Pacjenci.pl
Rzeżączka - objawy i przyczyny choroby

pixabay.com

Rzeżączka - objawy i przyczyny choroby

25 Stycznia 2021

Autor tekstu:

Izabela Wierzbicka

Rzeżączka jest jedną z najczęstszych chorób przenoszonych drogą płciową. Ta bakteryjna choroba zakaźna atakuje błony śluzowe narządów moczowych i rozrodczych. Jest wywoływana przez gonokoki (Neisseria gonorrhoeae), tlenowe, Gram-ujemne, ruch

Rzeżączka - charakterystyka

Rzeżączka to choroba weneryczna, która występuje na całym świecie - i tylko u ludzi. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) szacuje, że każdego roku na całym świecie występuje ponad 100 milionów przypadków tej choroby. To sprawia, że rzeżączka jest trzecią najczęściej występującą chorobą przenoszoną drogą płciową. Dotyka w szczególności młodych ludzi w wieku od 15 do 25. Dokładne dane liczbowe co do sytuacji w Polsce nie są znane, ponieważ, mimo że w świetle obowiązujących w Polsce przepisów, zakażenia przenoszone drogą płciową, czyli kiła, rzeżączka czy chlamydioza, podlegają obowiązkowemu zgłoszeniu z pełnymi danymi, to choroby te najczęściej nie są zgłaszane.

Rzeżączka - przyczyny

Rzeżączka jest jedną z chorób przenoszonych drogą płciową, wywoływaną przez bakterie gonokokowe. W zależności od praktyki seksualnej atakują błony śluzowe narządów płciowych, dróg moczowych, odbytnicy, jamy ustnej i gardła. Drogą przenoszenia gonokoków jest przede wszystkim stosunek płciowy z osobą chorą bez zabezpieczenia w postaci prezerwatywy. Podczas stosunku rzeżączka dociera bezpośrednio do błon śluzowych. Istnieją inne sposoby przenoszenia rzeżączki, ale są one mniej powszechne. Niemowlęta od zarażonych matek mogą zarazić się podczas porodu, ponieważ wchodzą w bliski kontakt z błonami śluzowymi. Nie można wykluczyć zakażenia rzeżączką podczas całowania, ale jest to bardzo mało prawdopodobne. Poza ludzkim ciałem gonokoki nie mogą przetrwać długo i bardzo szybko giną.

Rzeżączka - objawy

Rzeżączka to choroba przenoszona drogą płciową, która powoduje inne objawy u mężczyzn, jak u kobiet. Pierwsze oznaki rzeżączki u mężczyzn pojawiają się zwykle po dwóch do sześciu dni po stosunku płciowym. Jednak około jedna dziesiąta wszystkich mężczyzn zakażonych rzeżączką nie zauważa żadnych objawów choroby. Odsetek ten jest jeszcze wyższy w przypadku kobiet: około 50 procent wszystkich kobiet zakażonych rzeżączką nie ma żadnych objawów. Często rozprzestrzeniają tę chorobę zakaźną, nawet o tym nie wiedząc. Objawy rzeżączki pojawiają się, gdy błona śluzowa w miejscu wejścia bakterii ulega zapaleniu. Infekcja może się dalej rozwijać, na przykład z narządów płciowych do dróg moczowych, a stamtąd dalej się rozprzestrzeniać.

Objawy rzeżączki u mężczyzn

Typowe objawy rzeżączki u mężczyzn to:

  • zapalenie cewki moczowej, które może objawiać się zaczerwienieniem lub obrzękiem ujścia cewki moczowej i żołędzi prącia;

  • Bolesne oddawanie moczu;

  • Intensywne, mleczne, ropne wydzieliny;

  • Jeśli bakterie wydostają się przez drogi moczowe, może dojść do zapalenia gruczołu krokowego, pęcherzyków nasiennych, powrózków nasiennych i najądrza.

