Sobotni atak na Rynku Głównym w Krakowie to nie tylko najtragiczniejsza strzelanina w najnowszej historii Polski, z bilansem sześciu ofiar śmiertelnych i szesnastu rannych, ale przede wszystkim potężny cios w poczucie bezpieczeństwa tysięcy ludzi. Kiedy 7 listopada uzbrojony napastnik otworzył ogień do przypadkowych przechodniów, w ułamku sekundy na zawsze zmienił życie świadków i osób, którym udało się uciec z linii strzału. O mechanizmach przetrwania w sytuacji skrajnego zagrożenia, cienkiej granicy między naturalnym szokiem a zespołem stresu pourazowego (PTSD) oraz o tym, jak mądrze i bezpiecznie wspierać ocalałych mierzących się z niewyobrażalną traumą, opowiada w rozmowie z portalem Pacjenci.pl psycholog Karolina Kownacka.
Kiedy ktoś z naszego otoczenia traci bliską osobę, gorączkowo szukamy słów, które przyniosą mu ulgę. Niestety, często wpadamy w pułapkę toksycznej pozytywności. Rzucamy wyuczone banały, ponieważ sami nie radzimy sobie z widokiem czyjegoś cierpienia. To wtedy zazwyczaj tych 5 zdań, których lepiej nie mówić.
Tylko w ostatnich dniach Polską wstrząsnęła seria brutalnych ataków z użyciem niebezpiecznych narzędzi w placówkach oświatowych. W Ostrołęce 19-latek zranił kilka osób, a w Leszczydole-Nowinach 15-latek śmiertelnie ranił nożem woźną. Jak zapobiec kolejnym tragediom? Po czym poznać, że nasze lub znajome dziecko może dokonać ataku? Zapytaliśmy o to psycholog Karolinę Kownacką.
W normalnej, wspierającej relacji komunikacja opiera się na wzajemnym szacunku, zaufaniu i empatii. Z kolei w przemocowych związkach słowa stają się narzędziem manipulacji, kontroli i niszczenia poczucia własnej wartości. Toksyczni partnerzy bardzo często stosują wyuczone schematy werbalne, aby zadać drugiej osobie ból. Jak je rozpoznać i na co uważać? Oto 5 najczęstszych.
Depresja nie zawsze objawia się smutkiem czy płaczem, przez co wiele osób przez długi czas nie wiąże swoich dolegliwości z zaburzeniami nastroju. Schorzenie to może dawać szereg nietypowych sygnałów płynących z ciała i umysłu, które łatwo pomylić ze zwykłym zmęczeniem lub chorobami somatycznymi. Zrozumienie nieoczywistych wskaźników spadku formy psychicznej pozwala na szybsze postawienie właściwej diagnozy i wdrożenie odpowiedniego leczenia. Warto przyjrzeć się sygnałom, które na pierwszy rzut oka nie kojarzą się bezpośrednio ze stanami depresyjnymi.Jakie fizyczne dolegliwości organizmu mogą wskazywać na rozwijającą się depresję?W jaki sposób nietypowe objawy psychiczne wpływają na codzienne funkcjonowanie i relacje z bliskimi?Kiedy opisywane sygnały powinny stać się powodem do konsultacji ze specjalistą?
Zdrowe odżywianie to dziś synonim dbałości o siebie i wyznacznik nowoczesnego statusu społecznego. Granica między świadomą troską o organizm a niebezpieczną obsesją bywa jednak niezwykle cienka. Choć problem patologicznego skupienia na zdrowym jedzeniu dotyka coraz większej liczby Polaków, jego diagnostyka wciąż nastręcza specjalistom wielu trudności. Jak zauważa w rozmowie na łamach serwisu Pacjenci.pl znana psychodietetyczka i psycholożka, Agata Ziemnicka, zjawisko to jest głęboko zakorzenione w naszej psychice. Medycyna zdaje się nie nadążać za współczesnymi pułapkami dietetycznymi, a opieszałość w instytucjonalnym uznaniu choroby zostawia pacjentów bez należytego wsparcia i jasnych ścieżek leczenia.
