90 tysięcy udarów rocznie. Czy polska neurologia wygra walkę o zdrowie pacjentów?

Skala problemu i koszty społeczne

Dane płynące z najnowszych raportów są niepokojące. Pokazują, że problemy neurologiczne nie są marginesem, lecz globalnym kryzysem. Z opublikowanego pod koniec 2025 roku przez WHO „Global Status Report on Neurology” wynika, że na świecie żyje ponad 3 miliardy ludzi z chorobami neurologicznymi, a 11 milionów osób rocznie umiera z ich powodu. Europa znajduje się w grupie regionów o najwyższym obciążeniu tymi schorzeniami, co generuje ogromne koszty leczenia, przekraczające 1,7 biliona euro.

Szczególnie trudne statystyki dotyczą udaru mózgu, który w Polsce dotyka około 90 tysięcy osób rocznie. Co ważne, aż 30 proc. tych przypadków dotyczy pacjentów poniżej 65. roku życia. Schorzenia te dotykają ludzi młodych – aktywnych zawodowo, będących w pełni życia, co zauważa ekspertka. Głównym powodem wzrostu zachorowań jest starzenie się społeczeństwa, ale też czynniki cywilizacyjne, takie jak stres, brak ruchu czy zła dieta.

Przeczytaj też: Nietypowe objawy guza mózgu. Kiedy pozornie błahe sygnały wymagają pilnej diagnostyki?

Neurologia jako fundament nowoczesnego leczenia

Neurologia to dziedzina, która zajmuje się zarówno stanami nagłymi, jak i chorobami przewlekłymi wpływającymi na jakość życia przez dekady. Lekarze tej specjalizacji walczą o sprawność pacjentów cierpiących na padaczkę, migrenę, stwardnienie rozsiane czy choroby Alzheimera i Parkinsona. 

„Neurologia to jedna z najważniejszych dziedzin współczesnej medycyny. Neurolodzy diagnozują i leczą choroby mózgu oraz całego układu nerwowego” – mówi prof. Alina Kułakowska.

Warto pamiętać, że układ nerwowy steruje funkcjonowaniem wszystkich innych narządów. Dlatego każda dysfunkcja mózgu odbija się szerokim echem w życiu rodzinnym i zawodowym chorego. 

„Mózg jest centrum dowodzenia całego organizmu. Odpowiada za ruch, mowę, pamięć, emocje, koncentrację, sen i funkcjonowanie wszystkich innych narządów” – wskazuje prezes PTN. 

Postęp w tej nauce jest ogromny, jednak wymaga sprawnego systemu, który pozwoli chorym szybko korzystać z nowoczesnych terapii.

Codzienna troska o sprawny umysł

Większość z nas może realnie wpłynąć na kondycję swojego mózgu poprzez proste, codzienne wybory. Podstawą jest kontrola ciśnienia tętniczego, poziomu glukozy i cholesterolu, co chroni przed udarami i otępieniem. Mózg uwielbia dietę bogatą w warzywa, ryby i orzechy, a fatalnie znosi nadmiar cukru, soli oraz używki. Niezwykle ważny jest też sen, podczas którego organ ten usuwa szkodliwe produkty przemiany materii i regeneruje siły.

Oto co możesz zrobić dla swojego mózgu każdego dnia:

• Dbaj o regularną aktywność fizyczną, która poprawia ukrwienie tkanek.
• Stawiaj przed umysłem nowe wyzwania, takie jak nauka języka czy czytanie książek.
• Dbaj o relacje społeczne i rozmowy z bliskimi.
• Unikaj przewlekłego stresu i nadmiaru bodźców z telefonów czy telewizji.
• „Warto czasami zjeść coś, czego wcześniej nie próbowaliśmy czy pójść np. do szkoły czy pracy inną drogą niż zwykle. Mózg lubi nowości, wyzwania i aktywność” – radzi lekarka.

Wyzwania systemowe i przyszłość opieki

Mimo postępu medycznego, polska i europejska neurologia borykają się z brakiem kadr oraz różnicami w dostępie do specjalistów. W niektórych krajach Europy Wschodniej liczba neurologów na 100 tys. mieszkańców jest wielokrotnie niższa niż na Zachodzie. Aby poprawić sytuację pacjentów, konieczne są inwestycje w sieć ośrodków referencyjnych oraz stabilne finansowanie nowoczesnych programów lekowych, które już teraz dają chorym ogromne szanse na powrót do zdrowia.

Ważnym celem na przyszłość jest skrócenie drogi pacjenta do diagnozy, zwłaszcza w przypadku chorób otępiennych. 

„Im lepiej społeczeństwo będzie rozumiało, jak dbać o mózg tym większa jest szansa, że przynajmniej część osób uniknie choroby, a im wcześniej pacjent rozpozna objawy alarmowe, tym większa jest szansa na skuteczniejsze leczenie” – wyjaśnia prof. Alina Kułakowska.

Źródła: https://www.who.int/, https://ptneuro.pl/