Ziarniniakowe alergiczne zapalenie naczyń
Czym jest ziarniniakowe alergiczne zapalenie naczyń?
Ziarniniakowe alergiczne zapalenie naczyń jest chorobą zaliczaną do układowych zapaleń naczyń, w których dochodzi do uszkodzenia ścian naczyń krwionośnych przez proces zapalny. Jest to bardzo rzadka choroba autoimmunologiczna powodująca zapalenie naczyń krwionośnych o małej i średniej wielkości u osób z atopią.
Przyczyny powstawania ziarniniakowego alergicznego zapalenia naczyń
Dokładne przyczyny choroby nie są znane, wiadomo jednak, że w jej powstawaniu udział ma układ immunologiczny (odpornościowy) chorego. W przebiegu ziarniniakowego alergicznego zapalenia naczyń eozynofile (granulocyty kwasochłonne) chorego namnażają się nadmiernie i gromadzą w ścianach naczyń krwionośnych, biorąc udział w tworzeniu zapalenia. Gdy liczba eozynofilów jest bardzo duża, dochodzi do całkowitego zniszczenia ściany naczynia krwionośnego i powstania ziarniniaka.
Objawy ziarniniakowego alergicznego zapalenia naczyń
Ziarniniakowe alergiczne zapalenie naczyń przebiega w trzech etapach. Choroba manifestuje się różnie u różnych pacjentów. Może objawiać się lekko, np. jako zmiany skórne i polipy nosa, ale może być też bardzo niebezpieczna dla zdrowia i życia, gdy przebiega z komplikacjami ze strony układu pokarmowego i serca.
Pierwszym etapem choroby jest faza alergiczna, objawiająca się alergicznym nieżytem nosa oraz astmą. Zazwyczaj astma rozwija się u chorych na 3 do 9 lat przed innymi objawami.
Drugim etapem choroby jest faza eozynofilowa, przebiegająca z nadmiarem eozynofilów we krwi i tkankach. Eozynofilia może objawiać się spadkiem wagi, potami nocnymi, kaszlem, bólami brzucha i krwawieniem z układu pokarmowego. Mogą pojawiać się gorączka i zmęczenie.
Ostatnim etapem ziarniniakowego alergicznego zapalenia naczyń jest faza zapalenia naczyń, skutkująca zmniejszeniem przepływu krwi do organów i tkanek. Do powikłań powstających w ostatnim etapie choroby należą: formujące się zakrzepy krwi w tętnicach, zawał, nekroza komórek, zapalenie otrzewnej, owrzodzenia i perforacja przewodu pokarmowego. Najbardziej niebezpiecznym powikłaniem stadium zapalenia naczyń jest choroba serca – zapalenie mięśnia sercowego wywołane eozynofilią lub tamponada osierdzia.
Rozpoznanie i leczenie ziarniniakowego alergicznego zapalenia naczyń
W celu rozpoznania choroby przeprowadzany jest wywiad lekarski z pacjentem. Lekarz zleca szereg badań krwi, czasem badanie moczu. Najczęściej zlecane badania krwi obejmują jej morfologię, oznaczenie poziomu białka C-reaktywnego (CRP) oraz OB. U chorego na ziarniniakowe alergiczne zapalenie naczyń we krwi wystąpi eozynofilia, czyli podwyższona liczba eozynofilów we krwi. W moczu mogą wystąpić krwinki czerwone lub białko. Do potwierdzenia choroby czasem stosuje się biopsję, czyli pobranie kawałka tkanki skórnej, mięśniowej.
W leczeniu ziarniniakowego alergicznego zapalenia naczyń stosowane są leki immunosupresyjne, czyli hamujące aktywność układu odpornościowego pacjenta. Mogą to być glikokortykosteroidy lub cyklofosfamid. Dodatkowo lekarz dobiera leczenie objawowe, w zależności od dolegliwości zgłaszanych przez pacjenta.
Ziarniniakowe alergiczne zapalenie naczyń nie jest chorobą uleczalną, ale możliwe jest osiągnięcie jej remisji. Większość pacjentów będzie uzależniona od przyjmowania leków. Chorzy muszą być pod opieką lekarza w celu monitorowania uszkodzeń narządów i zapobiegania nawrotom choroby.
