Te objawy mogą świadczyć o niewydolności serca. Nie przeocz ich
Niewydolność serca to stan, w którym nasz najważniejszy mięsień nie ma wystarczającej siły, by przepompować krew do wszystkich narządów. Choć brzmi to groźnie, wczesne rozpoznanie problemu pozwala na skuteczne leczenie i powrót do aktywnego życia.
Wiele osób myli pierwsze sygnały choroby ze zwykłym przemęczeniem lub procesem starzenia, co jest niebezpieczną pułapką. Kluczem do sukcesu jest tu czujność i zrozumienie mechanizmu tej choroby, która często rozwija się w ukryciu, by uderzyć z dużą siłą w najmniej spodziewanym momencie.
- Specyfika rozwoju niewydolności serca
- Pierwsze sygnały związane z wydolnością fizyczną
- Widoczne objawy zastojowe i brzuszne
- Parametry tętna oraz symptomy nietypowe
Specyfika rozwoju niewydolności serca
Zrozumienie, jak rozwija się ta choroba, jest kluczowe dla jej wczesnego wykrycia. Niewydolność nie zawsze pojawia się nagle; często jest wynikiem wcześniejszych zdarzeń medycznych, które osłabiły organizm. Eksperci wskazują na specyficzny model powstawania uszkodzeń, który przypomina zjawiska naturalne o ogromnej sile rażenia. Często od momentu uszkodzenia serca do wystąpienia pełnych, utrudniających życie objawów mija sporo czasu, co skutecznie usypia czujność pacjenta.
Prof. Karol Kamiński, kardiolog z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku w rozmowie z Pulsem Medycyny wyjaśnia to następująco:
„Niewydolność serca, szczególnie z obniżoną frakcją wyrzutową, można porównać do tsunami – najpierw dochodzi do zdarzenia wywołującego uszkodzenie mięśnia sercowego, a objawy pojawiają się z opóźnieniem, często niespodziewanie. Takim „trzęsieniem ziemi” może być incydent wieńcowy, stosowanie leków kardiotoksycznych czy ciężka infekcja. Po okresie pozornej stabilizacji dochodzi do wystąpienia objawów, których pacjent często nie łączy z wcześniejszym zdarzeniem”.
Pierwsze sygnały związane z wydolnością fizyczną
Najczęstszym sygnałem, na który skarżą się pacjenci, jest pogorszenie kondycji, które nie wynika ze zmiany trybu życia czy diety. Serce, nie mogąc sprawnie pompować krwi, nie dostarcza odpowiedniej ilości tlenu do mięśni, co manifestuje się w następujący sposób:
- Zmniejszona tolerancja wysiłku: Szybkie męczenie się podczas prostych czynności, jak sprzątanie czy spacer.
- Duszność wysiłkowa: Początkowo pojawia się przy sporcie, a z czasem przy coraz mniejszej aktywności.
- Duszność spoczynkowa i nocna: Szczególnie niepokojące jest wybudzanie się ze snu z uczuciem braku powietrza, co wymusza przyjęcie pozycji siedzącej.
- Duszność przy pochylaniu się: Problemy z oddychaniem pojawiające się np. podczas wiązania butów (tzw. bendopnoë).
- Suchy kaszel: Często mylony z infekcją, nasilający się w pozycji leżącej.
Widoczne objawy zastojowe i brzuszne
Gdy serce nie pompuje krwi efektywnie, dochodzi do zastojów płynów w organizmie. Krew, zamiast sprawnie krążyć, "cofa się" do naczyń obwodowych i narządów wewnętrznych. Objawy te są bardzo charakterystyczne:
- Obrzęki kostek i podudzi: Pojawiają się zazwyczaj pod koniec dnia; skóra jest napięta, a po naciśnięciu palcem pozostaje wyraźny dołek.
- Uczucie „napompowania wodą”: Pacjenci czują się ociężali, a ich ubrania czy obuwie stają się nagle za ciasne.
- Dolegliwości brzuszne: Uczucie pełności, wzdęcia oraz wyraźnie osłabiony apetyt wynikający z zastoju krwi w naczyniach układu pokarmowego.
- Nagły przyrost masy ciała: Wzrost wagi o 2-3 kg w ciągu kilku dni zazwyczaj oznacza gromadzenie się płynów, a nie tkanki tłuszczowej.
- Bóle zamostkowe: Dyskomfort w klatce piersiowej, który może nasilać się podczas stresu lub wysiłku.
Parametry tętna oraz symptomy nietypowe
W diagnostyce niewydolności serca kluczowe jest monitorowanie tętna spoczynkowego. Choć medyczna norma spoczynkowa to zazwyczaj poniżej 100 uderzeń na minutę, w przypadku niewydolności serca progi alarmowe są ustawione niżej. Warto zwrócić uwagę na:
- Tachykardię spoczynkową: Wartości powyżej 70–80 uderzeń na minutę u osoby odpoczywającej powinny budzić czujność. Serce stara się nadrobić słabą siłę skurczu większą częstotliwością pracy, co jednak dodatkowo je osłabia. Warto wiedzieć, że w leczeniu dąży się do obniżenia tętna właśnie poniżej 70 uderzeń, by dać sercu czas na regenerację.
- Kołatania serca i arytmie: Uczucie nierównego bicia serca, które może pojawić się nagle.
- Osłabienie koncentracji: Niedotlenienie mózgu może prowadzić do uczucia splątania, problemów z pamięcią czy tzw. mgły mózgowej.
Wczesne rozpoznanie tych symptomów pozwala na wykonanie prostych badań, takich jak EKG, echo serca czy pomiar stężenia NT-proBNP we krwi. Nowoczesna medycyna dysponuje skutecznymi lekami, które potrafią wyhamować proces chorobowy i znacząco poprawić jakość życia pacjenta.
Źródła: https://pulsmedycyny.pl/medycyna/kardiologia/niewydolnosc-serca-jak-tsunami-jak-nie-przeoczyc-pierwszych-objawow/, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7672669/, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6796800/, https://telemedi.com/pl/poradnik/obrzeki-nog-serce-przyczyny-objawy-i-skuteczne-metody-leczenia/
