Trzy zdrowe przyprawy, po które warto sięgać jesienią

Imbir – kuchenny kaloryfer na chłodne dni

Świeży korzeń imbiru (Zingiber officinale) zawiera gingerol i shogaole – związki, które wywołują przyjemne uczucie ciepła oraz mobilizują organizm do walki z drobnymi stanami zapalnymi. Badacze podsumowujący prace z ostatnich lat zwracają uwagę, że regularne dodawanie imbiru do diety może wzmacniać naturalną odporność i łagodzić ból gardła. Korzeń ceniony jest też za to, że ułatwia trawienie i redukuje nudności, dlatego sprawdza się w podróży czy w pierwszym trymestrze ciąży.

Imbir traci część aromatu po dłuższym gotowaniu, dodawaj więc starty korzeń dopiero pod koniec przygotowywania potraw.

Jak wprowadzić imbir do menu?

• Herbata z „podwójnym rozgrzaniem” – plaster świeżego imbiru i szczypta pieprzu podkręcą termogenezę.
• Zupa krem z dyni z łyżeczką świeżo tartego imbiru zyskuje pikantny finisz i lepszą strawność.
• Marynata do drobiu na bazie jogurtu, czosnku i imbiru skraca czas obróbki i ogranicza namnażanie bakterii na powierzchni mięsa.

Kardamon – aromatyczny oddech dla układu trawiennego

Nasiona kardamonu (Elettaria cardamomum) kojarzymy z chai latte, ale ich potencjał sięga dalej. Meta-analiza ośmiu prób klinicznych (Food Science & Nutrition 2023) wykazała, że regularne suplementowanie kardamonu przez 8–10 tygodni zmniejsza stężenie białka C-reaktywnego (wysokoczułego) średnio o 0,6 mg/l i obniża skurczowe ciśnienie krwi o 0,5 mm Hg. Choć skala efektu jest niewielka, kierunek zmian pozostaje korzystny, zwłaszcza u osób z cukrzycą typu 2.

W praktyce kardamon pomaga przy wzdęciach i wspiera perystaltykę jelit. Już jedna rozgniecione ziarenko w gulaszu lub kawie potrafi zneutralizować ciężkostrawne danie. Unikaj jednak wysokich dawek, jeśli masz chorobę refluksową przełyku – intensywny olejek eteryczny może nasilić zgagę.

Cynamon – naturalny regulator cukru we krwi

Laski cynamonu cejlońskiego (Cinnamomum verum) skrywają aldehyd cynamonowy, związek, który sprzyja sprawniejszemu transportowi glukozy z krwi do komórek. 

Szeroka analiza dwunastu badań z 2025 r. wykazała, że osoby z cukrzycą typu 2, które codziennie przez dwa miesiące spożywały od 1 do 6 g cynamonu, obniżały długoterminowy wskaźnik glikemii (HbA1c) i lepiej radziły sobie ze skokami cukru po posiłku. Skala efektu jest umiarkowana, ale w połączeniu z aktywnością fizyczną i zbilansowaną dietą może realnie wesprzeć profilaktykę powikłań cukrzycowych.

Jeśli zmagasz się z chorobami wątroby lub przyjmujesz leki przeciwzakrzepowe, wybieraj cynamon cejloński – ma znacznie mniej kumaryny niż popularny cynamon kasja.

Jak urozmaicić kuchnię cynamonem?

• Smoothie po treningu z bananem, mlekiem roślinnym i cynamonem pomaga uzupełnić glikogen bez gwałtownych wahań cukru.
• Gulasz z ciecierzycą przyprawiony cynamonem poprawia smak i sprawia, że potrawa dłużej syci.

 

Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady medycznej. 

Źródła:

1. Ayustaningwarno F, Anjani G, Ayu AM, Fogliano V. A critical review of ginger’s (Zingiber officinale) antioxidant, anti-inflammatory and immunomodulatory activities. Frontiers in Nutrition. 2024;11:1364836. doi:10.3389/fnut.2024.1364836
2. Heydarian A, Tahvilian N, Shahinfar H, Abbas-Hashemi SA, Daryabeygi-Khotbehsara R, Aryaeian N. Effect of cardamom consumption on inflammation and blood pressure in adults: a systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. Food Science & Nutrition. 2023;(Early View). doi:10.1002/fsn3.3738
3. Ojo O, Otunola GA, Oshungade OR, Joshua B. Cinnamon improves glycated haemoglobin and body mass index, but not inflammatory parameters in patients with type 2 diabetes: evidence from a systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials. Endocrines. 2025;6(1):3. doi:10.3390/endocrines6010003
4. World Health Organization. Fiscal policies to promote healthy diets: guideline. Geneva: WHO; 2024. ISBN 978-92-4-004954-3. Licence: CC BY-NC-SA 3.0 IGO