Koniec bezpłatnej opieki medycznej i innych przywilejów. Dziś decyzja rządu
Rada Ministrów proceduje szereg istotnych zmian legislacyjnych, które wpłyną na system wsparcia dla obywateli Ukrainy, zasady zaskarżania programów ochrony powietrza oraz finansowanie infrastruktury kolejowej i rolnictwa. Poniżej przedstawiamy rzeczowe zestawienie kluczowych punktów projektowanych ustaw i uchwał.
Jakie zmiany w systemie wsparcia dla uchodźców z Ukrainy wprowadza nowy projekt?
Rząd podczas obrad we wtorek 20 stycznia zajął się projektem ustawy, który zakłada wygaszenie dotychczasowych form pomocy dla obywateli Ukrainy w Polsce. Nowe przepisy mają na celu ujednolicenie systemu wsparcia dla wszystkich uchodźców poprzez zastąpienie obecnych rozwiązań wynikających ze specustawy. Jednocześnie projekt przewiduje przedłużenie legalności pobytu dla osób uciekających przed konfliktem zbrojnym oraz tych, których dokumenty zostały wcześniej przedłużone z powodu wojny.
Zgodnie z nowymi wytycznymi numer PESEL UKR pozostanie narzędziem potwierdzającym legalność pobytu, a uchodźcy zyskają możliwość składania wniosków o pobyt legalny do 4 marca 2027 roku. Wprowadzone zostaną jednak surowsze rygory czasowe: brak złożenia wniosku o PESEL UKR w ciągu 30 dni od przekroczenia granicy będzie skutkować wygaśnięciem ochrony czasowej. Projekt ogranicza również zakres wsparcia w obszarze zakwaterowania i wyżywienia, odchodząc od dotychczasowych uproszczonych zasad dotyczących edukacji, pracy i świadczeń.
Istotnym elementem reformy jest wprowadzenie wspólnego systemu ochrony czasowej dla wszystkich cudzoziemców, co wiąże się z zakończeniem udzielania pełnej bezpłatnej opieki medycznej oraz innych dotychczasowych przywilejów dla uchodźców z Ukrainy.
Kto zyska możliwość zaskarżania programów ochrony powietrza w sądach administracyjnych?
Rada Ministrów analizuje projekt nowelizacji Prawa ochrony środowiska, który rozszerza listę podmiotów uprawnionych do zaskarżania programów ochrony powietrza w sądach administracyjnych. Proponowane zmiany stanowią bezpośrednią odpowiedź na skargę Komisji Europejskiej do Trybunału Sprawiedliwości UE, w której zarzucono Polsce brak możliwości kwestionowania tych dokumentów przez zainteresowaną społeczność, w tym organizacje ekologiczne.
Po wejściu przepisów w życie, skargi będą mogły składać osoby fizyczne mieszkające na obszarze objętym programem, podmioty prowadzące tam działalność gospodarczą oraz organizacje pozarządowe realizujące cele statutowe w tym zakresie. Jednocześnie planowane jest zakończenie możliwości zakładania działalności gospodarczej przez cudzoziemców na zasadach identycznych z tymi, które przysługują obywatelom polskim.
Jakie nowe wsparcie finansowe dla rolników na ochronę torfowisk i obszarów podmokłych przewiduje nowa ustawa?
W agendzie rządu znalazł się projekt nowelizacji ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. Dokument ten wprowadza nową formę wsparcia finansowego dla rolników, która jest dedykowana ochronie torfowisk oraz obszarów podmokłych znajdujących się na gruntach użytkowanych rolniczo.
Zmiany obejmują również modyfikację definicji trwałych użytków zielonych. Projekt zakłada wydłużenie z 5 do 7 lat okresu, po którym grunt orny z coroczną deklaracją uprawy traw lub roślin pastewnych zostaje automatycznie przeklasyfikowany na trwały użytek zielony.
Jakie zmiany w programie wsparcia infrastruktury kolejowej przewiduje uchwała do 2028 roku?
Rząd pracuje nad aktualizacją wieloletniego programu wsparcia zadań zarządców infrastruktury kolejowej, obejmującego remonty i utrzymanie sieci do 2028 roku. Finansowanie tych zadań ma opierać się na odsetkach zgromadzonych na Funduszu Kolejowym.
Uchwała zakłada zwiększenie zasobów Funduszu Kolejowego o kwotę 196,6 mln zł, która trafi do zarządców infrastruktury na prace remontowe i bieżące utrzymanie. Program zostanie rozszerzony o Pomorską Kolej Metropolitalną jako nowego beneficjenta, a dodatkowe dofinansowanie otrzyma także spółka Cargotor.
