Pacjenci.pl
Afty na języku – przyczyny, leczenie, domowe sposoby zapobiegania

pixabay

Afty na języku – przyczyny, leczenie, domowe sposoby zapobiegania

21 Października 2020

Autor tekstu:

Agata Wiencierz

Udostępnij:

Prawie każdy słyszał o aftach i prawie każdy doświadczył tej nieprzyjemnej dolegliwości. Czym właściwie one są i jak je wyleczyć? Czy istnieją domowe sposoby na pozbycie się afty? A może da im się całkiem zapobiec?

Czym są afty?

Afty, zwane też owrzodzeniami aftowymi, są małymi, płytkimi zmianami, które rozwijają się na tkankach miękkich w jamie ustnej lub u podstawy dziąseł. W przeciwieństwie do opryszczki, afty nie występują na powierzchni warg i nie są zaraźliwe. Mogą być jednak bolesne, utrudniać jedzenie i mówienie.

Większość aft znika samoistnie w ciągu tygodnia lub dwóch. W przypadku niezwykle dużego lub bolesnego owrzodzenia, najlepiej skontaktować się z internistą lub stomatologiem.

Objawy powstania afty

Większość aft jest okrągła lub owalna, z białym lub żółtym środkiem i czerwoną otoczką. Tworzą się one wewnątrz jamy ustnej – na lub pod językiem, po wewnętrznej stronie policzka lub wargi, na podniebieniu. Czasami można zauważyć mrowienie lub palące uczucie dzień lub dwa przed rzeczywistym pojawieniem się afty.

Najczęstsze są afty małe, nieprzekraczające 5 mm średnicy. Goją się od jednego do dwóch tygodni bez wytworzenia się blizn. Rzadszy problem stanowią duże afty, dużo głębsze niż te wspomniane wcześniej. Mogą być one niezwykle bolesne, a ich zagojenie trwa czasem aż do sześciu tygodni – po tym czasie mogą pozostawiać blizny.

Jeśli doświadczasz aft częściej niż raz w roku, może to sugerować nawracające aftowe zapalenie błony śluzowej jamy ustnej.

Przyczyny powstawania aft

Dokładne przyczyny powstawania aft wydają się być niejasne, lecz podejrzewa się, że poniższe czynniki mogą wpływać na ich pojawianie się:

  • mikrourazy w jamie ustnej (powstałe podczas wizyty u dentysty, nadmiernego szczotkowania lub przypadkowego ugryzienia policzka),

  • pasty i płukanki zawierające SLS (laurylosiarczan sodu),

  • nadwrażliwość na niektóre składniki pokarmowe (w szczególności czekoladę, kawę, truskawki, jajka oraz kwaśne i ostre potrawy),

  • dieta uboga w witaminę B12, cynk, kwas foliowy lub żelazo,

  • reakcja alergiczna na niektóre szczepy bakterii w jamie ustnej,

  • zmiany hormonalne podczas miesiączki,

  • tres.

Także niektóre choroby mogą sprzyjać pojawianiu się aft, np.:

  • celiakia,

  • choroby zapalne jelit,

  • choroby autoimmunologiczne,

  • HIV/AIDS.

W przeciwieństwie do opryszczki owrzodzenia aftowe nie są związane z infekcjami wirusem opryszczki.

Afty dotykają częściej nastolatków i młodych dorosłych oraz są częstsze u kobiet. Często można zauważyć rodzinną skłonność do powstawania aft, dlatego wskazuje się czynnik genetyczny jako ten, który może wpływać na ich tworzenie się bądź też wspólny czynnik środowiskowy, jak na przykład konkretne alergeny.

Jakie leczenie jest możliwe?

