Tych leków wkrótce może zabraknąć. Na liście najczęściej kupowane preparaty

Nowe zestawienie produktów zagrożonych deficytem

Ministerstwo Zdrowia opublikowało najnowsze obwieszczenie, które wchodzi w życie 13 lutego 2026 roku. Na tak zwanej liście antywywozowej znalazły się 273 pozycje, co oznacza wzrost o trzy produkty w porównaniu do wykazu z grudnia ubiegłego roku. Do zestawienia dopisano między innymi leki onkologiczne oraz przeciwhistaminowe, co pokazuje, że problem niedoborów dotyka coraz szerszego spektrum dziedzin medycyny. Produkty trafiają na tę listę w momencie, gdy resort uzna, że istnieje realne ryzyko ich niedostępności dla pacjentów w Polsce.

Obecność leku w wykazie wiąże się z konkretnymi restrykcjami dla hurtowni i przedsiębiorców. Każdy zamiar wywozu takiego preparatu poza granice kraju wymaga teraz uzyskania zgody Głównego Inspektora Farmaceutycznego. System ten ma zapobiegać sytuacji, w której leki sprowadzane do Polski trafiają na rynki zachodnie, gdzie ich ceny są znacznie wyższe. 

„Produkty trafiają na listę, gdy resort zdrowia uzna, że istnieje ryzyko ich niedostępności na rynku krajowym” – informują przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia.

Trudna sytuacja diabetyków oraz osób z otyłością

Największą grupę produktów na liście stanowią preparaty stosowane w leczeniu cukrzycy i insulinooporności. Na liście ponownie pojawiły się popularne insuliny, takie jak Humalog czy Gensulin N, a także analogi GLP-1, w tym szeroko omawiany Ozempic. Wysokie zapotrzebowanie na te leki, wynikające nie tylko z potrzeb diabetyków, ale również z ich stosowania w leczeniu nadwagi, sprawia, że dostawy rozchodzą się niemal natychmiast po dotarciu do aptek. Sytuacja jest na tyle poważna, że pacjenci często muszą odwiedzać wiele placówek w poszukiwaniu choćby jednego opakowania.

Wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka, odnosząc się do kwestii terapii otyłości, podkreśla, że same leki to nie wszystko. 

„Objęcie refundacją jakiegokolwiek leku stosowanego w farmakologicznej terapii otyłości jest niecelowe bez zapewnienia pacjentowi opieki dietetycznej, psychologicznej, medycznej i rehabilitacyjnej” – zauważa wiceminister. 

To podejście wskazuje, że resort kładzie nacisk na kompleksowość leczenia, jednak dla osób już będących w procesie farmakoterapii, najważniejsza pozostaje fizyczna dostępność preparatu w ich lokalnej aptece.

Wyzwania w leczeniu ADHD i zaburzeń psychicznych

Kolejnym obszarem dotkniętym niedoborami jest psychiatria i neurologia, ze szczególnym uwzględnieniem leków stosowanych w terapii ADHD. Na liście zagrożonych brakami znalazły się preparaty takie jak Atenza w różnych dawkach oraz Concerta. Dla osób zmagających się z zaburzeniami koncentracji i nadpobudliwością, nagła przerwa w przyjmowaniu leków może oznaczać gwałtowny powrót uciążliwych objawów i dezorganizację życia zawodowego oraz szkolnego. Problem ten dotyczy nie tylko dzieci, ale coraz większej grupy dorosłych pacjentów.

Niedobory obejmują również inne ważne leki psychotropowe i neurologiczne, jak chociażby Madopar stosowany w chorobie Parkinsona czy przeciwpsychotyczna Zypadhera. Ograniczenie wywozu tych produktów jest próbą ochrony pacjentów, dla których ciągłość leczenia jest warunkiem stabilnego funkcjonowania. Warto pamiętać, że od lipca 2026 roku wejdą w życie nowe przepisy dotyczące przewożenia silnych leków przez granicę na własne potrzeby, co nałoży na pacjentów dodatkowe obowiązki dokumentacyjne podczas wyjazdów.

Jak pacjenci mogą radzić sobie z brakami w aptekach

W obliczu powtarzających się braków, eksperci radzą, aby nie zostawiać wykupienia recepty na ostatnią chwilę. Dobrym nawykiem jest sprawdzanie dostępności leku przez internetowe wyszukiwarki lub telefoniczny kontakt z apteką przed osobistą wizytą. 

Jeśli konkretny preparat jest niedostępny, warto zapytać farmaceutę o zamiennik. W wielu przypadkach leki o tej samej substancji czynnej i dawce są dostępne pod innymi nazwami handlowymi, co pozwala zachować ciągłość terapii bez konieczności ponownej wizyty u lekarza.

Należy jednak zachować czujność i wystrzegać się kupowania leków z niepewnych źródeł, na przykład przez ogłoszenia w mediach społecznościowych. Zdecydowanie unikaj tzw. receptomatów oraz zakupu leków od osób prywatnych za pośrednictwem mediów społecznościowych. Takie praktyki wiążą się z ryzykiem nabycia podrobionych lub przeterminowanych leków. Bezpieczeństwo zdrowotne jest w tym przypadku ważniejsze niż szybkie zdobycie deficytowego produktu.

Źródła: https://www.gov.pl/, https://dziennikmz.mz.gov.pl/legalact/2026/12/, https://cowzdrowiu.pl/aktualnosci/post/lista-antywywozowa-dluzsza-mz-dodaje-trzy-nowe-pozycje, https://alertmedyczny.pl/lista-antywywozowa-luty-2026/, https://www.mp.pl/nadwaga-i-otylosc/aktualnosci/398201,resort-zdrowia-o-lekach-na-otylosc