Wschodni sąsiad Polski notuje wzrost zachorowań na chorobę o wysokiej śmiertelności
Na froncie w Ukrainie pojawiła się choroba, o której świat medycyny niemal zapomniał. Zgorzel gazowa, znana z okopów I wojny światowej, powraca w dramatycznych okolicznościach. Lekarze alarmują, że opóźniona ewakuacja rannych i prowizoryczne warunki leczenia sprzyjają infekcjom, które w ciągu kilku godzin mogą zakończyć się śmiercią.
- Zgorzel gazowa to śmiertelnie groźna infekcja bakteryjna wywoływana przez Clostridium perfringens
- W Ukrainie ranni tygodniami czekają na ewakuację, a leczenie odbywa się w niehigienicznych warunkach
- Objawy gangreny to silny ból, obrzęk, ciemnienie skóry i charakterystyczne „trzeszczenie” w tkankach
- Leczenie wymaga natychmiastowej operacji, silnych antybiotyków i często amputacji
- W warunkach wojny skuteczna terapia bywa niemożliwa
Powrót choroby z okopów I wojny światowej
Zgorzel gazowa, nazywana też gangreną, to jedna z najbardziej agresywnych infekcji bakteryjnych znanych medycynie. Wywołują ją bakterie Clostridium, które rozwijają się w środowisku pozbawionym tlenu — w głębokich ranach, gdzie tkanki są zniszczone i niedokrwione. To właśnie tam namnażają się i produkują toksyny niszczące mięśnie oraz gaz, który gromadzi się pod skórą, powodując charakterystyczne trzeszczenie.
Choroba ta była plagą I wojny światowej. Wtedy tysiące żołnierzy umierały na polach bitew, zanim otrzymały pomoc. Dziś historia powtarza się na wschodniej Ukrainie.
Przeczytaj też: Mobilizacja wojskowa 2025. Kto może uniknąć poboru z powodów zdrowotnych, a kto pierwszy zostanie wezwany?
Kiedy każda godzina ma znaczenie
Jak donosi „The Telegraph”, w rejonie Zaporoża i Donbasu lekarze znów diagnozują zgorzel gazową u rannych żołnierzy. Wielu z nich przez długie dni przebywa w schronach lub podziemnych punktach medycznych, czekając na transport do szpitala.
„Widzimy powikłania ran, jakich nie oglądał żaden żyjący lekarz” – mówi cytowany przez brytyjski dziennik wolontariusz medyczny Alex.
Każde opóźnienie działa na korzyść bakterii. W wilgotnych, zanieczyszczonych pomieszczeniach, bez dostępu do sterylnego sprzętu i antybiotyków, zakażenie szerzy się błyskawicznie. Gdy ranny trafia wreszcie na blok operacyjny, często jest już za późno.
Przeczytaj też: Te rejony są zagrożone brakiem pomocy medycznej na wypadek wojny. LISTA
Jak rozpoznać zgorzel gazową?
Pierwsze objawy to bardzo silny, pulsujący ból i obrzęk wokół rany. Skóra blednie, a następnie ciemnieje, przybierając brunatny lub czarny kolor. Pod palcami można wyczuć trzeszczenie — efekt gazu wytwarzanego przez bakterie. Z rany wydobywa się cuchnąca wydzielina, a stan chorego gwałtownie się pogarsza: rośnie gorączka, spada ciśnienie, pojawiają się zaburzenia świadomości.
Toksyny bakteryjne błyskawicznie uszkadzają mięśnie, nerki i serce. Nieleczona zgorzel gazowa niemal zawsze kończy się śmiercią — często w ciągu doby od zakażenia.
Leczenie gangreny: wyścig z czasem
Ratunkiem jest natychmiastowa operacja. Chirurdzy muszą oczyścić ranę z martwej tkanki, a w wielu przypadkach – amputować zakażoną kończynę. Równocześnie podaje się bardzo silne antybiotyki, często w kilku kombinacjach.
„To ekstremalnie zagrażająca życiu infekcja — nieleczona ma śmiertelność bliską 100 procent” – mówi dr Lindsey Edwards z King’s College London.
W idealnych warunkach leczenie wspomaga się terapią tlenem w komorze hiperbarycznej, ale na linii frontu takie możliwości praktycznie nie istnieją.
Wojna ponownie stworzyła środowisko, w którym zgorzel gazowa mogła się odrodzić. Brak ewakuacji, brud, błoto, stres i ograniczone zaplecze medyczne sprawiają, że ta choroba sprzed wieku znów zbiera śmiertelne żniwo.
Źródła:
https://www.telegraph.co.uk/global-health/terror-and-security/gas-gangrene-ukraine-war-russia-trenches-europe/
https://mezha.net/eng/bukvy/rising-gas-gangrene-cases-in-ukraine-amid-war-injuries/
https://ppch.pl/article/135076/en
https://112.ua/en/hvoroba-aka-bula-posirena-v-persu-svitovu-vijnu-virue-v-ukraini-the-telegraph-111549
