Gorzka prawda o miodzie Manuka. Polscy pszczelarze mają coś 10 razy mocniejszego za ułamek ceny
Miód Manuka zdobył ogromną popularność dzięki kojarzonemu z nim działaniu przeciwbakteryjnemu. Tymczasem znacznie bliżej mamy produkty pszczele, które w badaniach laboratoryjnych wypadają wyjątkowo mocno. Polski propolis i pierzga potrafią hamować wzrost bakterii, w tym gronkowców, a w bezpośrednim porównaniu propolis wykazywał wyższą aktywność przeciwbakteryjną niż miód. To właśnie rodzime produkty z ula okazują się jednym z najciekawszych kierunków badań nad naturalnymi substancjami przeciwdrobnoustrojowymi.
- Propolis w badaniu porównawczym działał wobec gronkowca przy znacznie niższych stężeniach niż miód
- Polska pierzga skutecznie hamowała kliniczne izolaty Staphylococcus aureus, w tym szczepy MRSA
- Propolis z różnych regionów Polski wykazywał aktywność wobec bakterii chorobotwórczych
- Pochodzenie produktu pszczelego ma znaczenie dla jego składu i właściwości biologicznych
Propolis znacznie mocniejszy od miodu wobec gronkowca
Najbardziej wymowne jest bezpośrednie zestawienie miodu z propolisem. W badaniu „Antibacterial activity of honey and propolis from Apis mellifera and Tetragonisca angustula against Staphylococcus aureus” sprawdzano ich aktywność wobec Staphylococcus aureus. Minimalne stężenie hamujące wzrost bakterii dla miodu Apis mellifera wynosiło 126,23–185,70 mg/ml. W przypadku propolisu było to zaledwie 0,36–3,65 mg/ml. Różnica pokazuje, jak silnym produktem pszczelim może być propolis.
– Próbki propolisu wykazywały wyższą aktywność przeciwbakteryjną wobec Staphylococcus aureus w porównaniu z miodem – czytamy w badaniu.
Propolis nie jest przy tym produktem przypadkowym czy ubocznym. Pszczoły wytwarzają go z materiału roślinnego, a jego skład może być bardzo bogaty i zmienny.
Polska pierzga zatrzymuje nawet szczepy MRSA
Drugim mocnym kandydatem jest pierzga. W badaniu z 2021 roku analizowano 19 próbek pierzgi oraz 30 próbek pyłku pochodzących z polskich pasiek. Ekstrakty z pierzgi wykazywały większy potencjał hamujący wobec Staphylococcus aureus niż ekstrakty z pyłku. Najaktywniejsze próbki skutecznie hamowały wzrost klinicznych izolatów gronkowca przy stężeniach 2,5–5 proc.
– Najbardziej aktywne ekstrakty z pierzgi, BB6, BB11 i BB19, skutecznie hamowały wzrost klinicznych izolatów S. aureus, w tym szczepów MRSA, przy stężeniach od 2,5 do 5,0 proc. – czytamy w badaniu.
Wśród badanych mikroorganizmów znalazły się również trzy szczepy MRSA, czyli gronkowca opornego na metycylinę. Także wobec nich wybrane próbki pierzgi zachowały wysoką aktywność. To pokazuje, że produkt obecny w polskich pasiekach może mieć bardzo wyraźny potencjał przeciwdrobnoustrojowy i pod tym względem zasługuje na znacznie więcej uwagi.
Polski propolis zależy od miejsca, z którego pochodzi
Badacze analizujący propolis z różnych regionów Polski zauważyli, że miejsce pochodzenia wpływało zarówno na jego skład chemiczny, jak i właściwości biologiczne. W próbkach stwierdzono m.in. związki fenolowe i flawonoidy, a wszystkie zawierały ester fenetylowy kwasu kawowego. Ekstrakty wykazywały przy tym zróżnicowaną aktywność wobec badanych bakterii chorobotwórczych.
To ważny argument na rzecz zainteresowania lokalnym propolisem. Nie jest on identycznym produktem niezależnie od miejsca zbioru. Roślinność charakterystyczna dla danego terenu wpływa na skład surowca zbieranego przez pszczoły, a w badaniu różnice geograficzne szły w parze z różnicami w aktywności biologicznej próbek.
Rodzime produkty pszczele mają mocne argumenty
Wyniki tych badań układają się w spójny obraz. Propolis wykazywał wyższą aktywność przeciwbakteryjną niż miód w bezpośrednim porównaniu wobec Staphylococcus aureus. Polska pierzga skutecznie hamowała zarówno szczepy referencyjne, jak i izolaty kliniczne tego gatunku, w tym MRSA. Z kolei propolis zbierany w różnych częściach Polski wykazywał biologiczną aktywność zależną od jego pochodzenia i składu.
Właśnie dlatego warto patrzeć szerzej niż tylko na najbardziej rozpoznawalne miody importowane z drugiego końca świata. Pszczoły z polskich pasiek dostarczają produktów o bardzo wyraźnym potencjale przeciwdrobnoustrojowym, a propolis i pierzga mają za sobą konkretne wyniki badań laboratoryjnych.
W zestawieniu z popularnością drogich produktów zagranicznych jest to mocny argument, by większą uwagę zwrócić również na to, co powstaje w rodzimych ulach.
Bibliografia
- Miorin, P. L., Levy Junior, N. C., Custodio, A. R. i in. Antibacterial activity of honey and propolis from Apis mellifera and Tetragonisca angustula against Staphylococcus aureus, 2003.
- Pełka, K., Otłowska, O., Worobo, R. W. i in. Bee Bread Exhibits Higher Antimicrobial Potential Compared to Bee Pollen, 2021.
- Woźniak, M., Sip, A., Mrówczyńska, L. i in. Biological Activity and Chemical Composition of Propolis from Various Regions of Poland, 2022.
