To, kiedy się urodziłeś zdradza, czy będziesz mieć zawał. Naukowcy mają już wnioski z badań

Czy sezon narodzin wpływa na ryzyko zgonów sercowo-naczyniowych u pielęgniarek?

W ramach wieloletniego projektu Nurses’ Health Study naukowcy poddali analizie dane dotyczące 116 911 zarejestrowanych amerykańskich pielęgniarek. Celem tego przedsięwzięcia było zbadanie potencjalnych powiązań między datą narodzin a śmiertelnością ogólną oraz tą wynikającą z chorób układu krążenia.

Wśród wszystkich udokumentowanych przypadków odnotowano 8 360 zgonów spowodowanych bezpośrednio chorobami układu krążenia. Po uwzględnieniu czynników ekonomicznych oraz wywiadu rodzinnego zaobserwowano, że kobiety urodzone wiosną i latem obarczone były nieco wyższym ryzykiem zgonu sercowo-naczyniowego. Ten wzrost ryzyka stał się widoczny w zestawieniu z grupą kobiet, które przyszły na świat w miesiącach jesiennych.

Badanie, oparte na obserwacjach prowadzonych od 1976 do 2014 roku, trwało łącznie 38 lat. Autorzy wyraźnie zaznaczają jednak, że ich praca ma charakter obserwacyjny, co uniemożliwia jednoznaczne ustalenie przyczynowo-skutkowego mechanizmu tego zjawiska.

Jakie są ograniczenia badania Nurses' Health Study dotyczące wpływu sezonu narodzin na zdrowie?

Wcześniejsze analizy nie pozwalały w wystarczającym stopniu ocenić wpływu czynników takich jak wywiad rodzinny czy pozycja społeczno-ekonomiczna, dlatego badacze z Brigham and Women's Hospital oraz Harvard Medical School podjęli próbę przezwyciężenia tych ograniczeń. Pielęgniarki były rekrutowane do projektu w 1976 roku. W momencie rozpoczęcia badania uczestniczki znajdowały się w przedziale wiekowym od 30 do 55 lat.

Niewątpliwą zaletą przeprowadzonych analiz jest ich wyjątkowo długi okres trwania. W całym czasie trwania projektu Nurses' Health Study skrupulatnie udokumentowano ponad 43 tysiące zgonów wśród badanej populacji.

Kluczowym atutem tego przedsięwzięcia jest imponująca wielkość badanej grupy, która pozwala na wyciąganie statystycznie istotnych wniosków. Równie istotne są zgromadzone szczegółowe informacje dotyczące stylu życia, wywiadu rodzinnego oraz czynników społecznych i ekonomicznych.

Jakie czynniki mogą wpływać na związek między miesiącem urodzenia a śmiertelnością sercowo-naczyniową?

Wcześniejsze badania na półkuli północnej konsekwentnie wskazywały na wyższe ryzyko zgonu u osób urodzonych wiosną i latem, co pokrywa się z obecnym odkryciem niewielkiego, ale znaczącego wzrostu zgonów sercowo-naczyniowych w tej grupie. Na półkuli południowej obserwowano natomiast odwrotną zależność między sezonem narodzin a ryzykiem zgonu. Mimo tych korelacji, dokładne przyczyny różnic w zdrowiu związanych z datą urodzenia wciąż nie są dobrze poznane.

Aby monitorować zmiany, uczestniczki co dwa lata wypełniały szczegółowy kwestionariusz dotyczący ich zdrowia oraz stylu życia. Jako potencjalne czynniki wpływające na obserwowane różnice wymienia się sezonowe wahania diety, poziomy zanieczyszczenia powietrza, a także dostępność światła słonecznego w okresie prenatalnym i wczesnym dzieciństwie.

Warto odnotować, że w początkowej fazie analiz nie wykazano bezpośredniego związku między datą urodzenia a ogólną śmiertelnością. W podsumowaniu autorzy zaznaczają, że konieczne są dalsze prace badawcze w celu „odkrycia mechanizmów wpływu miesiąca urodzenia na śmiertelność z przyczyn sercowo-naczyniowych”.

Dlaczego potrzebne są dalsze badania nad wpływem sezonu narodzin na zdrowie serca?

Przeprowadzone badanie miało na celu odpowiedzieć na fundamentalne pytanie, czy miesiąc urodzenia wpływa na zdrowie serca. Ostateczna analiza danych sugeruje, że sezon narodzin może mieć pewne znaczenie dla kondycji organizmu, choć wpływ ten występuje w bardzo ograniczonym zakresie.

Badacze nie mogą wykluczyć, że niektóre z uzyskanych wyników mogły wynikać z czynników, które nie zostały objęte pomiarami w procedurze badawczej. Dlatego też autorzy wskazują, że potrzebne są dalsze analizy w celu zrozumienia mechanizmów obserwowanych zjawisk i podsumowują: „Konieczne są dalsze badania w celu potwierdzenia obecnych wyników”.