Zbyt wysoki cholesterol ma nawet 21 mln Polaków. Ruszyła kampania o profilaktyce lipidowej
Choroby sercowo-naczyniowe pozostają główną przyczyną zgonów w Polsce i w Europie, odpowiadając za 160 tys. śmierci rocznie. Aż 21 mln dorosłych Polaków ma zbyt wysoki poziom cholesterolu, który przez lata nie daje żadnych objawów. Ruszyła ogólnopolska edukacyjna akcja „Cholesterol. Poznaj swoje liczby”, zachęcająca do badań i medycznych konsultacji.
- Nawet 70 proc. dorosłych Polaków ma podwyższony poziom cholesterolu, co drastycznie zwiększa ryzyko groźnej miażdżycy
- Połowa społeczeństwa nigdy nie robiła badań lipidowych, a o wynikach z ostatnich miesięcy wie jedynie co ósmy z nas
- Organizatorzy nowej kampanii apelują: sprawdzaj poziom frakcji LDL-C i konsultuj swoje wyniki profilu z lekarzami
Zaburzenia lipidowe dotyczą większości dorosłych Polaków
Podwyższony cholesterol to problem od 60 do 70 proc. dorosłej populacji naszego kraju. Mimo to połowa Polaków nigdy nie zbadała swojego poziomu cholesterolu. O wynikach swoich badań z ostatnich 12 miesięcy wie jedynie co ósmy obywatel. Kampania „Cholesterol. Poznaj swoje liczby”, organizowana przez Polskie Towarzystwo Lipidologiczne oraz Fundację TO SIĘ LECZY w ramach Koalicji Liga Walki z Cholesterolem, ma za zadanie zmienić te statystyki. Medycy zwracają uwagę na bezwzględną konieczność monitorowania frakcji LDL-C, która bezpośrednio odpowiada za rozwój miażdżycy.
– Zbyt wysokie stężenie cholesterolu LDL przez lata może nie dawać żadnych objawów, a jednocześnie prowadzić do rozwoju miażdżycy i zwiększać ryzyko zawału, udaru czy choroby tętnic obwodowych. Dlatego tak ważne jest, aby poznać swoje stężenie LDL-C i nie czekać z badaniem na pierwszy sygnał choroby, której skutecznie potrafimy zapobiegać – wyjaśnia prof. Maciej Banach, prezes Polskiego Towarzystwa Lipidologicznego i przewodniczący Międzynarodowego Panelu Ekspertów Lipidowych.
Niepokojące statystyki i lekceważenie leczenia
Najnowsze badania programu „Moje Zdrowie” pokazują wyraźnie, jak duża część społeczeństwa lekceważy problem. W grupie pacjentów, którzy sprawdzili swój profil lipidowy, aż 18 proc. ma poziom LDL-C przekraczający 190 mg/dl. Zaledwie 22 proc. z nich podejmuje leczenie. Z kolei bilans zdrowia WOBASZ3 dowodzi, że hipercholesterolemia dotyka prawie 60 proc. z nas i pozostaje jednym z najpowszechniejszych czynników ryzyka od dwudziestu lat.
Medycyna dysponuje dziś skutecznymi narzędziami do walki z tym schorzeniem. Podstawą zawsze jest modyfikacja stylu życia oraz odpowiednio dobrane leki. Lekarze przypominają, by w trosce o zdrowie badać nie tylko cholesterol całkowity, ale wszystkie składowe profilu lipidowego, w tym nie-HDL, trójglicerydy czy poziom lipoproteiny(a).
Jak prawidłowo zinterpretować wyniki badań?
Częstym kłopotem pacjentów jest to, że nie wiedzą, co oznaczają odebrane z laboratorium wyniki. U osób zdrowych norma stężenia frakcji LDL wynosi poniżej 115 mg/dl, czyli 3,0 mmol/l. Dokładna wartość docelowa zależy jednak od tego, jakie u danego pacjenta występuje ryzyko sercowo-naczyniowe. Można je łatwo sprawdzić samodzielnie za pomocą dostępnych w sieci kalkulatorów SCORE2. W sytuacji ryzyka bardzo wysokiego poziom LDL nie powinien przekraczać 55 mg/dl.
– Z rozmów z pacjentami widzimy także, że problemem nie zawsze jest samo wykonanie badania. Czasem wynik trafia do szuflady, bo nie wiemy co oznacza, czy powinniśmy się nim przejmować i co zrobić dalej. Chcemy, żeby ta kampania pomagała przejść od samej liczby do świadomego działania – zaznacza Marek Kustosz, prezes Fundacji TO SIĘ LECZY. – Profilaktyka zaczyna się od wiedzy o własnym zdrowiu.
Ogólnopolska inicjatywa wpisana w europejski plan
Kampania oficjalnie wystartowała 28 września, tuż przed Światowym Dniem Serca zaplanowanym na 29 września. Tego drugiego dnia na znak poparcia dla profilaktyki wiele znanych obiektów w Polsce zyska specjalne podświetlenie. Światło rozbłyśnie między innymi na Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie, na krakowskiej Kładce o. Bernatka, gdańskiej Fontannie Neptuna czy katowickim Spodku.
Polska akcja pokrywa się w czasie z Europejskim Tygodniem Badań Przesiewowych. Stanowi to element szerszej inicjatywy EU Safe Hearts Plan. Jest to pierwsza tak kompleksowa unijna strategia zdrowia sercowo-naczyniowego, zaprezentowana przez Komisję Europejską w grudniu 2025 roku. Systematyczna diagnoza czynników ryzyka, takich jak wysokie ciśnienie tętnicze, nadwaga oraz zaburzenia lipidowe, pozwala skutecznie zapobiegać groźnym powikłaniom.
