Niszczą jelita, a jemy je na potęgę. 168 toksycznych substancji
Codziennie stykamy się z masą sztucznych substancji, a nauka wciąż bada, jak wpływają one na nasz organizm. Najnowsze analizy pokazują, że pestycydy i chemia przemysłowa mogą poważnie szkodzić dobrym bakteriom w naszych jelitach. Zrozumienie tych zależności to klucz do tego, by dbać o zdrowie i zapobiegać wielu chorobom.
- Powszechne chemikalia negatywnie wpływają na rozwój pożytecznych bakterii jelitowych
- Niektóre chemikalia mogą zwiększać oporność bakterii jelitowych na antybiotyki
- Główne źródła ekspozycji na chemikalia
- Wpływ chemikaliów na mikrobiom jelitowy - perspektywy
Powszechne chemikalia negatywnie wpływają na rozwój pożytecznych bakterii jelitowych
Naukowcy z Uniwersytetu Cambridge przeprowadzili analizę 1076 substancji chemicznych, identyfikując 168 związków o działaniu toksycznym dla bakterii budujących zdrowy mikrobiom. Badania wykazały, że liczne środki ochrony roślin oraz związki wykorzystywane w produkcji tworzyw sztucznych hamują wzrost tych pożytecznych mikroorganizmów.
Najbardziej niekorzystny wpływ na mikrobiom wykazują pestycydy, w tym herbicydy i insektycydy, a także chemikalia przemysłowe, takie jak plastyfikatory i środki zmniejszające palność. Substancje te mogą przenikać do ludzkiego organizmu wraz z żywnością, wodą oraz poprzez bezpośredni kontakt ze środowiskiem.
Wiele z tych związków, zaprojektowanych do zwalczania owadów czy grzybów, oddziałuje również na bakterie jelitowe, co potwierdziły testy przeprowadzone na 22 gatunkach mikroorganizmów. Dr Indra Roux zaznaczyła, że zespół badawczy był zaskoczony silnym działaniem biologicznym substancji, które dotychczas nie były uważane za aktywne w tym zakresie.
Przeczytaj też: Wykryto toksyczne substancje w kosmetykach. Jakie zagrożenie dla zdrowia stanowią?
Niektóre chemikalia mogą zwiększać oporność bakterii jelitowych na antybiotyki
Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie „Nature Microbiology”. Opisano, że wspomniane 168 powszechnie stosowanych chemikaliów może nie tylko hamować rozwój pożytecznych bakterii, ale również sprzyjać ich oporności na antybiotyki. Naukowcy ostrzegają, że reakcja bakterii na obecność tych substancji może prowadzić do zmian utrudniających późniejszą farmakoterapię.
W procesie obronnym przed toksycznymi chemikaliami bakterie modyfikują swoje funkcjonowanie, co skutkuje jednoczesnym wzrostem ich odporności na konkretne leki, na przykład cyprofloksacynę. Jeżeli proces ten zachodzi wewnątrz ludzkiego jelita, może to w znacznym stopniu utrudniać skuteczne leczenie infekcji u pacjentów.
Główne źródła ekspozycji na chemikalia
Głównym kanałem, przez który toksyczne substancje chemiczne dostają się do wnętrza organizmu, jest spożywane jedzenie, woda oraz kontakt ze skażonym środowiskiem.
W celu ograniczenia ekspozycji zaleca się rezygnację ze stosowania pestycydów w przydomowych ogrodach oraz rzetelne mycie warzyw i owoców przed ich spożyciem.
W 2025 roku na liście produktów najbardziej skażonych pestycydami, znanej jako „Brudna Dwunastka”, znalazły się między innymi:
- szpinak,
- truskawki,
- jarmuż,
- winogrona,
- brzoskwinie,
- jabłka,
- ziemniaki.
Wpływ chemikaliów na mikrobiom jelitowy - perspektywy
Według profesora Kirana Patila, kluczowym osiągnięciem ostatnich prac jest pozyskanie danych, które pozwolą przewidywać wpływ nowych substancji chemicznych na stan mikrobiomu.
Mimo przeprowadzenia analiz laboratoryjnych łącznie 1076 substancji, naukowcy wskazują na konieczność dalszych badań monitorujących realne stężenia chemikaliów docierających do jelit oraz ich wpływ na żywy organizm.
Główny autor pracy podkreśla, że zdobyta wiedza umożliwi w przyszłości projektowanie związków chemicznych w taki sposób, aby były one z założenia bezpieczne dla flory bakteryjnej.
