Cukrzyca to jedna z chorób cywilizacyjnych, należąca do grupy chorób metabolicznych i autoimmunologicznych (w przypadku cukrzycy typu 1). W zależności od rodzaju cukrzycy, charakteryzuje się ona całkowitą lub częściową niezdolnością organizmu do produkcji insuliny, wobec czego chory cierpi na hiperglikemię. Jest to stan, w którym poziom cukru we krwi osoby znacznie przekracza normy właściwe dla zdrowego człowieka. Nieleczona lub źle prowadzona cukrzyca jest stanem groźnym dla zdrowia, a nawet życia pacjenta.
Cukrzyca jest jedną z najpowszechniejszych chorób cywilizacyjnych. Według danych WHO na całym świecie chorych na cukrzycę jest aż 440 milionów ludzi – w samej Polsce są to 3 miliony, jednak dane te mogą być nieco zaniżone z uwagi na nieoczywisty przebieg niektórych rodzajów choroby.
Istnieje kilka rodzajów cukrzycy, z czego do podstawowych zaliczamy jej dwa typy. Jest to cukrzyca typu 1 oraz cukrzyca typu 2. Cukrzyca typu 1 jest zdecydowanie najgroźniejsza dla życia i zdrowia człowieka, objawia się nagle, a jej początek zwykle jest ostry i wymaga podjęcia natychmiastowego leczenia. Przyczyny jej powstawania nie są znane – uznaje się, że mogą ją warunkować czynniki genetyczne, wirusy o nieznanej etiologii, a nawet czynniki psychiczne.
Z cukrzycy typu 1 nie można się wyleczyć, ponieważ trzustka chorego ulega stopniowej degradacji, aż do całkowitego uszkodzenia wysp trzustkowych. Pacjent zmuszony jest do częstego badania poziomu cukru we krwi i suplementowania insuliny przy pomocy zastrzyków, zgodnie z potrzebami dietetycznymi (terapia insulinowa).
Zdecydowanie mniej groźna ale też i trudniejsza w wykryciu jest cukrzyca typu 2. Trzustka chorych w tym przypadku jest zdrowa, ale pacjenci wykazują insulinooporność, a więc znacznie mniejszą wrażliwość na insulinę. Cukrzyca typu 2 stanowi 80% zachorowań na cukrzycę. Terapia insulinowa zazwyczaj jest niepotrzebna – wystarczy odpowiednia dieta i aktywność fizyczna, których brak (wraz z otyłością) stanowi główną przyczynę cukrzycy.
Do innych rodzajów cukrzycy może należeć cukrzyca ciążowa (przemijająca w trakcie połogu) czy szereg innych chorób, mających zazwyczaj podłoże genetyczne lub środowiskowe.
Cukrzyca, a w szczególności cukrzyca typu 1, stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia człowieka. Zbyt wysoki stan hiperglikemii może doprowadzić do śpiączki, a w konsekwencji śmierci – podobnie może zadziałać hipoglikemia, a więc zbyt niski poziom cukru we krwi (pojawiający się na przykład w przypadku niewłaściwej podaży insuliny zewnętrznej).
Nieleczona lub źle prowadzona cukrzyca może doprowadzić także do rozmaitych powikłań. Wśród nich wymienia się takie jak: niewydolność serca, udar mózgu, retinopatia cukrzycowa, uszkodzenie nerwów, uszkodzenie nerek, choroby dziąseł i zębów czy podatność na infekcje.
