Niedociśnienie tętnicze – na czym polega? Przyczyny, objawy i leczenie hipotonii

Niedociśnienie tętnicze – na czym polega? Przyczyny, objawy i leczenie hipotonii
pixabay.com
Autor Magdalena Samecka29.11.2020

Niedociśnienie tętnicze, inaczej hipotonia, to występowanie, okresowo lub ciągle, niskiego ciśnienia krwi – poniżej 90-100/60-70 mmHg. Wyróżnia się niedociśnienie tętnicze pierwotne oraz wtórne (spowodowane inną chorobą). Kiedy hipotonia wymaga przeprowadzenia diagnostyki i wdrożenia leczenia?

Na czym polega niedociśnienie tętnicze?

Niedociśnienie tętnicze jest objawem potocznie nazywanym hipotonią. Umownie występuje wtedy, gdy ciśnienie tętnicze krwi przyjmuje wartość poniżej 100 mmHg. Przyjmuje się, że u kobiet wartość ta wynosi poniżej 90/60 mmHg a u mężczyzn poniżej 100/70 mmHg.

Wyróżnia się niedociśnienie samoistne (pierwotne), ortostatyczne i wtórne. Z hipotonią pierwotną mamy do czynienia wówczas, gdy niskie wartości ciśnienia tętniczego krwi utrzymują się przewlekle, a przyczyn nie udaje się ustalić. W tej postaci hipotonia występuje najczęściej. Hipotonia ortostatyczna jest nagłym spadkiem wartości ciśnienia tętniczego krwi (nawet u osób chorych na nadciśnienie) na skutek gwałtownego przejścia z pozycji leżącej do pozycji stojącej lub w wyniku dłuższej pionizacji. W tym przypadku dochodzi do zaburzeń regulacji krążenia przy zmianie pozycji ciała. Hipotonia wtórna jest natomiast konsekwencją innego przewlekłego schorzenia. Najczęściej przyczynami są: niewydolność układu krążenia, nadciśnienie płucne, zwężenie ujścia aorty i zaburzenia prawidłowej pracy serca. U wielu pacjentów z niskim ciśnieniem tętniczym krwi można zaobserwować podwyższone tętno. Jest to naturalna reakcja organizmu. Niskie wartości ciśnienia tętniczego krwi mogą powodować słabsze ukrwienie oraz dotlenienie tkanek i organów wewnętrznych. Zwiększone tętno zapewnia sprawniejszy przepływ krwi.

Niedociśnienie tętnicze – przyczyny

Zazwyczaj niedociśnienie tętnicze jest uwarunkowane genetycznie. Nie jest schorzeniem zagrażającym zdrowiu i życiu pacjenta, jeśli nie towarzyszą mu inne dolegliwości. Istnieją choroby przyczyniające się do powstawania niedociśnienia tętniczego krwi, m.in. niedoczynność tarczycy oraz choroby serca, takie jak:

  • nieprawidłowy rytm serca,
  • niewydolność serca,
  • zapalenie osierdzia,
  • niedobór płynów ustrojowych (hipowolemia),
  • choroba Addisona (niedoczynność kory nadnerczy),
  • zbyt mała ilość sodu w organizmie,
  • niedoczynność przysadki.

Niedociśnienie tętnicze krwi może pojawić się również jako skutek uboczny przyjmowania określonej grupy leków: przeciw nadciśnieniu tętniczemu, na depresję i bezsenność, rozszerzających naczynia krwionośne czy moczopędnych. Do potencjalnych przyczyn niedociśnienia tętniczego ortostatycznego zaliczamy:

  • niedociśnienie,
  • wtórne, występowanie żylaków, stany pozakrzepowe, uszkodzenie komórek nerwowych,
  • nieprawidłowe działanie autonomicznego układu nerwowego.

Niedociśnienie tętnicze – objawy towarzyszące

Przewlekłe niskie ciśnienie tętnicze krwi powoduje:

  • uczucie ciągłego zmęczenia,
  • apatię,
  • zaburzenia pracy serca,
  • zawroty głowy,
  • nadmierną potliwość, zwłaszcza w porze nocnej,
  • kłopoty z koncentracją,
  • uczucie nudności,
  • zimne ręce i stopy,
  • przyspieszone tętno,
  • predyspozycja do omdleń,
  • złe samopoczucie przy zmianach pogodowych.

Niedociśnienie tętnicze – diagnostyka i leczenie

W diagnostyce niedociśnienia tętniczego zleca się zazwyczaj wykonanie badań, takich jak:

  • morfologia krwi,
  • stężenie glukozy w osoczu na czczo,
  • poziom sodu, potasu i kwasu moczowego,
  • profil lipidowy,
  • badanie ogólne moczu,
  • EKG,
  • echo serca (rzadziej).

Metody leczenia dobiera się w momencie zlokalizowania przyczyn spadku wartości ciśnienia tętniczego. Jeżeli spadki ciśnienia spowodowane są występowaniem schorzenia towarzyszącego, należy to schorzenie leczyć celem uniknięcia pojawiania się hipotonii w przyszłości. Hipotonia ortostatyczna dotyka głównie osób w podeszłym wieku. Może skutkować zaburzeniami układu krążenia, dlatego konieczne może być leczenie farmakologiczne. Stosuje się wówczas glikokortykosteroidy zatrzymujące sód w organizmie, co podnosi ciśnienie krwi.

U młodych pacjentów lekarze zalecają zwiększenie aktywności fizycznej i regularne nawadnianie organizmu. Zaleca się również zwiększenie zawartości soli w diecie, a w niektórych przypadkach spożywanie kawy i herbaty w celu doraźnego zwiększenia ciśnienia.

Następny artykuł