Nadciśnienie a upały. Jakie leki są niebezpieczne w połączeniu ze słońcem?
Kiedy termometry przekraczają 30 stopni Celsjusza, pacjenci leczący się na nadciśnienie tętnicze powinni zachować szczególną ostrożność. Osoby przyjmujące popularne leki odwadniające są w tym czasie bardziej narażone na powikłania. Połączenie wysokiej temperatury, pocenia się i diuretyków sprzyja szybkiemu odwodnieniu organizmu.
- Jak wysoka temperatura wpływa na działanie leków hipotensyjnych?
- Jakie objawy odwodnienia powinny skłonić Cię do reakcji?
- Jak bezpiecznie stosować farmakoterapię w trakcie fal upałów?
Wpływ słońca na działanie leków odwadniających
Leki moczopędne (tzw. diuretyki), takie jak hydrochlorotiazyd czy indapamid, to standardowe preparaty w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Ich zadaniem jest usuwanie nadmiaru sodu i wody z organizmu, co skutecznie obniża ciśnienie krwi. W chłodniejsze dni ten mechanizm działa bez zarzutu, jednak podczas fal upałów sytuacja ulega zmianie.
Kiedy przebywasz na słońcu, ciało naturalnie chroni się przed przegrzaniem poprzez intensywne pocenie. Utrata wody następuje szybciej – zarówno przez skórę, jak i przez nerki, których praca jest stymulowana przez leki hipotensyjne. Proces ten może prowadzić do zagęszczenia krwi (czyli wzrostu hematokrytu).
Gęstsza krew przepływa wolniej, co utrudnia jej krążenie w naczyniach z blaszkami miażdżycowymi. Stanowi to środowisko sprzyjające powstawaniu skrzeplin, które mogą zablokować tętnicę wieńcową i doprowadzić do ostrego zespołu wieńcowego lub zatoru, następnie udaru.
Objawy odwodnienia przy przyjmowaniu leków na nadciśnienie
Zanim dojdzie do powikłań, organizm wysyła sygnały ostrzegawcze. Często są one mylone ze zwykłym zmęczeniem wywołanym wysoką temperaturą. Odwodnienie przy stosowaniu leków obniżających ciśnienie może rozwijać się stopniowo.
Zwróć uwagę na następujące objawy:
- mroczki przed oczami i nagłe zawroty głowy (szczególnie przy wstawaniu, co może świadczyć o hipotensji ortostatycznej),
- przyspieszone bicie serca (tachykardia wyrównawcza – serce bije szybciej, by przepompować gęstszą krew),
- bolesne skurcze łydek (wynik utraty potasu, sodu i magnezu wraz z moczem i potem),
- skąpomocz oraz ciemnożółte zabarwienie moczu.
Test fałdu skórnego: Uszczypnij skórę na wierzchu dłoni, a następnie ją puść. Jeśli nie wraca natychmiast na swoje miejsce, a fałd powoli się wygładza, może to świadczyć o znacznym odwodnieniu. Należy wtedy przenieść się w chłodne miejsce i rozpocząć uzupełnianie płynów.
Jak dbać o bezpieczeństwo podczas upałów przy nadciśnieniu?
Częstym błędem pacjentów w miesiącach letnich jest samodzielne odstawianie leków z obawy przed odwodnieniem. Nagły, niekontrolowany skok ciśnienia tętniczego może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia.
Zamiast modyfikować leczenie na własną rękę, warto wdrożyć zasady profilaktyki:
- pij wodę, zanim poczujesz pragnienie – zaleca się spożywanie od 2,5 do 3 litrów płynów dziennie, podzielonych na małe porcje (warto rozważyć elektrolity bez cukru),
- skonsultuj dawkę ze swoim kardiologiem lub lekarzem rodzinnym – specjaliści nierzadko modyfikują dawkowanie diuretyków na okres letni,
- unikaj ekspozycji na słońce w godzinach 11:00–15:00, kiedy ryzyko obciążenia układu sercowo-naczyniowegojest najwyższe.
Bibliografia:
- Bathini, T., Thongprayoon, C. (2020). Acute Myocardial Infarction among Hospitalizations for Heat Stroke in the United States. „Journal of Clinical Medicine”, 9(5), 1357. Link do badania
- Marchand, M., Gin, K. (2022). The cardiovascular system in heat stroke. „CJC Open”, 4(2), 158-163. Link do badania
- Epstein, Y., Yanovich, R. (2019). Heatstroke. „New England Journal of Medicine”, 380(25), 2449-2459. Link do badania