Aż do 50% pacjentów zgłaszających się do placówek zdrowia psychicznego może cierpieć na to schorzenie, a mimo to przez lata słyszą, że to "depresja lekooporna", "zaburzenia osobowości" albo po prostu "taka już ich uroda". Jeśli permanentnie czujesz się gorsza, odczuwasz chroniczny, palący wstyd, a Twoje relacje z ludźmi przypominają pole minowe, być może to wcale nie jest kwestia Twojego wadliwego charakteru. To może być całkowicie naturalna, neurobiologiczna reakcja na przewlekłą traumę. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ostatecznie ucięła debaty i w najnowszej klasyfikacji chorób ICD-11 oficjalnie uznała Złożony Zespół Stresu Pourazowego (C-PTSD) za odrębną jednostkę chorobową. Co to oznacza w praktyce? To, co czujesz, jest prawdziwe, dokładnie zbadane przez medycynę i – co najważniejsze – podatne na specjalistyczne leczenie.
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) bije na alarm: samotność to jedna z największych i najdroższych epidemii XXI wieku, uderzająca w nasze organizmy ze zdwojoną siłą. Jej niszczące skutki bywają porównywane do otyłości czy nałogowego palenia papierosów. W dobie cyfrowej izolacji, rosnących kosztów terapii i powszechnego kryzysu zdrowia psychicznego, ratunek może okazać się niezwykle banalny. To codzienna, krótka pogawędka, potocznie nazywana small talkiem. Zjawisko, którego tak często unikamy, jest w rzeczywistości potężnym narzędziem prewencyjnym.
Neurobiologia w znaczącym, choć wciąż często niedocenianym stopniu determinuje nasilenie objawów u pacjentów ze zdiagnozowanym ADHD. Przełomowe doniesienia naukowe wskazują na bezpośredni związek między zmienną gospodarką hormonalną – zwłaszcza u kobiet w okresie menopauzy – a gwałtownym paraliżem funkcji poznawczych. Szczegóły w rozmowie z Pacjentami zdradza psycholog dr Anna Kaźmierczak-Mytkowska.
Zaburzenia uwagi były dawniej uznawane wyłącznie za chorobę wieku dziecięcego, która rzekomo mijała w okresie dojrzewania. Współczesna psychiatria zdecydowanie obala jednak ten mit. Dorośli z diagnozą ADHD zmagają się po prostu z innym, mniej widocznym dla otoczenia obrazem objawów, co bardzo często drastycznie opóźnia prawidłowe rozpoznanie. O szczegółach w rozmowie z portalem Pacjenci.pl opowiada psycholog kliniczny dr Anna Kaźmierczak-Mytkowska.Nadruchliwość motoryczna, wyraźnie widoczna u najmłodszych, z wiekiem przekształca się w wyczerpujące uczucie stałego napięcia wewnętrznegoDorośli pacjenci, w przeciwieństwie do dzieci, potrafią z czasem tworzyć zaawansowane strategie skutecznie maskujące ich codzienne trudnościBrak wczesnej interwencji specjalistycznej nierzadko skutkuje u starszych pacjentów rozwojem groźnych powikłań
Żyjemy w epoce, w której pojęcie traumy uległo drastycznej dewaluacji, sprowadzone nierzadko do roli publicystycznego wytrychu. Tymczasem z klinicznego punktu widzenia to nie chwilowy kryzys czy społeczny dyskomfort, lecz brutalny stan wyjątkowy ogłaszany przez nasz organizm. O dyktaturze przetrwania, biologicznych kosztach przemocy i systemowym dziedziczeniu lęku opowiada dr n. med. Tomasz Srebnicki.
