Kwasica ketonowa

Czym jest kwasica ketonowa?

Kwasica ketonowa jest rodzajem kwasicy metabolicznej, w którym pH krwi spada poniżej 7,35 na skutek wydzielania w organizmie ciał ketonowych. Kwasica ketonowa może wystąpić u osób chorujących na cukrzycę (najczęściej typu I), u alkoholików oraz u osób skrajnie niedożywionych. Kwasica ketonowa jest stanem zagrażającym życiu.

Przyczyny powstawania kwasicy ketonowej

Kwasica ketonowa powstaje, gdy w organizmie brakuje insuliny, przez co nie jest on w stanie czerpać energii z węglowodanów. Przy niedoborze insuliny transportującej cukry do wnętrza komórek, energia w ciele wytwarzana jest poprzez intensywne spalanie tłuszczów, prowadzące do powstawania ciał ketonowych. Jednocześnie brak insuliny prowadzi do wzrostu poziomu hormonów do niej przeciwstawnych, jak glukagon, kortyzol i adrenalina – przyspiesza to jeszcze bardziej tworzenie się ciał ketonowych oraz przyczynia się do podniesienia poziomu cukru we krwi (na skutek glukoneogenezy i glikogenolizy). Gdy insulina jest nieobecna w organizmie, z tkanki tłuszczowej uwalniane są wolne kwasy tłuszczowe, które są przekształcane w ciała ketonowe (acetoaceton i β-hydroksymaślan) w wątrobie w procesie β-oksydacji – powoduje to dalsze obniżanie pH krwi. Na skutek hiperglikemii najczęściej dochodzi do odwodnienia, ponieważ organizm, chcąc „pozbyć się” nadmiaru cukru we krwi, wydala go wraz z moczem (poliuria). Dodatkowo wydalane są sód, potas i chlorki, na skutek diurezy osmotycznej.

Do powstania kwasicy ketonowej może dość przez: błędy w leczeniu (np. niewystarczająca podaż insuliny), infekcje (zwiększone zapotrzebowanie na insulinę), nadużywanie alkoholu, nierozpoznaną cukrzycę

Objawy kwasicy ketonowej

Do objawów kwasicy ketonowej należą:

• nudności i wymioty,

• wzmożone pragnienie,

• poliuria,

• ból brzucha,

• oddech Kussmaula, „oddech gonionego psa” (przy zaawansowanej kwasicy metabolicznej),

• odwodnienie,

• przyspieszona akcja serca,

• niskie ciśnienie krwi,

• acetonowy oddech,

• zaburzenia świadomości,

• śpiączka.

Rozpoznanie kwasicy ketonowej

Kwasicę ketonową rozpoznaje się na podstawie badań laboratoryjnych – gazometrii i badania moczu:

• hiperglikemia będzie wynosiła >250mg/dl (kwasica lekka i umiarkowana) lub >400mg/dl (ciężka kwasica ketonowa),

• badanie moczu wskaże na glikozurię i ketonurię,

• pH krwi tętniczej wyniesie: <7,35 (kwasica lekka), <7,24 (kwasica umiarkowana), <7 (kwasica ciężka),

• hiponatremia,

• wzrost hematokrytu.