Zmywa barierę ochronną jelit jak płyn do naczyń. Nigdy nie kupuj takiego chleba
Miękki chleb, kremowe lody czy gładki majonez zawdzięczają swoją konsystencję nie tylko podstawowym składnikom. W żywności przetworzonej mogą pojawiać się również emulgatory, takie jak karboksymetyloceluloza (CMC) i polisorbat 80 (P80). Badacze przyglądają się im szczególnie dlatego, że mają właściwości przypominające detergenty i mogą zaburzać naturalną barierę między bakteriami jelitowymi a powierzchnią jelita. A właśnie ta bariera jest jednym z najważniejszych elementów ochrony jelit przed ciągłym kontaktem z mikroorganizmami.
- CMC i polisorbat 80 mogą zaburzać warstwę śluzu chroniącą powierzchnię jelita
- W badaniach obserwowano również zmiany składu mikrobioty i oznaki przewlekłego zapalenia
- W niewielkim badaniu na ludziach po CMC pojawiły się wyraźne zmiany mikrobioty i jej metabolitów
- U myszy emulgatory wpływały także na zachowania związane z lękiem i kontaktami społecznymi
Emulgatory mogą naruszać ochronną warstwę śluzu w jelitach
Powierzchnia jelita jest oddzielona od ogromnej liczby żyjących w nim bakterii warstwą śluzu. Dzięki temu większość drobnoustrojów pozostaje w odpowiedniej odległości od komórek nabłonka. Gdy ta granica zaczyna się zmieniać, bakterie mogą przesuwać się bliżej powierzchni jelita, a kontakt między mikrobiotą a organizmem staje się zupełnie inny.
Ten mechanizm dobrze opisano w pracy „Dietary emulsifiers impact the mouse gut microbiota promoting colitis and metabolic syndrome”. Badacze sprawdzali działanie dwóch popularnych emulgatorów – CMC i polisorbatu 80 – i obserwowali u myszy nie tylko zmiany mikrobioty, ale również przesuwanie się bakterii w kierunku nabłonka.
– Jednym z głównych sposobów ochrony jelita przed mikrobiotą są wielowarstwowe struktury śluzu pokrywające powierzchnię jelita, dzięki którym zdecydowana większość bakterii jelitowych pozostaje w bezpiecznej odległości od komórek nabłonka. Dlatego czynniki zaburzające relacje między śluzem a bakteriami mogą sprzyjać chorobom związanym ze stanem zapalnym jelit – czytamy w badaniu.
Zobacz też: Te ziarna to papier ścierny dla jelit. Wielu spożywa je na surowo
CMC i polisorbat 80 zmieniają relację jelit z bakteriami
W doświadczeniach na myszach CMC i P80 wywoływały przewlekły stan zapalny o małym nasileniu i zmieniały skład mikrobioty. Bakterie przesuwały się bliżej powierzchni jelita, a sama mikrobiota nabierała większego potencjału prozapalnego. U zwierząt predysponowanych do zapalenia jelita grubego emulgatory sprzyjały również silniejszemu zapaleniu.
Znaczenie mikrobioty potwierdziły dalsze eksperymenty. Wykorzystanie myszy pozbawionych drobnoustrojów oraz przeszczepów mikrobioty wskazywało, że właśnie zmiany zachodzące w społeczności bakterii były kluczowym elementem prowadzącym do zapalenia o małym nasileniu i zaburzeń metabolicznych. Emulgator nie działał więc tylko na samą powierzchnię jelita – zmieniał również środowisko zamieszkujących je mikroorganizmów.
Zobacz też: Czas minie 25 października. Seniorzy zostaną ukarani zmniejszeniem emerytury
Co dzieje się po CMC u ludzi?
Podobnego zjawiska szukano później u zdrowych dorosłych. W kontrolowanym badaniu dziewięć osób otrzymywało dietę bez emulgatorów, a siedem identyczną dietę wzbogaconą o 15 g CMC dziennie przez 11 dni. W grupie przyjmującej CMC pojawił się niewielki wzrost dyskomfortu brzucha po posiłkach, zmienił się skład mikrobioty i spadła jej różnorodność. Zmiany dotyczyły również substancji wytwarzanych lub przetwarzanych przez bakterie jelitowe.
U dwóch osób spożywających CMC zaobserwowano również przesunięcie bakterii w stronę wewnętrznej warstwy śluzu. Była to właśnie ta część bariery, która normalnie pozostaje wolna od bakterii.
– Spożycie CMC zmieniło skład mikrobioty jelitowej w sposób, który zmniejszył jej różnorodność. Ponadto u dwóch osób spożywających CMC stwierdziliśmy zwiększone wnikanie mikrobioty do normalnie sterylnej wewnętrznej warstwy śluzu, co jest kluczową cechą zapalenia jelita – czytamy w badaniu.
Jelita mogą przekazywać problem dalej do mózgu
Zmiany wywołane przez emulgatory nie kończyły się w badaniach na samym jelicie. W doświadczeniu na myszach CMC i polisorbat 80 zmieniały skład mikrobioty i wywoływały przewlekłe zapalenie jelit, a jednocześnie wpływały na zachowanie zwierząt. U samców obserwowano zmiany zachowań przypominających lęk, natomiast u samic zmniejszały się zachowania społeczne. Zmieniała się także ekspresja neuropeptydów związanych z regulacją jedzenia oraz zachowań społecznych i lękowych.
Taki zestaw zmian pokazuje, dlaczego emulgatory są badane nie tylko w kontekście samego trawienia. Jelito, mikrobiota i układ nerwowy tworzą ze sobą powiązany układ, a zaburzenia rozpoczynające się przy barierze jelitowej mogą mieć dalsze konsekwencje dla organizmu. W przypadku CMC i P80 badania wskazują więc na ciąg zdarzeń obejmujący warstwę śluzu, mikrobiotę, przewlekły stan zapalny oraz – w doświadczeniach na zwierzętach – zachowania związane z lękiem i kontaktami społecznymi.
Zobacz też: Zamieszanie wokół 14. emerytury. Te osoby będą musiały zwrócić świadczenie
Bibliografia
- Chassaing, B., Koren, O., Goodrich, J. K. i in. Dietary emulsifiers impact the mouse gut microbiota promoting colitis and metabolic syndrome, 2015.
- Chassaing, B., Compher, C., Bonhomme, B. i in. Randomized Controlled-Feeding Study of Dietary Emulsifier Carboxymethylcellulose Reveals Detrimental Impacts on the Gut Microbiota and Metabolome, 2022.
- Holder, M. K., Peters, N. V., Whylings, J. i in. Dietary emulsifiers consumption alters anxiety-like and social-related behaviors in mice in a sex-dependent manner, 2019.