Nerwica natręctw, dziś częściej określana jako OCD (obsessive-compulsive disorder), to nie „dziwne przyzwyczajenia” ani przesadna pedanteria. To zaburzenie, które potrafi krok po kroku przejąć codzienność: zabiera czas, spokój, relacje i poczucie kontroli. Zaczyna się niewinnie — od jednej myśli, jednego sprawdzenia, jednego rytuału. Potem tworzy się mechanizm, z którego trudno wyjść bez pomocy. Dlatego tak ważne jest wczesne rozpoznanie sygnałów alarmowych.OCD to zaburzenie, w którym pojawiają się natrętne myśli, obrazy lub impulsy oraz przymus wykonywania określonych czynności albo rytuałówObjawy nie muszą oznaczać zamiłowania do porządku — mogą dotyczyć lęku przed skrzywdzeniem kogoś, religii, seksualności, zdrowia czy potrzeby absolutnej pewnościNatręctwa zabierają dużo czasu, wywołują silne napięcie i zaczynają utrudniać pracę, naukę, odpoczynek oraz relacjeIm wcześniej rozpocznie się leczenie, tym większa szansa na zatrzymanie błędnego koła objawówNajskuteczniejsze formy leczenia to psychoterapia poznawczo-behawioralna, zwłaszcza ERP, a u części osób także leki
Polski rząd intensyfikuje prace nad przepisami, które mogą na zawsze zmienić cyfrową rzeczywistość najmłodszych. Planowane regulacje zakładają wprowadzenie zakazu korzystania z mediów społecznościowych dla osób poniżej 15. roku życia, co ma być odpowiedzią na rosnący kryzys zdrowia psychicznego młodzieży. Zmiany mogą wejść w życie już w 2026 roku, zmuszając gigantów technologicznych do wprowadzenia rygorystycznej weryfikacji wieku.Na ten temat rozmawialiśmy z ekspertką, magister Sylwia Bartczak, psycholog sieci placówek medycznych Enel-Med.Dowiedz się, na czym maja polegać zmiany i co zmienią w życiu dzieciSprawdź, dlaczego granica 15 lat budzi kontrowersje wśród psychologówZobacz, jak przygotować dziecko na nadchodzące ograniczenia w sieci
Julia Wieniawa wywołała w sieci prawdziwą burzę, opowiadając o swoim doświadczeniu z diagnozą ADHD na podstawie przeprowadzonych badań z krwi. Te słowa natychmiast spotkały się z ostrą reakcją środowiska medycznego, które alarmuje, że to szkodliwa dezinformacja. Spytaliśmy więc doświadczonych ekspertek od zdrowia psychicznego m. in. o to dlaczego celebrytka mija się z prawdą i jak według nich wygląda rzetelna ścieżka do diagnozy.Julia Wieniawa mówi o swoim problemieJak prawidłowo diagnozuje się ADHD?Czy diagnoza popularnego zaburzenia jest nadużywana?
Niewinne zgrzytanie zębami podczas snu lub nieświadome zaciskanie szczęk w ciągu dnia to problem, który dotyka nawet co trzeciego Polaka. Choć najczęściej szukamy pomocy u dentysty, przyczyna dolegliwości zazwyczaj leży znacznie głębiej – w naszej psychice i sposobie, w jaki ciało radzi sobie z napięciem. Ignorowanie tych sygnałów prowadzi do bolesnych powikłań, które mogą objawiać się w najmniej oczekiwany sposób.Relacja między ciałem a emocjamiBruksizm jako barometr zdrowia psychicznegoWpływ leków i chemii na kondycję szczękDroga od stomatologa do psychiatry
Czujesz, że Twój umysł przypomina rozgrzaną patelnię, na której myśli strzelają bez ładu i składu? To niepokojące wrażenie chaosu i trudność w utrzymaniu skupienia dotykają coraz większą część społeczeństwa. Choć termin „popcornowy mózg” brzmi zabawnie, opisuje on realny problem z przebodźcowaniem, który sprawia, że codzienne obowiązki stają się wyzwaniem. Dowiedz się, skąd bierze się to zjawisko, jakie sygnały powinny Cię zaniepokoić i jak skutecznie odzyskać kontrolę nad własną uwagą.Mechanizm powstawania cyfrowego rozproszeniaNiepokojące sygnały i codzienne trudnościWpływ nadmiaru bodźców na kondycję psychicznąSkuteczne sposoby na odzyskanie spokoju
