Zdrowie psychiczne niemowląt pod lupą. Pierwsze badania w polskim POZ
W niektórych krajach Europy Zachodniej pediatrzy rutynowo oceniają zdrowie psychiczne najmłodszych dzieci. W Polsce takie narzędzia dopiero powstają. Badacze z Uniwersytetu Śląskiego adaptują dwa międzynarodowe kwestionariusze, które mogą pomóc wykrywać pierwsze sygnały problemów u niemowląt – jeszcze zanim staną się one poważnym obciążeniem.
- W Polsce brakuje narzędzi do oceny zdrowia psychicznego niemowląt, dostępne są jedynie skale rozwojowe
- Badacze z Uniwersytetu Śląskiego adaptują dwa sprawdzone kwestionariusze stosowane m.in. we Francji i Danii
- Rodzice mogą bezpłatnie zgłosić swoje dziecko do projektu „Bobas” i wziąć udział w badaniach
Niezmiernie ważny temat
Dotąd w Polsce pediatrzy i psycholodzy dysponowali głównie skalami oceniającymi rozwój dziecka w zakresie tzw. kamieni milowych – takich jak siadanie czy rozwój mowy. To jednak nie to samo, co zdrowie psychiczne.
Na rynku polskim dostępne są głównie skale rozwojowe, (…) których wyników jednak nie można w pełni utożsamiać z szeroko pojętym zdrowiem psychicznym – tłumaczy w TOK FM dr Anna Brandt-Salmeri z Instytutu Psychologii Uniwersytetu Śląskiego.
Projekt badawczy, w którym badane są niemowlęta od 8. do 12. miesiąca życia, ma pomóc we wczesnym wychwytywaniu ważnych sygnałów. Jak podkreśla badaczka:
Ich celem jest identyfikacja pewnego rodzaju “red flags”, których nagromadzenie może nam sugerować podwyższone ryzyko występowania pewnych trudności w obszarze zdrowia psychicznego.
Przeczytaj też: Groźny wirus atakuje najmłodszych. Jak uchronić przed nim swoje dziecko?
Jakie narzędzia trafią do polskiego POZ?
Do polskich warunków adaptowane są dwa kwestionariusze.
- ADBB, czyli Alarmowa Skala Dystresu Niemowląt – stosowana we Francji i Anglii. Pozwala szybko ocenić kontakt wzrokowy, mimikę i reakcje dziecka na dorosłych. „To skala, która w żaden sposób nie dokłada pracy specjaliście. (…) Krótka procedura, która może wnieść bardzo wiele cennych informacji o emocjonalnym i społecznym funkcjonowaniu dziecka” – zaznacza dr Brandt-Salmeri.
- CIMHS, czyli Kopenhaski Skrining Zdrowia Psychicznego Niemowląt – wywiad prowadzony z rodzicem, obejmujący sen, karmienie, rozwój emocjonalny i społeczny. W Danii stosują go położne i pielęgniarki podczas rutynowych wizyt.
Oba narzędzia nie służą diagnozie klinicznej, lecz przesiewowi – czyli wczesnemu wyłapaniu problemów. W razie potrzeby dziecko mogłoby być skierowane na dalszą obserwację lub konsultację specjalistyczną.
Przeczytaj też: Miliardy na zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży. Nareszcie
Co to oznacza dla rodziców i systemu?
Rodzice mogą zgłosić się do udziału w projekcie „Bobas” – badania prowadzone są bezpłatnie w kilku miastach na Śląsku.
Zgłaszają się osoby, które chcą wesprzeć naukę, uzyskać szersze spojrzenie na dobrostan swojego dziecka, ale też rodzice, którzy po prostu potrzebują takiej konsultacji – mówi badaczka.
Eksperci podkreślają jednak, że wdrożenie tych narzędzi w całej Polsce to perspektywa odległa: "Można bowiem postawić pytanie: ‘OK, zrobimy badania przesiewowe, zauważymy jakieś nieprawidłowości, ale gdzie mamy następnie tych pacjentów kierować'?” – zauważa dr Brandt-Salmeri. Psychiatria dziecięca i psychologia rozwojowa w Polsce już teraz są mocno obciążone.
Mimo to specjaliści są zgodni: to ważny krok w stronę systemowej profilaktyki. Nawet jeśli wdrożenie zajmie lata, praca nad narzędziami przesiewowymi może w przyszłości pomóc w uniknięciu poważnych problemów i odciążyć system zdrowia.
Źródło: tokfm.pl
