Pacjenci.pl
Leki przeciwpsychotyczne – działanie, rodzaje, przeciwwskazania

pixabay.com

Leki przeciwpsychotyczne – działanie, rodzaje, przeciwwskazania

29 Marca 2021

Autor tekstu:

Marcelina Dzięciołowska

Udostępnij:

Leki przeciwpsychotyczne, inaczej nazywane neuroleptykami, są stosowane w leczeniu chorób psychicznych, a także mogą być pomocne dla pacjentów cierpiących na depresję. Leki te blokują dopaminergiczne receptory D2 w ośrodkowym układzie nerwow

Rodzaje leków przeciwpsychotycznych

Farmakolodzy dzielą leki przeciwpsychotyczne na dwie grupy. Istnieją klasyczne leki przeciwpsychotyczne (pierwszej generacji) i atypowe leki przeciwpsychotyczne (drugiej generacji).

Klasyczne leki przeciwpsychotyczne to np.:

  • tiorydazyna,

  • haloperidol,

  • pimozyd,

  • chlorpromazyna.

Wyżej wymienione leki często wywołują typowe działania niepożądane leków przeciwpsychotycznych, czyli tzw. objawy pozapiramidowe.

Leki przeciwpsychotyczne, czyli atypowe leki, to środki lepiej tolerowane przez pacjentów i rzadziej wywołują działania niepożądane. Obejmują następujące substancje:

  • olanzapina,

  • amisulpryd,

  • ziprasidon,

  • kwetiapina.

Leki przeciwpsychotyczne można również sklasyfikować zgodnie ze sposobem ich podawania. Są dostępne w postaci preparatów doustnych lub zastrzyków domięśniowych. Zastrzyki mają przedłużone działaniem, jednak ta forma leczenia ma zarówno zalety, jak i wady.

Leki przeciwpsychotyczne – działanie

Wszystkie leki przeciwpsychotyczne mają tylko jeden mechanizm działania: blokują dopaminergiczne receptory D2 w ośrodkowym układzie nerwowym. Działanie to jest szczególnie korzystne, jeśli pacjent ma objawy wtórne, na co wpływa nadmierna dopamina w strukturze.

Klasyczne leki przeciwpsychotyczne mogą nie tylko blokować receptory D2 w układzie, ale także w innych obszarach mózgu, zatrzymując tym samym aktywność tych struktur.

Leki atypowe działają nieco inaczej – są bardziej ukierunkowane. Oddziałują głównie na receptory D2 obecne w strukturze śródmózgowia. Leki przeciwpsychotyczne oddziałują nie tylko na wyżej wymienione receptory – ich działanie obejmuje również zmianę aktywności niektórych receptorów serotoninowych, adrenalinowych, cholinergicznych i histaminergicznych. Jednak atypowe leki przeciwpsychotyczne działają głównie na receptory serotoninowe.

Wskazania do stosowania leków przeciwpsychotycznych

Leki przeciwpsychotyczne są stosowane głównie u pacjentów cierpiących na różne choroby psychiczne. Leki przeciwpsychotyczne mogą być stosowane w leczeniu pacjentów z omamami, a także u pacjentów z urojeniami. Główne wskazania do leczenia przeciwpsychotycznego to:

  • zaburzenia lękowe,

  • depresja,

  • u pacjentów z tikami nerwowymi,

  • różne formy schizofrenii,

  • zaburzenia schizoafektywne,

  • bezsenność,

  • zaburzenie afektywne dwubiegunowe.

Przeciwwskazania do stosowania leków przeciwpsychotycznych

Nie wyróżnia się stanów, w których nie należy stosować leków przeciwpsychotycznych. Jednym wyjątkiem od tej reguły są pacjenci, którzy zostali zatruci substancjami działającymi depresyjnie na układ nerwowy, jak np. alkohol, narkotyki. Istnieje wiele problemów, które wymagają starannego doboru leków przeciwpsychotycznych. Wskazania do zachowania szczególnej ostrożności podczas stosowania leków przeciwpsychotycznych to:

  • choroba Parkinsona,

  • padaczka,

  • przerost prostaty,

  • nowotwory piersi,

  • schorzenia kardiologiczne,

  • niedoczynność tarczycy,

  • zaburzenia czynności wątroby,

  • niewydolność kory nadnerczy,

  • uszkodzenia nerek,

  • agranulocytoza,

  • jaskra.

Działania niepożądane podczas stosowania leków przeciwpsychotycznych

Leki przeciwpsychotyczne mogą powodować różne skutki uboczne. Zależą od tego, na który konkretny receptor wpływa dany lek. Na przykład preparaty blokujące adrenalinę mogą powodować spadek ciśnienia. Działania niepożądane, które mogą wystąpić podczas leczenia przeciwpsychotycznego, mogą obejmować:

  • zawroty głowy,

  • zaburzenia rytmu serca,

  • złośliwy zespół neuroleptyczny,

  • wysypki skórne,

  • zaburzenia potencji,

  • zaburzenia pamięci,

  • męczliwość,

  • nadwrażliwość skóry na światło słoneczne,

  • hiperprolaktynemia,

  • bóle głowy,

  • biegunki,

  • hipotonia ortostatyczna,

  • zaparcia,

  • ślinotok,

  • zaburzenia metaboliczne,

  • zaburzenia libido,

  • przyrost masy ciała,

  • sedacje.

Występują skutki uboczne pozapiramidowe, takie jak:

  • drżenia mięśniowe,

  • dystonie,

  • akatyzja,

  • dyskinezy wczesne i późne.

Stosowanie leków przeciwpsychotycznych w ciąży

Nie zaleca się stosowania leków przeciwpsychotycznych u kobiet w ciąży. Jeśli jednak wystąpi konieczność leczenia lekami przeciwpsychotycznymi ze względu na stan psychiczny, należy zachować szczególną ostrożność przy doborze leków. 

Niektóre leki przeciwpsychotyczne są sklasyfikowane przez FDA jako ,,D” – to znaczy, że według badań leki te mogą mieć niekorzystny wpływ na rozwój i zdrowie płodu.

Istnieją również bezpieczniejsze środki, które są klasyfikowane jako klasa ,,B” zgodnie z FDA. To oznacza, że ​​badania na zwierzętach nie wykazały żadnego zagrożenia dla płodu, lecz nie ma badań potwierdzających bezpieczeństwo na ludziach.

Marcelina DzięciołowskaAutor

Marcelina Dzięciołowska

Chcesz się ze mną skontaktować?

Napisz adresowaną do mnie wiadomość na mail: redakcja@pacjenci.pl

Podobne artykuły

Zdrowie

W Polsce został uruchomiony nowy serwis dostawy leków do domu

Czytaj więcej >
Inlactic – działanie, zastosowanie i skutki uboczne

Zdrowie

Inlactic – działanie, zastosowanie i skutki uboczne

Czytaj więcej >
Infectoscab – działanie, zastosowanie i skutki uboczne

Zdrowie

Infectoscab – działanie, zastosowanie i skutki uboczne

Czytaj więcej >
Infanrix hexa - działanie, zastosowanie i skutki uboczne

Zdrowie

Infanrix hexa - działanie, zastosowanie i skutki uboczne

Czytaj więcej >
Infacol – działanie, zastosowanie i skutki uboczne.

Zdrowie

Infacol – działanie, zastosowanie i skutki uboczne.

Czytaj więcej >
Indapen – działanie, zastosowanie i skutki uboczne.

Zdrowie

Indapen – działanie, zastosowanie i skutki uboczne.

Czytaj więcej >