Pokaż więcej
Dla wielu z nas małe, miękkie grudki pojawiające się na szyi, pod pachami czy w pachwinach to jedynie defekt kosmetyczny. Tymczasem te niepozorne zmiany skórne, zwane włókniakami miękkimi, mogą pełnić funkcję wczesnego systemu ostrzegawczego. Współczesna medycyna wskazuje na silną korelację między ich nagłym pojawieniem się a zaburzeniami metabolicznymi, takimi jak insulinooporność i stan przedcukrzycowy. Zrozumienie tego związku jest kluczowe, by zdążyć z profilaktyką przed rozwinięciem się pełnoobjawowej cukrzycy typu 2.Mechanizm powstawania włókniaków a poziom insulinySygnały ostrzegawcze i lokalizacja zmian skórnychDiagnostyka metaboliczna jako klucz do zdrowia
Po 20,9 zł więcej do dziennego wyżywienia pacjenta dostały od stycznia wszystkie szpitale. Od początku roku w całej Polsce obowiązuje nowy standard żywienia pacjentów w szpitalach. Zastąpił on pilotaż „Dobry posiłek w szpitalu” i po raz pierwszy wprowadza jednolite zasady we wszystkich placówkach. Ma się to przełożyć na lepsze jakościowo posiłki oraz jadłospis układany przez profesjonalistów i indywidualne podejście do potrzeb żywieniowych pacjentów.Od stycznia szpitale otrzymują dodatkowe 20,9 zł do dziennego wyżywienia pacjenta (dla kobiet w ciąży stawka ta wynosi 23,50 zł), co łącznie z dotychczasowymi kosztami daje kwotę około 64 zł dziennie na osobęNowy standard obowiązuje we wszystkich placówkach w Polsce, zastępując program pilotażowy, i ma na celu wyeliminowanie nierówności w jakości żywienia, które dotychczas wahały się od 17 do ponad 80 zł dziennie na pacjentaWprowadzenie zmian wiąże się z koniecznością zatrudnienia dietetyków (oraz logopedów w razie potrzeb) do planowania indywidualnych diet, a szpitale są zobowiązane do publikowania jadłospisów na swoich stronach internetowych
Luty w Polsce ma zapach lukru, smażonego ciasta i konfitury różanej. Tłusty Czwartek to dla wielu z nas jedyny dzień w roku, kiedy zawieszamy dietetyczną broń i oddajemy się bez opamiętania słodkiej tradycji. Ale czy zastanawiałeś się kiedyś, co dzieje się wewnątrz tego złocistego krążka, zanim trafi na Twój talerz? Czy to, co uważasz za „domowy, lepszy wypiek”, nie jest w rzeczywistości bombą nasączoną przegrzanym tłuszczem? Jakie błędy popełniamy podczas smażenia, które mogą sprawić, że pączek stanie się ciężkostrawnym ciężarem? Dietetyk, psychodietetyk, Małgorzata Jezierska w rozmowie z nami rozwiewa wątpliwości.
Zasiłek pielęgnacyjny stanowi realne wsparcie finansowe dla osób, które ze względu na stan zdrowia wymagają pomocy w codziennym funkcjonowaniu. Choć przepisy precyzyjnie określają zasady jego przyznawania, wielu uprawnionych wciąż nie korzysta z tej formy pomocy, nie mając świadomości o jej istnieniu. Poniższy artykuł wyjaśnia, jakie kryteria muszą spełnić osoby zmagające się z cukrzycą oraz seniorzy, aby otrzymać miesięczne świadczenie wypłacane przez państwo.
Cukrzyca typu 2 często rozwija się po cichu. Zanim pojawią się klasyczne objawy, organizm może wysyłać subtelne sygnały, które łatwo zrzucić na stres, wiek albo „gorszy okres”. Dlatego wiele osób dowiaduje się o chorobie dopiero przy okazji rutynowych badań.Cukrzyca typu 2 może długo nie dawać typowych objawów.Nietypowe sygnały bywają mylone z przemęczeniem lub infekcją.Wczesne rozpoznanie zmniejsza ryzyko powikłań układu krążenia, nerek i narządu wzroku.
