Zatrucia ostrokrzewem (Ilex) – objawy i postępowanie

Zatrucia ostrokrzewem (Ilex) – o samej roślinie

W naszym klimacie ostrokrzew dorasta do około 3 metrów wysokości i najczęściej stanowi dekoracyjny krzew. Roślina ta dobrze znosi miejskie zanieczyszczenie i suche powietrze. Dlatego też dobrze nadaje się do zasiedlania miejskich ogrodów i parków.

W czasach starożytnego Rzymu był poświęcony Saturnowi jako symbol zdrowia i szczęścia podczas zimowych obchodów Saturnaliów. Analogicznie jak jemioła czy świąteczna choinka przypomina o naszych pogańskich wierzeniach. Ostrokrzew jest także obecny w legendach chrześcijańskich, według których krzew wyrastał tam gdzie stąpał Chrystus, a jaskrawo czerwone owoce symbolizują krew Zbawiciela.

Ostrokrzew ma szerokie zastosowanie w medycynie ludowej dzięki swoim licznym właściwościom prozdrowotnym, należy oczywiście stosować w ściśle określonych dawkach, aby nie doszło do zatrucia ostrokrzewem, które może być tragiczne w skutkach. Do niektórych właściwości tego krzewu możemy zaliczyć:

• rozszerza oskrzela, dlatego zaleca się go chorym na astmę i zapalenie oskrzeli

• wspomaga leczenie kataru

• łagodne działanie przeciwgorączkowe

• właściwości przeczyszczające przydają się w leczeniu uciążliwych zaparć

• działanie przeciwbólowe, przydatne zwłaszcza przy reumatycznych bólach stawów

• poprawia krążenie krwi

• wspomaga leczenie ospy wietrznej 

Substancje aktywne zawarte w ostrokrzewie to między innymi:

• kwas kawowy,

• pochodne kawoilu,

• kwas kawoilowo-szikimowy,

• kwas chlorogenowy,

• kwas feruloilochinowy,

• kwercetynę,

• kwas chinowy,

• kemferol,

• garbniki,

• rutyna,

• kofeina i teobromina.

Zatrucia ostrokrzewem (Ilex) – objawy

Liście, gałęzie i jagody ostrokrzewu są pięknymi dekoracjami świątecznymi, ale jagody są trujące zarówno dla ludzi jak i zwierząt. Połknięcie jagód ostrokrzewu może powodować:

• wymioty,

• biegunkę,

• odwodnienie,

• senność.

U dzieci objawy pojawiają się po połknięciu zaledwie dwóch jagód ostrokrzewu. Spożycie ponad 20 jagód może być dla malucha śmiertelne, a ponieważ dzieci mogą być skuszone smakowitym wyglądem i jaskrawym kolorem owoców, należy bardzo uważać robiąc świąteczne stroiki bądź hodując ostrokrzew w ogródku. Zjedzenie liści również może prowadzić do zatrucia ostrokrzewem, ale ponieważ są kłujące, dzieci zwykle zostawiają je w spokoju. Aby zapobiec zatruciu, warto usunąć jagody przed dekorowaniem świeżym ostrokrzewem. Nawet jeśli ostrokrzew znajduje się poza zasięgiem, jagody szybko wysychają w temperaturze pokojowej, a następnie spadają na podłogę, gdzie znajdują je dzieci i zwierzęta.

Zatrucia ostrokrzewem (Ilex) – postępowanie

Jeśli podejrzewasz, że ktoś połknął jagody ostrokrzewu należy jak najszybciej wykonać następujące działania:

• usunąć wszelki materiał roślinny nadal znajdujący się w ustach;

• podać wodę;

jeżeli do zatrucia ostrokrzewem doszło u dziecka, należy bezwzględnie zadzwonić po pogotowie, zwłaszcza jeśli nie mamy pewności jaką ilość jagód spożyło.

W przypadku ciężkiego zatrucia lekarze podadzą węgiel aktywowany i płyny.