Krajowa Sieć Hematologiczna coraz bardziej potrzebna. Liczba pacjentów rośnie
Liczba chorych na nowotwory krwi w Polsce rośnie, a dostęp do diagnostyki i nowoczesnych terapii wciąż bywa nierówny. Zdaniem ekspertów konieczna jest głęboka zmiana organizacji opieki. Jednym z kluczowych rozwiązań ma być stworzenie Krajowej Sieci Hematologicznej – systemu, który uporządkuje leczenie i zapewni pacjentom równy dostęp do terapii w całym kraju.
- W Polsce drastycznie przybywa chorych na nowotwory krwi
- Braki kadrowe w hematologii są ogromne. Obecnie przypada zaledwie 1,7 hematologa na 100 tysięcy mieszkańców, choć minimum to 3
- Istnieje potężna przepaść w standardach opieki między 50 ośrodkami hematologicznymi w kraju, co sprawia, że pacjenci mają bardzo nierówny dostęp do szybkiej diagnostyki i innowacyjnych programów lekowych
- Zdaniem ekspertów, m.in. prof. Ewy Lech-Marańdy, powołanie KSH uporządkuje system i poprawi dostęp do najnowocześniejszej terapii
Coraz więcej pacjentów z chorobami krwi
Hematologia należy dziś do najszybciej rozwijających się dziedzin medycyny. Nowoczesne terapie sprawiają, że wielu pacjentów może żyć znacznie dłużej niż jeszcze kilkanaście lat temu. Jednocześnie jednak rośnie liczba osób wymagających specjalistycznego leczenia.
- Podobnie jak w wielu krajach europejskich, także w Polsce obserwujemy systematyczny wzrost zapotrzebowania na świadczenia w obszarze hematologii. Wynika to przede wszystkim ze wzrostu zachorowalności na nowotwory hematologiczne. W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat zapadalność na te choroby zwiększyła się nawet trzykrotnie, a w niektórych rozpoznaniach – czterokrotnie – mówiła prof. Ewa Lech-Marańda, konsultant krajowa w dziedzinie hematologii podczas tegorocznego Ogólnopolskiego Kongresu Hematologicznego odbywającego się w Toruniu.
W Polsce funkcjonuje obecnie około 50 ośrodków hematologicznych. Spośród nich 21 wykonuje przeszczepienia autologicznych komórek krwiotwórczych, a 15 – przeszczepienia allogeniczne. Mimo rozwoju infrastruktury potrzeby systemu stale rosną.
W Polsce wciąż brakuje hematologów
Istotnym problemem pozostaje także liczba specjalistów. Według danych przedstawionych podczas kongresu w Polsce pracuje około 634 hematologów, co oznacza około 1,7 specjalisty na 100 tys. mieszkańców. Eksperci wskazują, że optymalny poziom powinien wynosić około trzech hematologów na 100 tys. mieszkańców.
- Na szczęście liczba lekarzy zainteresowanych tą specjalizacją rośnie. Wynika to między innymi z faktu, że od 2015 roku hematologia została włączona do tzw. specjalizacji deficytowych, co umożliwia odbywanie szkolenia specjalizacyjnego w trybie rezydenckim. Jednocześnie – jak już wielokrotnie podkreślano podczas dzisiejszych wystąpień – hematologia jest niezwykle dynamicznie rozwijającą się dziedziną medycyny – mówiła prof. Ewa Lech-Marańda.
Nierówny dostęp do diagnostyki i leczenia
Jednym z największych wyzwań systemowych pozostają różnice między ośrodkami hematologicznymi w Polsce. Dotyczą one zarówno dostępności zaawansowanej diagnostyki, jak i możliwości stosowania nowoczesnych terapii. W części placówek pacjenci mają szybki dostęp do najnowszych metod leczenia, w innych możliwości są bardziej ograniczone. Problemem pozostaje również nierówny dostęp do programów lekowych oraz brak jednolitych standardów diagnostyczno-terapeutycznych obowiązujących we wszystkich ośrodkach. Rekomendacje i wytyczne przygotowuje m.in. Polskie Towarzystwo Hematologów i Transfuzjologów, jednak nie zawsze są one stosowane w jednakowy sposób w całym kraju. Eksperci wskazują też na ważną rolę pacjentów w tworzeniu najbardziej optymalnego i jakościowego modelu leczenia.
- Głos pacjentów ma dziś ogromne znaczenie. W wielu międzynarodowych organizacjach i gremiach eksperckich – takich jak wytyczne brytyjskie czy amerykańskie National Comprehensive Cancer Network – przedstawiciele pacjentów aktywnie uczestniczą w procesie tworzenia rekomendacji oraz w dyskusjach dotyczących zmian w systemie ochrony zdrowia – mówiła prof. Lech-Marańda. - Jednym z najważniejszych jest zróżnicowany poziom organizacji opieki hematologicznej w poszczególnych ośrodkach w Polsce. Różnice te wynikają zarówno z dostępności do diagnostyki, jak i z dostępu do nowoczesnych metod leczenia czy zakresu udzielanych świadczeń. To wszystko ma ogromne znaczenie, ponieważ ostatecznym celem naszej pracy jest skuteczność leczenia i jakość życia pacjentów – dodała krajowa konsultant.
Krajowa Sieć Hematologiczna ma uporządkować system
- Naszym celem jest stworzenie takich standardów medycznych, które zapewnią każdemu pacjentowi w Polsce równy dostęp do diagnostyki i nowoczesnego leczenia. Kolejnym wyzwaniem jest niedostateczny przepływ informacji pomiędzy specjalistami oraz pomiędzy ośrodkami.
- Utrudnia to optymalną organizację opieki nad pacjentami hematologicznymi, choć jednocześnie pokazuje, jak duży potencjał istnieje w zakresie poprawy współpracy i koordynacji opieki – podkreślała prof. Lech-Marańda.
Zdaniem ekspertów rozwiązaniem wielu problemów może być stworzenie Krajowej Sieci Hematologicznej, która wprowadzi bardziej spójny model organizacji opieki nad pacjentami. O KSH mówiła prof. Ewa Lech-Marańda. Przedstawiła najważniejsze problemy systemowe i wskazała kierunki zmian, które mogą poprawić opiekę nad pacjentami z chorobami krwi. System miałby przede wszystkim ujednolicić standardy diagnostyki i leczenia, poprawić współpracę między ośrodkami, usprawnić przepływ informacji między specjalistami i umożliwić monitorowanie jakości leczenia.
Jak podkreślają specjaliści, celem nie jest kontrolowanie czy karanie placówek, ale lepsza analiza procesów leczenia i identyfikowanie barier, które utrudniają pacjentom dostęp do terapii.
Według środowiska hematologów nowy model organizacji opieki będzie konieczny, aby system ochrony zdrowia mógł sprostać rosnącej liczbie pacjentów w najbliższych latach. Krajowa Sieć Hematologiczna ma odpowiadać zarówno na obecne potrzeby chorych, jak i na wyzwania, które pojawią się w perspektywie kolejnych 5-10 lat.
