Guzy mózgu mogą dawać 6 niespecyficznych objawów. Gdy pada diagnoza, często jest już za późno

Guzy mózgu to nie jedna choroba

Guz mózgu to nie jedno rozpoznanie, ale cała grupa zmian rozwijających się wewnątrz czaszki. Mogą to być guzy pierwotne, czyli powstające bezpośrednio w mózgu lub jego strukturach, oraz guzy wtórne, czyli przerzuty nowotworów z innych narządów, np. płuca, piersi czy czerniaka.

Wśród złośliwych guzów pierwotnych najczęściej rozpoznaje się glejaki, a ich najbardziej agresywną postacią jest glejak wielopostaciowy. Z kolei najczęstszymi pierwotnymi guzami wewnątrzczaszkowymi u dorosłych są oponiaki – zwykle łagodne, ale wcale nie zawsze niegroźne. Jeśli rosną w newralgicznym miejscu, mogą uciskać ważne struktury i dawać poważne objawy neurologiczne.

Przeczytaj też: W lipcu na ten groźny nowotwór zmarła Joanna Kołaczkowska. Takie były pierwsze objawy choroby

W Polsce to rzadka, ale bardzo poważna diagnoza

Guzy mózgu należą do nowotworów rzadkich, ale ich przebieg bywa dramatyczny. Według danych z raportów Krajowego Rejestru Nowotworów, nowotwory złośliwe mózgu i układu nerwowego stanowią około 2% wszystkich zachorowań na nowotwory w Polsce, co przekłada się na około 3000 diagnoz rocznie. Liczba zgonów utrzymuje się na zbliżonym poziomie, co wynika z wysokiej agresywności tych zmian.

Eksperci podkreślają, że problemem jest nie tylko sama agresywność części tych nowotworów, ale też późne rozpoznanie. 

„Dlatego często mogą być i są traktowane jak zupełnie inna choroba. Dotyczy to przede wszystkim starszych pacjentów, u których najczęściej występują glejaki o najwyższym stopniu złośliwości” – mówi w rozmowie z WP abcZdrowie prof. Sergiusz Nawrocki.

Nie tylko ból głowy. Tak guz mózgu potrafi zmylić

Najbardziej typowe objawy guza mózgu to:

• nowy lub narastający ból głowy, często inny niż dotychczas,
• nudności i wymioty, zwłaszcza bez wyraźnej przyczyny,
• napad padaczkowy po raz pierwszy w życiu,
• zaburzenia widzenia,
• osłabienie siły mięśniowej, drętwienie, niedowład,
• zaburzenia mowy, równowagi i koordynacji.

Problem w tym, że u wielu chorych pierwsze symptomy są dużo mniej oczywiste. Mogą pojawić się:

• pogorszenie pamięci i koncentracji,
• „mgła mózgowa” i spowolnienie,
• zmiana osobowości lub zachowania,
• rozdrażnienie, apatia, wycofanie,
• obniżenie nastroju, objawy depresyjne,
• nietypowe objawy psychiczne.

I to właśnie one najczęściej opóźniają diagnozę. Jak mówi prof. Nawrocki:

„Wśród tych niespecyficznych objawów mogą być np. zaburzenia orientacji, pamięci, nastroju czy zmiana osobowości. Nagminnie kładzie się to jednak na karb wieku. U pacjentów podejrzewa się demencję, nie zawsze są jednak wysyłani na dalszą, bardziej szczegółową diagnostykę”.

Kiedy trzeba reagować bez zwłoki

Nie każdy ból głowy oznacza guz mózgu – i to warto powiedzieć jasno. Zdecydowana większość takich dolegliwości ma inne przyczyny. Ale są sytuacje, których nie wolno bagatelizować.

Szczególną czujność powinny wzbudzić: nowy ból głowy po 40.–50. roku życia, wyraźna zmiana charakteru dotychczasowej migreny, ból głowy z zaburzeniami widzenia, mowy lub drętwieniem kończyn, ból głowy z porannymi wymiotami, pierwszy w życiu napad padaczkowy, narastające problemy z pamięcią, koncentracją lub zachowaniem.

W takich sytuacjach konieczna jest pilna konsultacja lekarska. Podstawą diagnostyki są badania obrazowe – najczęściej tomografia komputerowa i przede wszystkim rezonans magnetyczny. W przypadku guzów mózgu czas ma ogromne znaczenie, bo część z nich rozwija się szybko, a opóźnienie rozpoznania może ograniczyć możliwości skutecznego leczenia.

Źródła:
https://onkologia.org.pl/sites/default/files/publications/2025-09/raport_nowotwory_zlosliwe_mozgu_analiza_epidemiologiczna.pdf
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/brain-tumor/symptoms-causes/syc-20350084
https://www.nhs.uk/conditions/brain-tumours/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25263022/