Objawy rzeżączki u kobiet

U kobiet do zakażenia dochodzi zwykle przez szyjkę macicy. Kobiety, które zaraziły się rzeżączką, często doświadczają następujących objawów:

  • Intensywne upławy, które czasami brzydko pachną;

  • Zapalenie cewki moczowej;

  • Ból (pieczenie) podczas oddawania moczu

  • Obfite, długotrwałe miesiączki lub krwawienia międzymiesiączkowe (plamienie);

  • Ropne, krwawe wydzieliny, gdy rzeżączka atakuje szyjkę macicy.

Jeśli infekcja gonokokowa jest nieleczona, może rozwinąć się stan zapalny jajników, jajowodów i ostatecznie całej miednicy.

Rzeżączka w odbytnicy, gardle lub jamie ustnej

W zależności od praktyk seksualnych gonokoki mogą wnikać do organizmu na inne sposoby u mężczyzn i kobiet.

Rzeżączka odbytnicy: Jeśli rzeżączka została przeniesiona podczas stosunku analnego (często u mężczyzn uprawiających seks z mężczyznami), odbyt może ulec zainfekowaniu. U kobiet rzeżączka może dostać się do jelita poprzez wydzieliny narządów płciowych. Infekcja u kobiet często przebiega bez objawów. Z drugiej strony mężczyźni często odczuwają swędzenie, bolesne wypróżnienia i śluzowate wydzieliny obecne w kale.

Rzeżączka gardła: gardło jest jedynym miejscem infekcji tylko u około pięciu procent osób z rzeżączką. U pacjentów, którzy już mają rzeżączkę narządów płciowych i dróg moczowych, gardło zajmuje od 5 do 25 procent. Infekcja zwykle występuje podczas seksu oralnego. Konsekwencją może być ból gardła i zapalenie gardła. Jednak u większości z nich nie występują objawy rzeżączki.

W rzadkich przypadkach infekcja wpływa również na spojówkę oka. To gonokokowe zapalenie spojówek jest znane u noworodków, które zostały zakażone bakteriami w macicy lub podczas porodu. Około pięciu dni po porodzie rozwijają się objawy zapalenia spojówek. Bez leczenia choroba może szybko rozprzestrzenić się na rogówkę i doprowadzić do ślepoty.

Rzeżączka - leczenie

Przyczyną rzeżączki są bakterie, a dokładniej wspomniene już gonokoki (Neisseria gonorrhoeae). Dlatego rzeżączkę można skutecznie leczyć antybiotykami. Lekarze najpierw sprawdzają w laboratorium, na który antybiotyk bakterie są najbardziej wrażliwe, a na który nie reagują. W ten sposób można dobrać najskuteczniejszy lek. Ponieważ niektóre patogeny gonokokowe rozwinęły obecnie oporność na niektóre antybiotyki, pacjenci zwykle otrzymują kombinację dwóch różnych antybiotyków jako terapię, którą przyjmują w postaci tabletek lub zastrzyków. Możliwe są następujące antybiotyki przeciwko rzeżączce: Ceftriakson podawany dożylnie lub domięśniowo plus azytromycyna w tabletce. Alternatywą dla wrażliwych pacjentów są cefiksym, cyprofloksacyna, ofloksacyna czy azytromycyna - każda pojedyncza dawka w postaci tabletek.

Czy rzeżączka jest całkowicie wyleczalna?

Jeśli pacjenci otrzymają odpowiednie leczenie, zakażenie rzeżączką jest całkowicie uleczalne. Choroba zakaźna nie ma wtedy dalszych konsekwencji zdrowotnych. Jednak jeśli rzeżączka nie jest leczona, może rozwinąć się przewlekłe zapalenie narządów płciowych, które może prowadzić do bezpłodności. Wszyscy partnerzy seksualni, którzy uprawiali seks z osobą zakażoną w ciągu dwóch tygodni od wystąpienia objawów, powinni zostać zbadani pod kątem rzeżączki. Ważne jest, aby wszyscy pacjenci powstrzymali się od współżycia do czasu zakończenia leczenia antybiotykami.