Samodzielne mierzenie poziomu glukozy we krwi to dla milionów osób z cukrzycą lub insulinoopornością codzienność. Wydaje się, że to czynność prosta i rutynowa – wystarczy nakłuć palec, nanieść kroplę krwi na pasek i odczytać wynik. Diabeł tkwi jednak w szczegółach. Okazuje się, że nawet jeden błąd potrafi zafałszować wynik o kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt jednostek, co może prowadzić do podjęcia złych decyzji medycznych, jak np. podanie niewłaściwej dawki insuliny.Prawidłowy pomiar cukru zaczyna się od przygotowania dłoni, a nie od glukometruSytuacje, w których badanie glikemii jest absolutnie niezbędne dla bezpieczeństwaLista najczęstszych błędów, które sprawiają, że wynik na ekranie kłamieTechnika ma znaczenie – krótka instrukcja idealnego nakłucia krok po kroku
PCOS przez lata było niedoszacowane jako choroba ogólnoustrojowa. Dziś wiadomo, że jego wpływ obejmuje hormony, metabolizm i psychikę, co zmienia podejście do diagnozy i leczenia.
Jak pokazują badania, osoby z tym schorzeniem mają istotnie wyższe ryzyko udaru mózgu – nawet wtedy, gdy nie chorują na nadciśnienie ani cukrzycę. Niestety, często nawet nie wiedzą, że są chore. O co dokładnie chodzi?
Choć wygląda niemal identycznie jak tradycyjne kakao, jego właściwości mogą wprawić w osłupienie nawet największych sceptyków. Karob, znany również jako mączka chleba świętojańskiego, przeżywa właśnie swój wielki renesans w medycynie naturalnej i dietetyce klinicznej. Najnowsze badania z przełomu 2024 i 2025 roku potwierdzają: to nie tylko bezpieczny zamiennik czekolady dla alergików, ale potężne narzędzie w walce z plagą chorób cywilizacyjnych, z którą borykają się miliony Polaków.W dobie drastycznie rosnących cen kakao oraz coraz częstszych problemów z bezsennością, nadciśnieniem i stanami lękowymi, karob staje się produktem o niezwykłej wartości. Pozyskiwany ze strąków szarańczynu strąkowego, naturalnie słodki proszek, kryje w sobie składniki, których próżno szukać w klasycznej tabliczce czekolady. Dlaczego warto wprowadzić go do swojej kuchni już dziś?Zamiennik kakao, który czyni cudaBadania potwierdzają cudowny wpływ karobu na zdrowieDar natury łatwo dostępny i tani
Życie z przewlekłą chorobą, taką jak cukrzyca, wiąże się z codziennymi wyzwaniami, które wykraczają poza sam proces leczenia i często wymagają stałego monitorowania stanu zdrowia. Wsparcie finansowe ze strony państwa może stanowić istotną pomoc dla wielu rodzin zmagających się z kosztami opieki i rehabilitacji. Zrozumienie dostępnych form pomocy oraz procedur ubiegania się o środki jest pierwszym krokiem do stabilizacji domowego budżetu i zapewnienia odpowiedniego bezpieczeństwa sobie lub bliskim.
Może wpływać na ciśnienie krwi, poziom cukru i metabolizm tłuszczów, a jej niedobory należą do najczęstszych na świecie. Coraz więcej badań pokazuje, że regularne uzupełnianie jednego, dobrze znanego składnika może wspierać układ sercowo-naczyniowy i gospodarkę węglowodanową. Naukowcy sprawdzili, na jakiej zasadzie to działa i komu przynosi największe korzyści.Ta witamina poprawia funkcję śródbłonka i elastyczność tętnicRegularna suplementacja ma realny wpływ na insulinę, glukozę i ryzyko cukrzycyOsoby starsze i szczupłe odnoszą największe korzyści z suplementacji
Małe, miękkie guzki na szyi często traktujemy jak defekt kosmetyczny. Tymczasem najnowsze badania pokazują, że niewinne włókniaki mogą być pierwszym sygnałem rozwijającej się cukrzycy typu 2. Jeśli je masz, sprawdź nie tylko lusterko, ale również wyniki glukozy.