Coraz więcej dorosłych Polaków szuka odpowiedzi na pytanie, dlaczego ich codzienność bywa tak chaotyczna. Diagnoza ADHD u dojrzałych osób przestała być tematem tabu, co widać w statystykach, a także w ofertach prywatnych gabinetów. Niestety, rosnący popyt sprawił, że na rynku pojawiły się usługi niskiej jakości, które zamiast pomagać, wprowadzają zamęt i narażają pacjentów na niepotrzebne koszty.Na czym polega ADHD u dorosłych?Skąd bierze się wzrost liczby pacjentów?Pułapki szybkich testów i brak uznawania opiniiStanowisko Ministerstwa Zdrowia w sprawie standardów
Depresja to jedna z najpoważniejszych chorób cywilizacyjnych XXI wieku, która dotyka miliony osób na całym świecie, niezależnie od wieku, statusu materialnego czy wykonywanego zawodu. Często mylimy ją z chwilowym obniżeniem nastroju lub zwykłym przemęczeniem, co sprawia, że pacjenci trafiają do gabinetów specjalistów bardzo późno. Tymczasem ta choroba to nie tylko głęboki smutek, ale skomplikowany zespół objawów wpływających na każdą sferę funkcjonowania człowieka. Zrozumienie, że depresja ma wiele twarzy, jest pierwszym krokiem do skutecznej pomocy sobie lub bliskim.Co tak naprawdę dzieje się w głowie chorego?Sygnały których nie wolno lekceważyćKiedy ciało choruje równo z dusząPułapka wiecznego biegu i braku wytchnienia
Śmierć bliskiej osoby jest jednym z najtrudniejszych doświadczeń, z jakimi mierzymy się w ciągu życia. Choć kulturowo kojarzymy ten czas głównie ze smutkiem i czarnym ubiorem, z perspektywy psychologicznej żałoba to skomplikowany proces adaptacyjny do nowej rzeczywistości. Jest to naturalna reakcja na stratę, która obejmuje sferę emocjonalną, poznawczą, a nawet fizyczną. Bez niej nasz umysł nie byłby w stanie „przetrawić” nowej, bolesnej rzeczywistości, w której ukochanej osoby już nie ma.Dlaczego żałoba jest nam potrzebna?Kiedy ból staje się więzieniemNeurobiologia straty i układ nagrodyJak odróżnić przedłużone cierpienie od depresji?
Znasz to uczucie, gdy sekundę po uścisku dłoni Twój umysł staje się czystą kartą i nie masz zielonego pojęcia, jak ma na imię osoba, która przed chwilą Ci się przedstawiła? Choć dla wielu osób jest to powód do wstydu, psychologia poznawcza uspokaja: zapominanie imion to jedna z najczęstszych luk w ludzkiej pamięci. Nie wynika ona z braku szacunku do rozmówcy, lecz ze specyficznej architektury naszego mózgu. Okazuje się, że imiona są jednymi z najtrudniejszych danych do utrwalenia, a trudność w ich przywoływaniu może mieć podłoże w zjawisku zwanym „blokadą dostępu” lub specyficznych cechach naszej uwagi.Dlaczego mózg traktuje imiona po macoszemu?Paradoks piekarza i trudność etykietowaniaSygnały wymagające konsultacji ze specjalistąSkuteczne treningi uważności towarzyskiej
„W moim gabinecie nie ma seniorów” – mówi dr n. med. Agata Kołodziejczyk. To zdanie uderza najmocniej, bo przecież to właśnie jesień życia bywa czasem najtrudniejszym do udźwignięcia. Dlaczego ci, którzy potrzebują wsparcia najbardziej, tak rzadko po nie sięgają? Statystyki bywają zimne, ale to nie one bolą najbardziej. Prawdziwy dramat rozgrywa się w całkowitej ciszy czterech ścian, w uporczywym wyczekiwaniu na dźwięk domofonu lub w pustym spojrzeniu na ekran telefonu, który milczy od tygodni. Z okazji Dnia Babci i Dziadka pochylamy się nad tematem, o którym seniorzy rzadko mówią głośno – o samotności, która w Polsce staje się cichą epidemią, niszczącą zdrowie równie skutecznie jak papierosy czy zła dieta. O psychologicznych kulisach tego zjawiska rozmawiamy z dr n. med. Agatą Kołodziejczyk z Katedry Psychologii Klinicznej i Zdrowia we Wrocławiu.Na poczucie samotności seniora ma wpływ mnóstwo czynnikówPsycholog mówi jak możemy wspierać seniorówNegatywny wpływ samotności na zdrowie
Czy depresja zawsze zaczyna się w głowie? Wyniki badań naukowych sugerują, że u części pacjentów jej przyczyną mogą być zaburzenia hormonalne związane z pracą tarczycy. Sprawdzamy, co wiadomo o wpływie hormonów tarczycy na zdrowie psychiczne.
