Alzheimer – objawy, przyczyny, przebieg
pixabay
Autor Agata Wiencierz - 22 Października 2020

Alzheimer – objawy, przyczyny, przebieg

Choroba Alzheimera jest neurodegradacyjnym schorzeniem prowadzącą do zanikania funkcji życiowych i śmierci. . Pierwszymi jej objawami często są zaburzenia pamięci krótkotrwałej wiążące się z częstszym niż dotychczas gubieniem rzeczy lub zapominaniem słów. Dowiedz się, jakie są pozostałe objawy choroby Alzheimera i jak się ją diagnozuje.

Czym jest choroba Alzheimera?

Choroba Alzheimera jest nieuleczalną chorobą neurodegradacyjną prowadzącą do otępienia i śmierci. Występuje najczęściej po 65. roku życia i jest uznawana za najczęstszą przyczynę demencji (70% przypadków). Choroba związana jest ze stopniową utratą funkcji mózgu, a w konsekwencji kolejnych funkcji życiowych.

Przyczyny powstawania choroby Alzheimera

Istnieje kilka hipotez dotyczących przyczyn powstawania choroby Azheimera. Dwie najpowszechniejsze z nich stawiają depozyty zaburzonych białek za początek procesu neurodegradacyjnego. Hipoteza amyloidowa opiera się na założeniu, że przyczyną nieodwracalnych zmian w mózgu są depozyty płytek amyloidowych, które mogą zmieniać strukturę synaps, blokując komunikację neuronalną. Hipoteza tau z kolei zakłada, że źródłem degradacji mózgowia są depozyty białka tau, tworzące splątki neurofibrylarne niszczące system transportu neuronalnego, co w konsekwencji prowadzi do apoptozy (śmierci) komórek. Niektórzy badacze sugerują też, że choroba Alzheimera może mieć podłoże genetyczne.

Objawy choroby Alzheimera

U każdego chorego objawy będą się różnić, jednak możliwe jest wyszczególnienie kilku najczęściej powtarzających się. W początkowym etapie rozwoju choroby Alzheimera najbardziej rozpowszechnione są problemy z pamięcią krótkotrwałą, prowadzące do trudności w zapamiętywaniu faktów i najnowszych informacji. W fazie tej, zwanej predemencją, mogą objawiać się łagodne zaburzenia poznawcze, np. utracenie zdolności planowania czy myślenia abstrakcyjnego oraz zaburzenia pamięci semantycznej objawiające się myleniem znaczenia słów lub trudnościami w przypisaniu terminu do zjawiska.

We wczesnym etapie choroby osoby nią dotknięte wykazują coraz większe rozproszenie uwagi i zaburzenia pamięci krótkotrwałej. Chorzy zapominają, gdzie odłożyli rzeczy, wciąż zadają te same pytania. Mogą pojawić się objawy depresji i wahania nastroju. Na tym etapie chorzy zazwyczaj są w stanie funkcjonować samodzielnie, chociaż może być to utrudnione.

Etap umiarkowany Alzheimera objawia się uzależnieniem chorego od pomocy z zewnątrz. Chory nie jest w stanie wykonywać prostych codziennych czynności, kontakt ze światem zewnętrznym jest utrudniony. Pogłębiają się problemy z pamięcią semantyczną, chorzy tracą zdolność nazywania przedmiotów, mylą znaczenia. Na dalszym etapie zanikają też zdolności pisania i czytania. Etap umiarkowany choroby Alzheimera charakteryzuje się postępującymi uszkodzeniami pamięci – nie tylko krótko-, ale także długotrwałej, co prowadzi do zaniku wczesnych wspomnień oraz trudności w rozpoznawaniu najbliższej rodziny. Objawy zaczynają dotyczyć także zachowania pacjenta – wahania nastrojów stają się bardziej zauważalne, chorzy mogą być agresywni, a 1/3 z nich może doświadczać urojeń.

W końcowym, zaawansowanym, etapie choroby, osoby z Alzheimerem nie są w stanie funkcjonować samodzielnie. Może dojść do całkowitego zaniku mowy. Chory w zaawansowanym stadium choroby Alzheimera nie potrafi samodzielnie przyjmować pokarmu, nie jest w stanie poruszać się samodzielnie. Mogą pojawić się trudności z utrzymywaniem moczu i stolca, powszechne są odleżyny spowodowane długotrwałym przebywaniem w łóżku.

Diagnozowanie choroby Alzheimera

Zazwyczaj pierwszymi objawami, które niepokoją rodzinę chorego, są te związane z utratą pamięci. Najlepiej wraz z seniorem udać si ę do lekarza rodzinnego lub geriatry, konieczna może być wizyta u neurologa. Specjalista przeprowadza testy mające charakter badań przesiewowych: ocenę stanu psychicznego pacjenta oraz test zegara. Testy te pomagają wyłonić pacjentów, u których potrzebna jest dalsza diagnostyka w celu potwierdzenia choroby.

Następnie wykonywane jest badanie neuropsychologiczne mające na celu rozpoznanie rodzaju deficytów poznawczych i stopnia ich zaawansowania; dokładny wywiad dotyczy zarówno pacjenta, jak i jego opiekunów. Dodatkowe konsultacje, takie jak: psychiatryczna, neurologiczna i internistyczna, potrzebne są do różnicowania choroby Alzheimera z innymi schorzeniami, np. nowotworowymi lub psychicznymi.

Dodatkowo wykonywane są badania tomografii komputerowej lub obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego w celu uwidocznienia postępującego zaniku mózgu. Z kolei badania laboratoryjne biomarkerów pozwalają na potwierdzenie biochemicznego, neurozwyrodnieniowego procesu alzheimerowskiego.

Leczenie choroby Alzheimera

Choroba Alzheimera jest nieuleczalna, stosuje się leczenie paliatywne. Obejmuje ono farmakoterapię, psychoterapię wspierającą oraz opiekę.

Leczenie farmakologiczne nie spowolni postępu choroby, ale może złagodzić niektóre jej objawy. Do środków stosowanych w chorobie Alzheimera zalicza się inhibitory cholinoesterazy oraz memantynę. Dodatkowo mogą być stosowane leki przeciwdepresyjne i leki nasenne podawane według ścisłego zalecenia lekarza.

Psychoterapia wspierająca może pomóc w łagodzeniu rozdrażnienia pacjenta oraz objawów depresji.

Następny artykuł