Raport ECDC: Wirus Zachodniego Nilu w Europie. 21 przypadków we Włoszech
Sezon urlopowy w pełni, a rekordowe temperatury na południu Europy stwarzają idealne warunki do transmisji groźnych patogenów. Dla Polaków planujących wypoczynek w basenie Morza Śródziemnego realnym zagrożeniem staje się wirus przenoszony przez komary, który u części pacjentów prowadzi do nieodwracalnych zmian neurologicznych.
- Dlaczego wysokie temperatury przyspieszają transmisję wirusa Zachodniego Nilu?
- Jakie objawy świadczą o rozwoju ciężkiej, neuroinwazyjnej postaci choroby?
- Kto znajduje się w grupie najwyższego ryzyka groźnych powikłań po ukąszeniu komara?
Wraz ze wzrostem średnich temperatur w basenie Morza Śródziemnego zmienia się mapa zagrożeń epidemiologicznych w Europie. Choć obecne statystyki dają powód do ostrożnego optymizmu, eksperci z Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) ostrzegają: warunki atmosferyczne wyjątkowo sprzyjają szybkiemu rozprzestrzenianiu się groźnego patogenu.
Włochy i kraje bałkańskie na celowniku wirusa
Według statystyk medycznych (stan na 17 lipca 2026 r.) we Włoszech wykryto 21 zachorowań na gorączkę Zachodniego Nilu. Raport ECDC obejmujący przełom czerwca i lipca wspominał o sześciu potwierdzonych przypadkach w całej Europie. Obecna liczba zachorowań jest wyraźnie niższa niż w 2025 roku, kiedy to od stycznia do sierpnia we Włoszech odnotowano 500 przypadków, najwięcej w regionach Lazio, Kampania i Veneto. Brytyjski serwis MailOnline informował o 38 zgonach związanych z wirusem we Włoszech, wymieniając m.in. okolice Florencji i Werony.
Potwierdzone przypadki zakażenia wirusem Zachodniego Nilu w Europie wystąpiły dotychczas również na terenie Rumunii oraz Macedonii Północnej. Ponadto systemy monitorowania wskazują na liczne podejrzenia infekcji w Hiszpanii, Francji, Portugalii oraz Grecji.
Gorączka Zachodniego Nilu. Od ukąszenia do zapalenia mózgu
Głównym wektorem przenoszącym groźnego patogena są komary z rodzaju Culex. Zmiany klimatyczne nie pozostają bez znaczenia dla dynamiki rozwoju tych owadów. Wyższe temperatury bezpośrednio przyspieszają potencjał transmisji wirusa, co sprawia, że prawdopodobieństwo zakażenia jest znacznie większe na gorącym południu Europy w porównaniu z jej chłodniejszą, północną częścią.
Pierwsze objawy infekcji występują średnio po tygodniu od ukąszenia (okres inkubacji wynosi od 2 do 14 dni). Statystyki medyczne wskazują, że u około 80 procent zakażonych infekcja przebiega całkowicie bezobjawowo, usypiając tym samym czujność pacjentów. U 25–50% chorych między 5. a 12. dniem choroby pojawia się grudkowa lub plamista wysypka, zwykle na tułowiu i ramionach. Niestety, u około 1 na 150 osób dochodzi do rozwoju niezwykle groźnej, ciężkiej postaci neuroinwazyjnej, która bezpośrednio uszkadza układ nerwowy.
– U większości pacjentów układ odpornościowy radzi sobie z patogenem bez wywoływania symptomów, jednak u osób z grup ryzyka wirus może pokonać barierę krew-mózg – tłumaczą eksperci ECDC w najnowszym komunikacie.
Gorączka Zachodniego Nilu - kto jest najbardziej narażony?
W takich sytuacjach infekcja staje się bezpośrednim zagrożeniem życia. Do głównych objawów inwazyjnego zakażenia zalicza się zapalenie mózgu oraz zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Pacjenci zmagają się z wysoką gorączką, uporczywym bólem głowy, sztywnością lub zdrętwieniem karku, a także paraliżem wiotkim. Nierzadko występują również zaburzenia świadomości, w tym otępienie i dezorientacja, drgawki, konwulsje, ogólne osłabienie mięśni i zaburzenia czucia, co może ostatecznie prowadzić do śpiączki.
Szczególną ostrożność muszą zachować konkretne grupy pacjentów, u których ryzyko ciężkiego przebiegu zakażenia wirusem Zachodniego Nilu jest drastycznie wyższe. Zgodnie z wytycznymi należą do nich:
- osoby starsze, w szczególności pacjenci powyżej 50. lub 60. roku życia,
- pacjenci płci męskiej,
- osoby ze stanem immunosupresji lub ogólnie obniżoną odpornością, w tym pacjenci po przeszczepach organów,
- osoby cierpiące na choroby przewlekłe, takie jak cukrzyca, nadciśnienie tętnicze oraz pacjenci z chorobą nowotworową (np. guzem mózgu),
- osoby zmagające się z nadużywaniem alkoholu.
Wybierając się na zagraniczne wakacje w rejony basenu Morza Śródziemnego czy na Półwysep Bałkański, absolutną podstawą profilaktyki jest stosowanie silnych, certyfikowanych repelentów odstraszających komary, noszenie odzieży osłaniającej ciało w godzinach wieczornych oraz zabezpieczanie okien hotelowych odpowiednimi moskitierami.
