Miliony Polaków trzymają to przy łóżku. Lekarze biją na alarm: Zaburza pracę mózgu
Router w sypialni pracuje często przez całą noc, dokładnie wtedy, gdy mózg przechodzi przez kolejne fazy snu i uruchamia procesy związane z nocną regeneracją. Szczególnie ważny jest sen NREM i aktywność wolnofalowa, łączona z działaniem układu glimfatycznego, który uczestniczy w usuwaniu z mózgu zbędnych produktów przemiany materii. Badania pokazują jednocześnie, że fale radiowe mogą wpływać na fizjologię snu i aktywność mózgu. To sprawia, że nocna, wielogodzinna ekspozycja na RF-EMF jest istotnym tematem badań nad snem i pracą mózgu.
- Fale radiowe mogą wpływać na aktywność mózgu podczas snu
- Sen NREM odgrywa ważną rolę w nocnym oczyszczaniu mózgu
- Układ glimfatyczny jest szczególnie związany z aktywnością wolnofalową
- W badaniach analizuje się także wpływ RF-EMF na barierę krew–mózg
Router działa wtedy, gdy mózg intensywnie się oczyszcza
Sen nie jest dla mózgu okresem całkowitego wyłączenia. W jego trakcie zmienia się aktywność elektryczna, praca układu nerwowego i przebieg procesów związanych z usuwaniem zbędnych cząsteczek. Przegląd badań z 2025 roku wskazuje, że szczególne znaczenie dla glimfatycznego oczyszczania mózgu ma aktywność wolnofalowa występująca podczas snu NREM.
Autorzy opisują sen jako ważny element procesu usuwania z mózgu potencjalnie neurotoksycznych cząsteczek, takich jak amyloid beta. Zwracają też uwagę na związek zaburzonego snu z gromadzeniem takich substancji w tkance mózgowej. Z tego punktu widzenia nocne środowisko snu ma znaczenie właśnie dlatego, że kilka godzin odpoczynku to czas intensywnych zmian w fizjologii mózgu.
Fale radiowe mogą zmieniać fizjologię snu
Jednym z najważniejszych eksperymentów dotyczących tego zagadnienia jest badanie „Radio frequency electromagnetic field exposure in humans: Estimation of SAR distribution in the brain, effects on sleep and heart rate”. Zdrowi młodzi uczestnicy byli wystawiani na działanie RF-EMF o częstotliwości 900 MHz. W jednym eksperymencie ekspozycja odbywała się w czasie ośmiogodzinnego snu nocnego, w drugim przed trzygodzinnym snem w ciągu dnia.
Naukowcy zaobserwowali zmiany w zapisie EEG. Na początku snu NREM zwiększyła się moc sygnału w zakresie 9–14 Hz. Ekspozycja podczas snu wpływała również na wybudzenia po zaśnięciu oraz zmienność rytmu serca.
– Ekspozycja podczas snu zmniejszała czuwanie po zaśnięciu i wpływała na zmienność rytmu serca – czytamy w badaniu.
Bariera krew–mózg także znajduje się pod lupą naukowców
Bariera krew–mózg działa jak wyspecjalizowany filtr oddzielający krążącą krew od środowiska tkanki nerwowej. Wpływ fal radiowych na jej przepuszczalność był analizowany w badaniach komórkowych, doświadczeniach na zwierzętach oraz w badaniach z udziałem ludzi. Najnowszy przegląd z 2026 roku zebrał wyniki prac wykorzystujących różne częstotliwości, poziomy ekspozycji i sposoby oceny zmian w obrębie bariery.
Autorzy przeglądu wskazali, że w 17 badaniach zaobserwowano zwiększenie przepuszczalności bariery krew–mózg lub zmiany molekularne. Część doświadczeń komórkowych wskazywała między innymi na zmiany dotyczące białek tworzących ścisłe połączenia między komórkami oraz szlaków związanych ze stresem komórkowym. Wyniki poszczególnych prac różniły się jednak w zależności od warunków ekspozycji i metod badawczych.
Nocna ekspozycja nakłada się na najważniejsze fazy snu
Znaczenie routera stojącego w sypialni wynika przede wszystkim z czasu ekspozycji. Urządzenie może działać bez przerwy przez wiele godzin, kiedy człowiek śpi, a mózg wielokrotnie przechodzi przez kolejne fazy snu. To właśnie wtedy zachodzą zmiany aktywności elektrycznej opisane w badaniach nad RF-EMF oraz procesy związane z nocnym oczyszczaniem mózgu.
Badania nad snem pokazują, że aktywność wolnofalowa podczas NREM jest istotnym elementem fizjologii związanej z układem glimfatycznym. Oddzielne eksperymenty dotyczące RF-EMF wykazały natomiast, że ekspozycja może zmieniać zapis EEG podczas snu. Te dwa obszary badań spotykają się więc w jednym punkcie: w fizjologii mózgu podczas nocnego odpoczynku.
Bibliografia
- Huber, R., Schuderer, J., Graf, T. i in. Radio frequency electromagnetic field exposure in humans: Estimation of SAR distribution in the brain, effects on sleep and heart rate, 2003.
- van Hattem, T., Verkaar, L., Krugliakova, E. i in. Targeting Sleep Physiology to Modulate Glymphatic Brain Clearance, 2025.
- Taspinar Simsek, E., Sumser, K., Mansourinezhad, P. i in. Experimental and clinical evidence on radiofrequency electromagnetic field effects on the blood-brain barrier: a scoping review, 2026.