Stan przedcukrzycowy nie oznacza jeszcze choroby, ale jest wyraźnym sygnałem ostrzegawczym. Oprócz aktywności fizycznej i zmian w diecie, kluczowe znaczenie może mieć wybór napojów. Niektóre z nich pomagają ustabilizować poziom cukru we krwi i poprawić funkcjonowanie trzustki.
Nieprzyjemny metaliczny, kwaśny, gorzki czy wręcz słony posmak w ustach to objaw, który wiele osób bagatelizuje. Tymczasem może pojawiać się nie tylko po nocy, ale też utrzymywać się przez cały dzień – i wcale nie musi być efektem zjedzenia czegoś intensywnego w smaku. Niekiedy to pierwszy sygnał choroby: od refluksu, przez zaburzenia hormonalne, aż po problemy z wątrobą lub niedobory witaminowe.• Nietypowy posmak w ustach może wynikać z chorób przewodu pokarmowego, zaburzeń hormonalnych, niedoborów witaminowych lub infekcji• Metaliczny smak często towarzyszy niedoborom żelaza, cynku i B12 oraz niektórym lekom• Kwaśny posmak to najczęściej objaw refluksu żołądkowo-przełykowego• Gorzki smak może świadczyć o problemach z żółcią lub zaburzeniach pracy wątroby• Jeśli posmak utrzymuje się dłużej niż kilka dni, warto skonsultować się ze specjalistą
O raku trzustki mówi się jak o wyroku, który niestety jest jednoznaczny. Rokowania w przypadku tego raka są bardzo złe, a pierwsze objawy pojawiają się, gdy na skuteczne leczenie jest za późno.Bardzo ważna jest znajomość pierwszych symptomów, wskazujących na to, że w trzustce rozwija się rak. Jak się okazuje, u prawie połowy pacjentów przed diagnozą zagościł charakterystyczny objaw. O czym konkretnie mowa?
Insulinooporność to stan, w którym komórki słabiej reagują na insulinę, a organizm podnosi jej poziom, by utrzymać prawidłową glikemię. Z czasem rośnie ryzyko cukrzycy typu 2 i problemów sercowo-naczyniowych. Rozpoznanie bywa trudne, bo pierwsze sygnały są niespecyficzne i łatwo je zrzucić na stres czy zmęczenie. Co to dla ciebie oznacza i od czego zacząć, by odzyskać energię i bezpieczeństwo metaboliczne?
W Polsce cukrzyca i stan przedcukrzycowy dotyczą milionów osób, a wiele przypadków pozostaje niewykrytych. Dlatego warto znać pierwsze objawy i wiedzieć, kiedy poprosić o badania. Poniżej wyjaśniamy, na co zwracać uwagę w codziennym funkcjonowaniu i dlaczego szybka reakcja ma znaczenie.Cukrzyca to cicha i podstępna chorobaJakie objawy mogą wskazywać na cukrzycę?Kiedy iść do lekarza?
Cukrzyca jest chorobą metaboliczną, której wczesne objawy można zauważyć w codziennych sytuacjach, nawet podczas wizyty w łazience. W artykule wyjaśniamy, jakie objawy powinny zaniepokoić i przypominamy, że nieleczona cukrzyca może prowadzić do poważnych powikłań, a nawet do utraty zdrowia lub życia.Czym jest cukrzyca?Jakie są pierwsze objawy choroby?Co powinno zaniepokoić w łazience?