Rodzina kojarzy się z bezpieczeństwem, wsparciem i bezwarunkową akceptacją. W praktyce bywa jednak inaczej. Czasem to właśnie najbliżsi ranią najmocniej, a destrukcyjne schematy są tak „normalne”, że trudno je nazwać po imieniu. Toksyczność w rodzinie rzadko wygląda jak z filmu – częściej kryje się w słowach, gestach i oczekiwaniach. Oto sygnały, których nie warto ignorować.• Kontrola, która dusi zamiast chronić• Emocje pod znakiem szantażu i poczucia winy• Brak granic i szacunku w codziennych relacjach• Stałe napięcie, które odbija się na zdrowiu psychicznym
Każdy z nas spotkał się z sytuacją, w której rozmowa w miejscu publicznym stawała się zbyt głośna, budząc konsternację otoczenia. Natężenie głosu rzadko jest przypadkowe; stanowi ono złożony sygnał wysyłany przez naszą psychikę lub wynikający z wzorców zakodowanych w dzieciństwie. Zrozumienie mechanizmów stojących za głośnością mowy pozwala lepiej interpretować zachowania innych oraz skuteczniej kontrolować własny przekaz.
Słowa, których używamy na co dzień, nie są jedynie nośnikiem informacji. Psychologowie od dawna podejrzewali, że język zdradza sposób, w jaki przeżywamy emocje, budujemy relacje i postrzegamy samych siebie. Najnowsze badania pokazują, że w mowie i piśmie można dostrzec także trwałe wzorce charakterystyczne dla zaburzeń osobowości. Chodzi o subtelne sygnały, które — powtarzając się — tworzą spójny obraz psychicznego funkcjonowania.• Osobowość jako spektrum, a nie prosta diagnoza• Emocje zapisane w zdaniach i zaimkach• Co mówią prywatne teksty i rozmowy twarzą w twarz• Media społecznościowe jako lustro psychiki
Zmęczenie przestało być sygnałem ostrzegawczym, a zaczęło funkcjonować jak dowód ambicji i zaangażowania. Nadgodziny, multitasking, bycie „pod telefonem” także po pracy — dla wielu to codzienność. A czasem... wręcz powód do dumy. Tymczasem psychika i ciało coraz wyraźniej pokazują, że życia w stanie permanentnej gotowości nie da się prowadzić bez kosztów. O tym, dlaczego chroniczne zmęczenie stało się normą, jak wpływa na nasze zdrowie psychiczne, relacje i sposób myślenia o sobie, rozmawiamy z psycholożką Jagodą Buczyńską-Kozłowską.
Bywa, że rozmowa z kimś trwa ledwie chwilę, a ty już czujesz się tak, jakbyś przebiegł pół maratonu. Choć ta osoba może być sympatyczna, pełna energii albo wręcz przeciwnie — wiecznie narzekająca — efekt jest ten sam: wychodzisz z interakcji wyczerpany, rozdrażniony, a czasem nawet smutny. Psychologia nazywa takie osoby „emocjonalnymi wampirami”. To nie jest diagnoza medyczna, ale zrozumiały, trafny obraz pewnych schematów zachowań, które potrafią drenować innych. I co ważne: każdy może ich rozpoznać, jeśli wie, na co zwrócić uwagę.Emocjonalny wampir to osoba, która nieświadomie wyczerpuje emocjonalną energię innychDziała poprzez określony styl komunikacji, zachowania i sposób budowania relacji5 najczęstszych cech to: narcyzm, dramatyzowanie, chroniczne narzekanie, potrzeba kontroli i brak uważnościRozpoznanie tych wzorców pozwala chronić własne granice i lepiej zarządzać relacjami
Znasz ten schemat? Wchodzisz w nową relację, a po kilku tygodniach okazuje się, że druga osoba ma w sobie więcej chaosu niż czułości, a ty znowu lądujesz w roli emocjonalnego ratownika. Toksyczni ludzie pojawiają się w twoim życiu z zaskakującą regularnością — w pracy, w przyjaźniach, w związkach? Psychologia podkreśla, że nie wynika to z pecha ani „magnetyzmu”, lecz z głęboko zakorzenionych wzorców, które działają poza naszą świadomością. Co ciekawe, wielu specjalistów zwraca uwagę, że właśnie osoby dobre, empatyczne i wrażliwe najczęściej stają się celem toksycznych zachowań. Psychologia wskazuje trzy konkretne mechanizmy, które sprawiają, że toksyczne osoby chętnie zbliżają się do ciebieWiększość z tych wzorców działa automatycznie — dopiero uświadomienie ich pozwala je zmienićEmpatia i dobre serce paradoksalnie mogą działać jak magnes na trudnych, wymagających ludzi
