Azjatycki warzywny "potwór" skutecznie obniża ciśnienie. Jest już dostępny w Polsce
Balsamka ogórkowata, znana jako bitter melon lub Momordica charantia, od dawna jest wykorzystywana w Azji w związku z cukrzycą. Dziś jej wpływ na gospodarkę cukrową coraz częściej ocenia się również w badaniach klinicznych. Najnowsze analizy pokazują obniżenie glukozy na czczo i HbA1c, a także korzystne zmiany wskaźników związanych z insuliną. Nic więc dziwnego, że ta charakterystyczna roślina stała się jednym z ciekawszych naturalnych kierunków badań nad kontrolą cukru.
- Bitter melon może pomagać obniżać glukozę na czczo i HbA1c
- W badaniach obserwowano także poprawę wskaźników związanych z insulinoopornością
- Korzystne wyniki pojawiały się zarówno w pojedynczych próbach klinicznych, jak i w metaanalizach
- Balsamkę badano również bezpośrednio obok metforminy
Balsamka ogórkowata pomaga obniżać poziom cukru
Najmocniejszego wsparcia dla tej właściwości dostarcza metaanaliza z 2025 roku. W pracy „Efficacy of Momordica charantia in glycaemic control and insulin resistance among patients with prediabetes and type 2 diabetes. A GRADE-adherent meta-analysis of randomised controlled trials” uwzględniono 25 randomizowanych badań klinicznych, obejmujących 34 podbadania. Autorzy skupili się na osobach ze stanem przedcukrzycowym i cukrzycą typu 2.
Analiza wykazała obniżenie poziomu glukozy na czczo oraz HbA1c. Zaobserwowano również spadek poziomu insuliny i wskaźnika HOMA-IR, wykorzystywanego do oceny insulinooporności. Oznacza to, że działanie balsamki widoczne było w kilku różnych parametrach związanych z kontrolą glikemii.
– Wyniki badania sugerują, że M. charantia może być stosowana w celu poprawy wrażliwości na insulinę i zmniejszenia insulinooporności, a tym samym poprawy hiperglikemii u pacjentów ze stanem przedcukrzycowym i cukrzycą typu 2 – czytamy w badaniu.
Bitter melon wpływa także na HbA1c i cukier po posiłku
Wyniki z 2025 roku nie są odosobnione. Rok wcześniej opublikowano kolejną metaanalizę randomizowanych badań, tym razem obejmującą osiem prób i 423 osoby z cukrzycą typu 2. Autorzy sprawdzali, jak suplementacja Momordica charantia wpływa na najważniejsze parametry kontroli cukru oraz profil lipidowy.
W porównaniu z grupami kontrolnymi stosowanie balsamki wiązało się ze spadkiem glukozy na czczo średnio o 0,85 mmol/l. Glukoza po posiłku zmniejszyła się średnio o 2,28 mmol/l, a HbA1c o 0,38 punktu procentowego. Odnotowano również spadek cholesterolu całkowitego. To kolejne wyniki pokazujące, że zainteresowanie bitter melon nie sprowadza się wyłącznie do jego tradycyjnego zastosowania.
– Wyniki tego badania sugerują, że M. charantia może stanowić potencjalną alternatywę dla osób z cukrzycą typu 2, szczególnie tych z podwyższonym poziomem cholesterolu całkowitego – czytamy w badaniu.
Bitter melon był badany także obok metforminy
Szczególnie interesująca jest próba kliniczna z udziałem pacjentów z nowo rozpoznaną cukrzycą typu 2. Badacze porównali w niej trzy dzienne dawki bitter melon – 500, 1000 i 2000 mg – z metforminą w dawce 1000 mg. Badanie było randomizowane, podwójnie zaślepione i trwało cztery tygodnie.
W grupie otrzymującej 2000 mg balsamki dziennie stwierdzono istotne obniżenie fruktozaminy względem wartości początkowej. Fruktozamina była w tej pracy wskaźnikiem pozwalającym ocenić zmiany związane z poziomem glukozy w czasie trwania badania. Efekt pojawił się więc nie tylko w późniejszych zbiorczych analizach, ale był widoczny również w bezpośredniej próbie klinicznej prowadzonej u pacjentów z cukrzycą typu 2.
Momordica charantia przyciąga uwagę naukowców
Obraz płynący z badań jest spójny w kilku ważnych punktach. Balsamka ogórkowata była łączona z obniżeniem glukozy na czczo, glukozy po posiłku oraz HbA1c. W najnowszej metaanalizie zaobserwowano również korzystne zmiany poziomu insuliny i wskaźnika insulinooporności. To właśnie szerokość tych obserwacji sprawia, że Momordica charantia pozostaje interesującym obiektem badań nad naturalnym wsparciem gospodarki cukrowej.
Znaczenie ma też to, że nie chodzi już o pojedynczą obserwację. Dane pochodzą zarówno z randomizowanych prób klinicznych, jak i z analiz zbierających wyniki wielu takich badań. Właśnie na tej podstawie bitter melon jest rozpatrywany jako potencjalna naturalna alternatywa dla osób z cukrzycą typu 2 i jako roślina mogąca wspierać kontrolę hiperglikemii.
Bibliografia
- Mkhize, S. A. L., Phoswa, W. N., Ngubane, P. S. i in. Efficacy of Momordica charantia in glycaemic control and insulin resistance among patients with prediabetes and type 2 diabetes. A GRADE-adherent meta-analysis of randomised controlled trials, 2025.
- Zhang, X., Zhao, Y., Song, Y. i in. Effects of Momordica charantia L. supplementation on glycemic control and lipid profile in type 2 diabetes mellitus patients: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials, 2024.
- Fuangchan, A., Sonthisombat, P., Seubnukarn, T. i in. Hypoglycemic effect of bitter melon compared with metformin in newly diagnosed type 2 diabetes patients, 2011.
