Zasiłek pogrzebowy na nowych zasadach. W 2027 roku czeka nas rewolucja w ZUS
Załatwianie formalności po śmierci bliskiej osoby ma być prostsze. Zasiłek pogrzebowy już wzrósł do 7 tys. zł, ZUS szybciej wypłaca pieniądze, a w 2027 roku planowane jest kolejne ułatwienie: elektroniczne wnioski składane przez zakłady pogrzebowe. Zmiany dotyczą nie tylko wysokości świadczenia, ale też tego, kto może zająć się dokumentami i w jaki sposób pieniądze trafiają do organizatorów pochówku.
- W 2026 roku zasiłek pogrzebowy wynosi 7000 zł zamiast wcześniejszych 4000 zł
- W szczególnych przypadkach można otrzymać dodatkowe wsparcie na pogrzeb
- Termin wypłaty świadczenia przez ZUS skrócono z 30 do 14 dni
- Od 2027 roku zakłady pogrzebowe mają korzystać z elektronicznego systemu składania wniosków
Ile wynosi zasiłek pogrzebowy w 2026 roku?
Od 1 stycznia 2026 roku zasiłek pogrzebowy wynosi 7000 zł. To podwyżka o 3000 zł w porównaniu z wcześniejszą kwotą, która przez lata pozostawała na poziomie 4000 zł. Dla osób organizujących pochówek oznacza to większą pomoc w pokryciu rachunków wystawianych przez zakład pogrzebowy i innych wydatków związanych z ceremonią. Nie oznacza jednak, że zasiłek wystarczy na wszystkie koszty. Nawet skromny pogrzeb może kosztować około 10 tys. zł, dlatego podwyższony zasiłek nie zawsze wystarcza na pokrycie wszystkich wydatków.
Nowe przepisy przewidują także mechanizm waloryzacji świadczenia. Kwota zasiłku będzie mogła zostać podniesiona, jeżeli inflacja przekroczy 5 proc. Ma to ograniczyć sytuację, w której koszty pochówku rosną, a pomoc przez długi czas pozostaje niezmieniona. Do wydatków na sam pogrzeb mogą dochodzić również opłaty cmentarne. Prawo do miejsca pochówku jest zwykle opłacane na 20 lat, a po tym okresie trzeba wnieść kolejną opłatę. Jeśli nikt jej nie uiści, grób może zostać przeznaczony do likwidacji.
Dodatkowe pieniądze na pogrzeb. Kiedy można dostać zasiłek celowy?
Wypłata 7000 zł z ZUS nie zawsze oznacza koniec możliwości uzyskania pomocy. W szczególnych okolicznościach osoba organizująca pochówek może ubiegać się również o zasiłek celowy z pomocy społecznej na pokrycie kosztów pogrzebu. Taka pomoc może być brana pod uwagę przede wszystkim wtedy, gdy:
- zmarłemu nie przysługuje zasiłek pogrzebowy – a mimo to trzeba sfinansować pochówek;
- koszty pogrzebu są wyjątkowo wysokie – na przykład z powodu konieczności sprowadzenia ciała z zagranicy.
Co ważne, o wsparcie celowe można ubiegać się także po otrzymaniu zasiłku pogrzebowego. Sam fakt wypłaty świadczenia z ZUS nie zamyka więc drogi do dodatkowej pomocy. Przy tym rodzaju wsparcia nie stosuje się kryterium dochodowego. Nie jest to jednak automatyczna dopłata dla każdej rodziny, której rachunki przekroczyły 7000 zł. Znaczenie mają szczególne okoliczności związane z organizacją pochówku, dlatego obie formy pomocy trzeba wyraźnie rozróżniać.
ZUS skraca wypłatę zasiłku pogrzebowego i upraszcza formalności
Zmieniła się nie tylko kwota świadczenia, ale również czas oczekiwania na pieniądze. Ustawowy termin wypłaty zasiłku pogrzebowego został skrócony z 30 do 14 dni. Podczas majowego posiedzenia podkomisji Urszula Juszczak, dyrektorka Departamentu Zasiłków w ZUS, informowała, że średni czas oczekiwania wynosił około 9 dni. Dla osób pokrywających koszty pogrzebu z własnych środków szybszy przelew ma duże znaczenie: rachunki pojawiają się szybko, a formalności nie powinny niepotrzebnie opóźniać zwrotu wydatków.
ZUS ograniczył również liczbę dokumentów, które trzeba dostarczyć wraz z wnioskiem, ponieważ część danych może uzyskać bezpośrednio z urzędu stanu cywilnego. Uporządkowano też zasady współpracy z zakładami pogrzebowymi. Firmy mogą przekazywać dokumenty w imieniu rodziny na podstawie upoważnienia, a rozwiązanie to zostało wyraźnie zapisane w przepisach. Możliwy jest ponadto podział świadczenia: część kwoty może zostać wypłacona zakładowi pogrzebowemu, a reszta osobie organizującej pochówek. Nie trzeba więc kierować całej wypłaty do jednego odbiorcy.
Co zmieni się w zasiłku pogrzebowym od 2027 roku?
Najważniejszą zapowiadaną na 2027 rok zmianą jest uruchomienie specjalnego systemu elektronicznego dla zakładów pogrzebowych. Firmy mają uzyskać możliwość składania przez niego wniosków o zasiłek pogrzebowy. To kolejny krok po skróceniu terminu wypłaty i ograniczeniu dokumentów wymaganych przez ZUS. W praktyce celem jest przeniesienie większej części formalności do elektronicznego obiegu, tak aby rodzina nie musiała samodzielnie zajmować się każdym etapem przekazywania dokumentów.
Przed wdrożeniem nowych rozwiązań pozostają kwestie do dopracowania. Dariusz Rutkiewicz z Instytutu Branży Pogrzebowej i Cmentarnej zwrócił uwagę, że formularz Z12 nie zawiera wszystkich potrzebnych rubryk. ZUS zapowiedział analizę zgłoszonych uwag. Podczas tego samego posiedzenia branża apelowała również o zmianę przepisów dotyczących cmentarzy, opartych na ustawie z 1959 roku. Sprawa ta należy do kompetencji MSWiA i jest odrębna od zapowiadanej elektronizacji wniosków. Dla rodzin kluczowe pozostaje to, że w 2027 roku zakłady pogrzebowe mają otrzymać narzędzie pozwalające sprawniej załatwiać zasiłek w ZUS.