Rzeżączka – powikłania

Mimo że rzeżączka jest chorobą całkowicie wyleczalną, to przy zaniedbaniu leczenia może doprowadzić do bardzo poważnych powikłań, do których należą między innymi:

  • Rozsiane zakażenie rzeżączkowe;

  • zespół stawowo-skórny – towarzyszą mu bóle i zapalenie stawów, a w ponad połowie przypadków w okolicach stawów pojawiają się też zmiany skórne (plamy, grudki, wykwity krwotoczne);

  • zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych;

  • infekcja całego układu moczowo-płciowego;

  • zapalenie najądrzy u mężczyzn;

  • zapalenie prostaty;

  • zapalenie gruczołów Tysona (w obrębie napletka i okolicach wędzidełka);

  • bezpłodność;

  • zapalenie przydatków u kobiet;

  • zapalenie gruczołów Bartholina – występuje u kobiet i objawia się gromadzeniem ropnej wydzieliny na wardze sromowej większej;

  • zakażenia dziecka podczas porodu (czego konsekwencją może być ślepota u dziecka).

Rzeżączka – zapobieganie

Bakterie wywołujące rzeżączkę przenoszą się na drugiego człowieka najczęściej podczas stosunku seksualnego. Warto pamiętać, iż może się to stać zarówno w przypadku stosunku klasycznego – pochwowego, ale również oralnego jak i analnego. Istnieją pewne działania prewencyjne, które mogą uchronić przed zachorowaniem na rzeżączkę i inne choroby przenoszone drogą płciową.

Abstynencja seksualna

Jest to oczywiście metoda radykalna, ale gwarantuje niemalże stuprocentową ochronę przed chorobami wenerycznymi (nie licząc bardzo sporadycznych przypadków zakażeń, do których dochodzi np. podczas korzystania z toalet publicznych). Należy jednak pamiętać, że abstynencja seksualna jest absolutnie konieczna podczas leczenia już istniejącego zakażenia.

Prawidłowe stosowanie prezerwatyw

Prezerwatywy stanowią nie tylko wysoce skuteczną barierę chroniącą przed rzeżączką, ale również licznymi innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową, których transmisja związana jest w wydzielinami dróg rodnych. Zalicza się do nich, chlamydiozę, kiłę czy wirusa HIV.

Ograniczenie liczby partnerów seksualnych i unikanie przygodnego seksu

Pozostawanie w monogamicznym związku przez obu partnerów, pozwala wyeliminować ryzyko zachorowania na rzeżączkę i inne choroby weneryczne. Oczywiście najważniejszym warunkiem, poza wzajemnym zaufaniem, jest upewnienie się, że oboje partnerów jest zdrowych.

Oprócz tego, warto pamiętać, aby zachowywać ostrożność korzystając z publicznych toalet, basenów i saun, a także nigdy nie pożyczać ręczników, bielizny i innych przedmiotów higieny osobistej.

Izabela WierzbickaAutor

Izabela Wierzbicka

Chcesz się ze mną skontaktować?

Napisz adresowaną do mnie wiadomość na mail: redakcja@pacjenci.pl

Podobne artykuły

Zdrowie

Sukces czy porażka? Czyli jak wygląda sytuacja w zakresie szczepień ochronnych w Polsce?

Czytaj więcej >
kasza

Zdrowie

Pięć powodów, dla których warto jeść kaszę – nawet każdego dnia

Czytaj więcej >
targi

Zdrowie

Pierwsze w Polsce targi turystyki medycznej we wrześniu w AmberExpo!

Czytaj więcej >

Zdrowie

Pacjenci.pl patronatem konferencji naukowej dotyczącej szczepień ochronnych! Zapraszamy!

Czytaj więcej >
hemoroidy

Zdrowie

Choroba hemoroidalna - objawy, diagnoza, metody leczenia. Ekspert tłumaczy

Czytaj więcej >
SIBO

Zdrowie

Zespół SIBO - co to jest? Objawy, przyczyny, leczenie. Ekspert tłumaczy

Czytaj więcej >