Leczenie aft zazwyczaj nie jest potrzebne, ponieważ ustępują one samoistnie do dwóch tygodni. W aptekach można jednak kupić preparaty uśmierzające dokuczliwy ból i swędzenie oraz przyspieszające znikanie nadżerek. Środki na afty dostępne są pod postacią maści, żeli lub płynów i aerozoli. Mają za zadanie łagodzić ból, działają antyseptycznie i przeciwzapalnie, nawilżają i ułatwiają regenerację błony śluzowej jamy ustnej. Przy mocniejszym bólu można zaopatrzyć się w preparaty z benzokainą, mają one miejscowe działanie znieczulające. W razie wątpliwości jaki środek wybrać, warto zapytać lekarza pierwszego kontaktu lub stomatologa o dostępne opcje.

W przyspieszeniu leczenia aft ważna jest dbałość o higienę jamy ustnej. Należy zadbać o dokładne mycie i nitkowanie zębów, a także o oczyszczanie języka.

Domowe sposoby na afty

Jeśli nie chcesz kupować gotowych środków, możesz rozważyć zastosowanie domowych sposobów, np.:

  • płukanie gardła wodą z solą (1 łyżeczka soli na ½ szklanki wody) – gardło należy płukać przez 30 sekund, a następnie wypluć solankę; powtarzać co kilka godzin;

  • płukanie gardła roztworem sody oczyszczonej (1 łyżeczka sody oczyszczonej na ½ szklanki wody) – należy postępować dokładnie jak w przypadku płukanki solnej;

  • okłady z miodu – miód jest znany ze swoich antybakteryjnych i przeciwzapalnych właściwości, może pomóc w zniwelowaniu bólu i zaczerwienienia przy aftach. Należy nakładać go na aftę cztery razy dziennie. Największymi właściwościami antybakteryjnymi odznacza się miód manuka.

  • okłady z rumianku – należy przyłożyć ciepłą (ale nie gorącą!) torebkę z rumiankiem na aftę, a po kilku minutach wypłukać świeżym naparem z rumianku;

  • płukanki z szałwii – z szałwii należy przygotować napar, ostudzić i odcedzić, a następnie płukać jamę ustną kilka razy dziennie.

Jednocześnie trzeba pamiętać o unikaniu kwaśnych oraz ostrych potraw, które mogą zwiększyć podrażnienie i zaostrzyć ból przy afcie.

Jak zapobiegać powstawaniu aft?

Żeby skutecznie zapobiegać aftom, należy zwrócić szczególną uwagę na higienę jamy ustnej (rodzaj pasty do zębów, twardość szczoteczki). Ważne jest też, by zadbać o dietę bogatą w witaminę B12 i kwas foliowy, cynk oraz żelazo, ponieważ niedobory tych składników mogą przyczyniać się do powstawania aft. Dokładne mycie owoców i warzyw oraz każdorazowe mycie sztućców i naczyń, także zwiększa szanse na uniknięcie tej nieprzyjemnej przypadłości – wraz z myciem pozbywamy się potencjalnie niebezpiecznych bakterii.

Podobne artykuły

badanie mykologiczne skóry

Zdrowie

Badania mykologiczne skóry – kiedy wykonać, jak się przygotować?

Czytaj więcej >
badania psychotechniczne kierowców

Zdrowie

Badania psychotechniczne kierowców – dla kogo, na czym polegają, jak się przygotować?

Czytaj więcej >
Badania intymne – na czym polegają i kiedy warto je wykonać?

Zdrowie

Badania intymne – na czym polegają i kiedy warto je wykonać?

Czytaj więcej >
nierzeżączkowe zapalenie dróg moczowo-płciowych

Zdrowie

Nierzeżączkowe zapalenie dróg moczowo-płciowych – objawy, przyczyny, leczenie

Czytaj więcej >
badanie paznokci

Zdrowie

Badania mykologiczne paznokci – kiedy je wykonać, po co je robić?

Czytaj więcej >
Badania hormonów – kiedy warto wykonać oznaczenie stężenia hormonów we krwi?

Zdrowie

Badania hormonów – kiedy warto wykonać oznaczenie stężenia hormonów we krwi?

Czytaj więcej >