Dziecko z nosem w ekranie. Blisko 40 proc. najmłodszych korzysta ze smartfona, tabletu lub komputera
Smartfon w łóżeczku, tablet w wózku, bajka „na szybkie uspokojenie” – ekrany pojawiają się w życiu dzieci wcześniej, niż sądzą rodzice. Najnowsze dane pokazują, że z każdym rokiem korzysta z nich coraz więcej najmłodszych. Jak wprowadzić zdrowe zasady i uniknąć skrajności?
- 38 proc. dzieci poniżej 5 lat korzysta ze smartfona, tabletu lub komputera (CBOS 2025),
- WHO i AAP zalecają maksymalnie 1 godzinę dziennie dla przedszkolaków, najlepiej w towarzystwie dorosłego,
- Długi czas ekranowy zwiększa ryzyko krótkowzroczności i problemów ze snem u dzieci.
Ekran na wyciągnięcie ręki
Urządzenia dotykowe są tanie, proste w obsłudze i atrakcyjne wizualnie, dlatego trafiają do rąk coraz młodszych użytkowników. Już wcześniejsze badania wskazywały, że ponad połowa dzieci w wieku 0–6 lat ma kontakt z urządzeniami mobilnymi. Eksperci przypominają jednak, że w tym okresie kluczowe są sen, ruch i kontakt z opiekunem, a ekran oznacza głównie siedzenie i bierną stymulację.
Zatrważające dane CBOS i alarm WHO
Według komunikatu CBOS z 7 sierpnia 2025 r., 38 proc. dzieci poniżej 5. roku życia korzysta ze smartfona, tabletu lub komputera. W grupie 5–7 lat odsetek rośnie do 84 proc., a w wieku 8–11 lat – do 96 proc. Średnio dzieci spędzają przed ekranem około dwóch godzin dziennie, a czas ten wydłuża się o ok. 17 minut z każdym rokiem życia.
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca, by niemowlęta w ogóle nie korzystały z ekranów, a dzieci w wieku 2–4 lat – maksymalnie przez godzinę dziennie. Amerykańska Akademia Pediatrii (AAP) radzi, by do 18. miesiąca życia ograniczyć się do wideorozmów, a później – do 1 godziny dziennie wysokiej jakości treści oglądanych wspólnie z dorosłym. Dla starszych dzieci sugeruje się rodzinny plan korzystania z mediów z jasno określonym czasem, treściami i miejscami.
Badania wskazują, że codzienny, długi czas ekranowy zwiększa ryzyko krótkowzroczności, zwłaszcza gdy dziecko rzadko przebywa na świeżym powietrzu. Metaanalizy sugerują, że najbezpieczniejszy jest czas do 1 godziny dziennie; powyżej 1–4 godzin ryzyko rośnie znacząco. Światło z ekranów wieczorem opóźnia wydzielanie melatoniny, utrudniając zasypianie. Pomagają stałe pory snu i wyłączenie urządzeń na godzinę przed snem.
Jak wprowadzić zasady korzystania z telefonu w domu?
- Rodzinny plan mediów – określcie, kiedy, gdzie i co można oglądać; bez ekranów przy posiłkach i w sypialni.
- Nie używaj ekranu jako nagrody – lepiej łączyć go z aktywnościami rozwijającymi, np. wspólnym oglądaniem i rozmową.
- Codzienny pobyt na świeżym powietrzu – minimum 2 godziny ruchu i naturalnego światła, szczególnie u przedszkolaków i uczniów.
- Wyciszanie wieczorem – na godzinę przed snem odłóżcie urządzenia, a jeśli już ekran, to przytłumione światło i spokojne treści.
Źródła:
Pacjenci.pl, „Brzdąc w sieci”, CBOS (7 sierpnia 2025), WHO, AAP, JAMA Network, Physiology Online Library
