład opierając się o wózek na zakupach lub rower. Taka pozycja tymczasowo poszerza światło kanału kręgowego, przynosząc upragnioną ulgę uciśniętym nerwom.

Jeśli jednak stenoza rozwija się wyżej, w odcinku szyjnym kręgosłupa, wachlarz objawów staje się znacznie szerszy i często bardziej niepokojący. W tym przypadku ucisk na rdzeń może wpływać nie tylko na kończyny górne, ale również na dolne. Do najczęstszych objawów zwężenia kręgosłupa w tej okolicy należą:

• częste drętwienie, mrowienie i osłabienie czucia w dłoniach,
• trudności z wykonywaniem precyzyjnych ruchów,
• problemy z utrzymaniem równowagi i koordynacją ruchową podczas chodzenia,
• promieniujący ból karku,
• osłabienie siły mięśniowej w rękach lub nogach.

Przyczyny zwężenia kanału kręgowego

Główną przyczyną prowadzącą do zwężenia kanału kręgowego jest starzenie organizmu. Choroba diagnozowana jest zwyczaj u pacjentów, którzy ukończyli 50. rok życia. 

Wraz z wiekiem w naszym kręgosłupie zachodzą naturalne zmiany zwyrodnieniowe – krążki międzykręgowe tracą nawodnienie i opadają, a organizm w ramach obrony przed niestabilnością wytwarza narośla kostne, zwane osteofitami. 

Dodatkowo więzadła stabilizujące kręgosłup mogą ulegać przerostowi, powoli zaciskając się wokół wolnych przestrzeni nerwowych niczym imadło.

Choć wiek jest dominującym czynnikiem ryzyka, stenoza może dotknąć również osoby znacznie młodsze. Zdarza się, że niektórzy rodzą się z uwarunkowanym genetycznie, węższym kanałem kręgowym, przez co nawet drobne zmiany przeciążeniowe szybciej wywołują u nich objawy ucisku. 

Inne przyczyny stenozy:

• przepukliny krążków międzykręgowych (potocznie nazywane "wypadnięciem dysku"),
• urazy mechaniczne i złamania kręgów,
• bliznowacenie i obrzęki tkanek miękkich po przebytych wcześniej operacjach neurochirurgicznych,
• rozwijające się wewnątrz kanału kręgowego guzy i torbiele (rzadziej).

Jak wygląda diagnostyka i leczenie?

W Polsce złotym standardem (refundowanym przy odpowiednich wskazaniach przez NFZ) w diagnostyce stenozy jest rezonans magnetyczny (RM). Badanie to pozwala na niezwykle dokładne uwidocznienie nie tylko samych struktur kostnych, ale przede wszystkim tkanek miękkich – w tym uciśniętego rdzenia, wychodzących korzeni nerwowych oraz zdegenerowanych dysków. 

Uzupełniająco, a także przy przeciwwskazaniach do rezonansu (np. wszczepiony rozrusznik serca), specjaliści zlecają tomografię komputerową (CT).

Fundamentem leczenia stenozy jest fizjoterapia, farmakologia uśmierzająca ból i stan zapalny oraz wdrożenie nowych, bezpiecznych dla pleców nawyków ruchowych. 

Gdy jednak wielomiesięczna rehabilitacja i leki zawodzą, a ból oraz niedowłady brutalnie odbierają pacjentowi samodzielność, konieczna bywa interwencja chirurga. 

Nowoczesne operacje odbarczające kanał kręgowy – przeprowadzane zarówno z użyciem specjalistycznych implantów, jak i bez nich – przywracają wolną przestrzeń nerwom, dając pacjentowi szansę na życie bez przewlekłego bólu.
Zobacz także: Bez tego dokumentu NFZ nie sfinansuje leczenia. Zacznie się 1 stycznia