Zmiany w naliczaniu stażu pracy: nowe zasady od 2026 roku

Czym jest świadczenie "stażowe" i jaki jest jego główny cel od 2026 roku?

Stażowe to świadczenie pieniężne doliczane do wynagrodzenia, które wynika z liczby wypracowanych lat. Zmiany w kodeksie pracy dotyczące tego dodatku oraz sposobu obliczania stażu nastąpią od 2026 roku. Nowe regulacje obejmą dużą grupę zatrudnionych już od 1 stycznia 2026 roku.

Głównym celem wprowadzenia nowych przepisów jest umożliwienie uzyskania dłuższego stażu pracy poprzez doliczenie okresów innych niż standardowe zatrudnienie na etacie. Służy temu wniosek USP, który jest dokumentem pozwalającym na formalne uwzględnienie tych dodatkowych lat w historii zawodowej. Cała procedura opisuje krok po kroku, w jaki sposób pracownicy będą mogli wydłużyć swój staż w 2026 roku.

Wydłużenie stażu pracy ma kluczowe znaczenie, ponieważ zależy od niego wiele uprawnień pracowniczych, w tym wymiar urlopu oraz prawo do odpraw. Świadczenie stażowe jest traktowane jako dodatek za wysługę lat, a nowe przepisy określą grupę beneficjentów tych zmian. Wśród propozycji znajduje się także wprowadzenie urlopu stażowego, który mógłby wynosić od 30 dni po 10 latach pracy aż do 45 dni po 25 latach.

Jakie okresy poza tradycyjnym zatrudnieniem można wliczyć do stażu pracy?

Od 1 stycznia 2026 roku osoby zatrudnione zyskają możliwość wliczenia do stażu pracy okresów innych niż te wynikające z umowy o pracę. Oznacza to uwzględnienie aktywności zawodowych, które wcześniej nie były brane pod uwagę, co potwierdzono w nowych regulacjach. Do stażu będzie można zaliczyć czas prowadzenia działalności gospodarczej, a weryfikacją tych okresów zajmie się ZUS.

Katalog nowych okresów obejmuje między innymi wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej oraz prowadzenie pozarolniczej działalności. Kluczowym warunkiem jest opłacanie w tym czasie składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe przez przedsiębiorcę lub osobę z nim współpracującą. Dotyczy to również umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego właściwe dla zleceń.

Aby wspomniane okresy zostały uznane, konieczne jest uzyskanie stosownego zaświadczenia po złożeniu wniosku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Dokumentem potwierdzającym jest zaświadczenie o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy, oznaczone symbolem USP. ZUS będzie wydawał potwierdzenia obejmujące zlecenia, prowadzenie firmy czy pracę zarobkową za granicą.

Jaką procedurę należy przejść, aby uzyskać zaświadczenie o okresach do stażu pracy?

Wniosek USP, służący uzyskaniu zaświadczenia o ubezpieczeniu, składa się bezpośrednio do ZUS. Formularz ten będzie dostępny na platformie eZUS od 1 stycznia 2026 roku i dotyczy okresów ubezpieczenia liczonych od 1 stycznia 1999 roku. Złożenie tego dokumentu jest niezbędne, aby ZUS mógł wydać zaświadczenia wpływające na świadczenie stażowe dla zatrudnionych.

Cała procedura odbywa się cyfrowo, ponieważ wniosek USP można złożyć wyłącznie w formie elektronicznej. Dokument będzie dostępny po zalogowaniu na konto w systemie teleinformatycznym eZUS/PUE. Zakład Ubezpieczeń Społecznych również doręczy zaświadczenie oraz wszelkie decyzje wyłącznie elektronicznie na konto wnioskodawcy.

W przypadku okresów ubezpieczenia sprzed 1 stycznia 1999 roku obowiązuje odrębna procedura i konieczność skorzystania z wniosku US-7. Starsze okresy nie są zapisane na koncie ubezpieczonego, dlatego nie można ich wykazać na nowym wniosku USP. Jeżeli okres ubezpieczenia rozpoczął się przed 1999 rokiem i trwał po tej dacie, wymagane jest złożenie dwóch oddzielnych wniosków.

Kiedy wchodzą w życie przepisy o "stażowym" i ile czasu na dostarczenie dokumentów?

Nowe przepisy dotyczące stażowego oraz zmian w Kodeksie pracy zaczną obowiązywać generalnie od 1 stycznia 2026 roku. Ta data jest wiążąca przede wszystkim dla pracodawców będących jednostkami sektora finansów publicznych.

W przypadku pozostałych pracodawców, którzy nie należą do sektora finansów publicznych, regulacje wejdą w życie nieco później, bo od 1 maja 2026 roku. Kodeks pracy precyzuje nowe okresy zaliczane do stażu, a pracownicy mają 24 miesiące na dostarczenie dokumentów potwierdzających te lata. Dla osób zatrudnionych w budżetówce termin ten biegnie od początku 2026 roku.

Konieczne jest dopełnienie formalności w ZUS, który wyda zaświadczenia niezbędne do doliczenia stażu, w tym także okresów opieki nad dzieckiem przy zawieszonej działalności. Niedostarczenie wymaganych dokumentów w wyznaczonym czasie spowoduje, że pracodawca nie uwzględni danego okresu przy naliczaniu uprawnień pracowniczych.