Glukoza – funkcje, normy, przyczyny nieprawidłowego stężenia we krwi

Czym jest glukoza i jaką pełni funkcję w organizmie?

Glukoza to związek chemiczny należący do grupy cukrów prostych, który pełni niezwykle ważną rolę w organizmie. Stanowi podstawowe źródło energii (jedyne dla mózgu, rdzenia kręgowego oraz erytrocytów), jest niezbędna dla prawidłowego przebiegu procesów metabolicznych komórek, a także bierze udział w regulacji przemian tłuszczowych i przyspiesza gojenie się ran.Większość spożywanych przez człowieka węglowodanów wchłania się do krwiobiegu w postaci glukozy, która później może być również wykorzystywana do syntezy innych cukrów (np. laktozy – cukry zawartego w mleku matki).

Źródła glukozy w diecie

Do głównych źródeł glukozy w diecie należą pokarmy roślinne. Największa ilość tego cukru znajduje się w owocach, takich jak banany, winogrona, jabłka, wiśnie, śliwki, ananasy, brzoskwinie, czereśnie, gruszki czy morele. Spośród warzyw wysoką zawartością glukozy charakteryzują się kukurydza, papryka, cebula oraz ziemniaki. Występuje ona również w przetworach zbożowych, np. w białym pieczywie, ryżu, makaronie i kaszach, oraz w miodzie. Ponadto wszelkie produkty słodzone, takie jak napoje gazowane, soki, nektary, dżemy, niektóre płatki śniadaniowe i słodycze zawierają duże ilości tego cukru.

Jakie są normy glukozy we krwi?

Prawidłowa wartość stężenia glukozy we krwi na czczo dla osób dorosłych wynosi od 70 do 99 mg/dL (od 3.9 do 5.5 mmol/L). Jeżeli wynik przekracza 100 mg/dL, mamy do czynienia ze stanem przedcukrzycowym. Jeśli zaś w dwóch i więcej pomiarach poziom glukozy wyniesie więcej niż 126 mg/dL, u pacjenta diagnozuje się cukrzycę. W przypadku dzieci i noworodków prawidłowe wartości stężenia glukozy we krwi różnią się – za normę uznaje się 70-105 mg/dL u dzieci oraz 50-115 mg/dL u noworodków.

Co może oznaczać obniżony poziom glukozy we krwi?

Obniżony poziom cukru, zwany hipoglikemią lub potocznie niedocukrzeniem, występuje, kiedy stężenie glukozy we krwi spada poniżej 70 mg/dL. Stan taki objawia się zaburzeniami koncentracji, osłabieniem, przyspieszonym biciem serca, zawrotami głowy, nudnościami oraz silnym uczuciem głodu. Jego przyczyną może być nadmierny wysiłek fizyczny, spożycie alkoholu, pominięcie posiłku lub zjedzenie za małej ilości jedzenia oraz niedożywienie. Zdarza się również, że hipoglikemia występuje u chorych na cukrzycę pacjentów na skutek przyjęcia zbyt dużej dawki insuliny.