Pusty kubek wody tuż po przebudzeniu, ciągłe ziewanie w pracy i wrażenie, że ostatni kilogram zniknął jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki? Twój organizm potrafi wysyłać subtelne sygnały, zanim poziom glukozy we krwi przekroczy bezpieczną granicę. Sprawdź pięć najczęstszych znaków ostrzegawczych i dowiedz się, kiedy krótkie badanie krwi może oszczędzić ci poważnych kłopotów.Ponad 3 mln dorosłych Polaków żyje z cukrzycą, a blisko co piąty nie ma o tym pojęciaWynik badania glukozy na czczo otrzymasz w ciągu jednego poranka – trwa krócej niż parzenie kawyW tekście znajdziesz konkretne wskazówki, kiedy wystarczy zmiana stylu życia, a kiedy potrzebna jest szybka wizyta u lekarza
Stan przedcukrzycowy to etap, w którym poziom glukozy we krwi jest już podwyższony, ale jeszcze nie spełnia kryteriów cukrzycy typu 2. To ostrzeżenie od organizmu, że czas na zmiany w stylu życia – inaczej ryzyko rozwoju choroby wzrasta kilkukrotnie. Wiele objawów można przeoczyć, ale niektóre są widoczne gołym okiem.Stan przedcukrzycowy często nie daje wyraźnych objawów, ale istnieje sześć sygnałów ostrzegawczych.Zmiany na skórze mogą być pierwszą wskazówką, że gospodarka cukrowa organizmu nie działa prawidłowo.Wczesne rozpoznanie i proste działania – dieta, ruch, kontrola masy ciała – mogą odwrócić proces prowadzący do cukrzycy.
Palenie papierosów jest jednym z najbardziej zgubnych nałogów, a lista chorób, które wywołuje, wciąż się wydłuża. Choć najczęściej kojarzymy je z rakiem płuc, chorobami serca i przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP), coraz więcej badań wskazuje na to, że nałóg ten ma znacznie szerszy, destrukcyjny wpływ na nasz organizm.Najnowsze doniesienia ze Szwecji rzucają nowe światło na dotychczas nieznany związek między paleniem a cukrzycą, co stawia pod znakiem zapytania stare przekonania na temat tej choroby.Palenie tytoniu zwiększa ryzyko zachorowania na cztery rodzaje cukrzycy typu 2Osoby palące mają ponad dwukrotnie wyższe ryzyko cukrzycy insulinoopornejNałóg przyczynia się do ponad jednej trzeciej przypadków najcięższego podtypu cukrzycy
Insulina reguluje poziom glukozy we krwi, ale gdy jej stężenie przez dłuższy czas utrzymuje się na zbyt wysokim poziomie, organizm zaczyna wysyłać subtelne sygnały ostrzegawcze. Większość z nich nie kojarzy się bezpośrednio z gospodarką węglowodanową, dlatego łatwo je zignorować.Wysoki poziom insuliny może przez długi czas nie dawać oczywistych objawów, ale organizm wysyła subtelne sygnały ostrzegawczeDo najczęstszych należą m.in. senność po posiłkach, przyrost tłuszczu brzusznego, ciemne plamy na skórze i napady głoduWczesna diagnoza i zmiana stylu życia (dieta, aktywność fizyczna) pomagają obniżyć insulinę i zapobiec powikłaniom
Po raz pierwszy w swojej historii Barbie pojawia się w odsłonie, która odzwierciedla codzienność dzieci chorujących na cukrzycę typu 1. Firma Mattel wprowadza wyjątkowy model lalki, która ma na celu reprezentację dzieci zmagających się z tą chorobą, ale również budowanie świadomości i empatii. Dzięki współpracy z Breakthrough T1D nowa lalka została wyposażona w realistyczny sprzęt medyczny, a jej obecność w świecie zabawek niesie ważny przekaz.Barbie po raz pierwszy została przedstawiona jako osoba z cukrzycą typu 1Lalka powstała we współpracy z organizacją Breakthrough T1DTo kolejny krok w kierunku większej inkluzywności w serii Barbie Fashionistas
