Od rolnictwa po sklepowe półki. Raport o zanieczyszczeniu popularnej przyprawy
Fundacja Pro-Test przeprowadziła szczegółowe testy laboratoryjne 8 próbek mielonej papryki dostępnej na polskim rynku. Wyniki wykazały, że każda badana przyprawa zawierała pozostałości chemii rolnej, a w skrajnych przypadkach nagromadzenie wyniosło aż 16 różnych substancji. Sytuacja ta rzuca nowe światło na problem bezpieczeństwa łańcuchów dostaw.
- Ile pestycydów wykryto w poszczególnych markach papryki?
- Czym jest badany przez instytucje “efekt koktajlu”?
- Jakie są udokumentowane naukowo objawy narażenia na pestycydy?
Wyniki badań: Kilkanaście substancji w jednym produkcie
Zgodnie z danymi opublikowanymi przez Fundację Pro-Test, problemem nie jest obecność pojedynczego pestycydu, lecz ich masowe nagromadzenie. W badanych próbkach wykryto od 6 do 16 tego typu związków chemicznych. Rekordzistą w zestawieniu okazała się ostra papryka mielona marki Kotányi, w której zidentyfikowano aż 16 pestycydów. Z kolei najmniejszą liczbę pozostałości – 6 substancji – stwierdzono w produkcie marki Prymat.
Analiza laboratoryjna wskazała na powtarzającą się obecność konkretnych związków. W przyprawach najczęściej wykrywano substancje takie jak: chlotianidyna, imidachlopryd, tiametoksam, dinotefuran, chlorofenapir oraz bifentryna. Chociaż poziomy pojedynczych związków przeważnie mieszczą się w normach, zjawisko to rodzi pytania o jakość surowca importowanego do produkcji przypraw.
Efekt koktajlu pod nadzorem instytucji europejskich
Niezależne normy dla pojedynczych substancji mogą nie odzwierciedlać realnego ryzyka zdrowotnego. Komisja Europejska oraz Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) zwracają uwagę na konieczność analizy tak zwanego efektu koktajlu. Jest to zjawisko, w którym w realnej żywności konsumenci są narażeni na działanie mieszanin różnych pestycydów jednocześnie.
W odpowiedzi na ten problem EFSA rozwija obecnie zaawansowaną metodologię oceny ryzyka skumulowanego (cumulative risk assessment). Działania te mają na celu dokładne zbadanie, w jaki sposób połączone substancje chemiczne oddziałują na ludzki organizm na przestrzeni lat, nawet jeśli ich jednostkowe dawki są minimalne.
Zobacz także:
8 medycznych objawów ostrego narażenia na pestycydy
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) przypomina, że pestycydy mogą wywoływać zarówno ostre, jak i przewlekłe skutki zdrowotne, co zależy od wielkości dawki oraz drogi narażenia. Badania kliniczne zebrane w bazie PMC/NCBI wskazują na specyficzne reakcje organizmu po kontakcie z dużymi dawkami tych substancji. Najczęściej wymienia się 8 objawów ostrego narażenia:
- kaszel,
- ból głowy,
- zawroty głowy,
- nudności i wymioty,
- nienaturalne zmęczenie,
- podrażnienie skóry,
- zaburzenia widzenia.
Należy wyraźnie zaznaczyć, że największe ryzyko wystąpienia wymienionych objawów, a także poważniejszych reakcji (takich jak ślinotok, drżenia czy duszności), dotyczy osób mających zawodowy kontakt z chemią rolną. Powszechna ekspozycja poprzez żywność jest u konsumentów znacznie niższa, jednak rosnąca liczba pestycydów w codziennych produktach wymaga zwiększonej uwagi i odpowiednich kontroli sanitarnych.
| Artykuł ma charakter poglądowy i informacyjny. Nie stanowi porady medycznej ani nie zastępuje konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. |
Źródła: Fundacja Pro-Test, Komisja Europejska, EFSA, WHO, Opracowania kliniczne, baza PMC (NCBI).