Życie z cukrzycą wymaga od chorego dużej samodyscypliny. Oprócz przestrzegania właściwej diety i dbania o aktywność fizyczną konieczne jest regularne monitorowanie poziomu cukru we krwi. Najczęściej w tym celu używa się glukometru – niewielkiego urządzenia, które szybko analizuje poziom glukozy we krwi z nakłucia palca.Codzienne, dokładne pomiary glukozy są kluczowe w skutecznym leczeniu cukrzycy i zapobieganiu powikłaniom Mimo niedogodności związanych z nakłuwaniem palca, tylko glukometry i systemy CGM zapewniają wiarygodne wyniki Urządzenia reklamowane jako „nieinwazyjne” (np. opaski, zegarki, nakładki) nie są w stanie dokładnie mierzyć poziomu cukru we krwi Eksperci ostrzegają: nie daj się nabrać na marketing – brak igieł to często brak rzetelnych danych i realne zagrożenie dla zdrowia
Polskie Towarzystwo Diabetologiczne (PTD) regularnie aktualizuje standardy diagnostyczne dotyczące poziomu glukozy we krwi. Najnowsze wytyczne na 2025 rok opierają się na aktualnych wynikach badań. Jak wyglądają i co się zmieniło? Wyjaśniamy.Prawidłowy poziom glukozy na czczo powinien wynosić 70–99 mg/dl (czyli 3,9–5,5 mmol/l). Przy wartościach 125 mg/dl (7 mmol/l) diagnozuje się cukrzycęW doustnych testach obciążenia glukozą (OGTT) za prawidłowy uznaje się wynik poniżej 140 mg/dl (7,8 mmol/l). Wynik powyżej 200 mg/dl (11,1 mmol/l) jasno wskazuje na cukrzycę– Na cukrzycę choruje około 3 mln Polaków – mówi prof. dr hab. n. med. Irina Kowalska, prezes Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego
Cukrzyca typu 2. to choroba, która coraz częściej dotyka osoby aktywne, czynne zawodowo, wychowujące dzieci. Współczesna medycyna daje nadzieję na długie życie z cukrzycą bez powikłań – pod warunkiem, że pacjent zacznie modyfikować swój styl życia i ma dostęp do nowoczesnego leczenia. Niestety, w Polsce dostęp do terapii zgodnych z aktualną wiedzą naukową jest mocno ograniczony. O konsekwencjach ograniczeń refundacyjnych, najczęstszych powikłaniach cukrzycy i potrzebach pacjentów rozmawiamy z Moniką Kaczmarek, prezeską Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków i pacjentką, która sama żyje z tą chorobą.
Cukrzyca to choroba, która bardzo często daje objawy na skórze. Pewne symptomy mogą świadczyć o tym, że choroba się rozwija, co jest sygnałem dla pacjenta, że czas wykonać badania i udać się do lekarza. Osoby ze zdiagnozowaną cukrzycą mogą z kolei dopasować pielęgnację skóry pod swoje potrzeby.
Cukrzyca typu 2 wiąże się z ryzykiem wystąpienia powikłań sercowo-naczyniowych, a ryzyko to rośnie wraz z postępem choroby. U wielu pacjentów objawy podwyższonego poziomu glukozy we krwi nie występują do momentu, kiedy właśnie pojawiają się powikłania. Chorzy, u których choroba występuje, powinni mieć dostęp do jak najnowocześniejszych metod leczenia, zwłaszcza do inhibitorów SGLT-2 (flozyn) oraz analogów GLP-1 (inkretyn). Co na to Ministerstwo Zdrowia? Dodajmy tylko, że Polskie Stowarzyszenie Diabetyków apeluje o umożliwienie leczenia wszystkim pacjentom, którzy według wytycznych towarzystw naukowych powinni stosować te leki, czyli o rozszerzenie obecnych wskazań refundacyjnych. Obecna refundacja obejmuje jedynie wąską grupę pacjentów. Co istotne, nowoczesne leki znacznie ograniczają ryzyko wystąpienia powikłań i kosztów ich leczenia i jak wskazują eksperci, powinny być stosowane na możliwie jak najwcześniejszym stadium choroby.