Twoje nerki mogą pracować już tylko na 20 procent, a ty nic nie czujesz. Zwróć uwagę na te 3 poranne objawy
Narzekamy na ból głowy, pleców czy żołądka, ale chore nerki potrafią milczeć przez dekady. Przewlekła choroba nerek (PChN) to jedno z najbardziej podstępnych schorzeń współczesnej medycyny. Ponieważ nerki mają ogromną rezerwę czynnościową, pacjent bardzo często nie odczuwa żadnych dolegliwości, dopóki narząd ten nie straci 70, a nawet 80 procent swojej naturalnej zdolności do filtrowania krwi. Nie ma bólu w lędźwiach, nie ma problemów z oddawaniem moczu, a jednak organizm powoli ulega zatruciu własnymi toksynami. Zanim nefrolog ogłosi konieczność dializ, twoje ciało wysyła jednak dyskretne sygnały. Musisz tylko wiedzieć, gdzie ich szukać – szczególnie rano.
Oto 3 nietypowe objawy, które świadczą o tym, że filtry w twoim organizmie przestały działać prawidłowo.
1. Poranne obrzęki wokół oczu i opuchnięta twarz
Wstajesz rano, patrzysz w lustro i widzisz, że twoje powieki są nienaturalnie opuchnięte, a twarz wydaje się "nalana"? Większość z nas zrzuci to na karb niewyspania, stresu lub wypicia zbyt dużej ilości wody przed snem. Jeśli jednak sytuacja powtarza się regularnie, jest to jedna z najważniejszych czerwonych flag w nefrologii.
Dlaczego tak się dzieje? Zdrowe nerki zatrzymują w organizmie białka, które krążą we krwi (przede wszystkim albuminy). Gdy maleńkie filtry w nerkach (kłębuszki nerkowe) ulegają uszkodzeniu – na przykład w wyniku nieleczonego nadciśnienia lub cukrzycy – białko zaczyna uciekać do moczu. Spadek poziomu białka we krwi drastycznie obniża tzw. ciśnienie onkotyczne. Woda, zamiast utrzymywać się w naczyniach krwionośnych, zaczyna "przeciekać" do tkanek miękkich. Ponieważ w nocy leżymy płasko, płyn najłatwiej gromadzi się w obszarach o najdelikatniejszej skórze – właśnie wokół oczu.
2. Uporczywie pieniący się mocz
Każdemu z nas zdarza się, że mocz zaszumi lub delikatnie spieni się w muszli klozetowej – zależy to od ciśnienia strumienia czy obecności detergentów myjących. Jeśli jednak załatwiasz swoje potrzeby i za każdym razem widzisz grubą, trwałą warstwę białej piany, która przypomina pianę z ubitych białek jaj lub gęstą pianę na piwie, musisz natychmiast działać.
Co to oznacza? To wizualny dowód na białkomocz (proteinurię), o którym wspomniano wyżej. Białko w moczu zmienia jego napięcie powierzchniowe, powodując intensywne powstawanie bąbelków. Jest to jeden z najwcześniejszych, dających się zauważyć gołym okiem objawów uszkodzenia nerek, pojawiający się na długo przed poważnym wzrostem stężenia toksyn we krwi.
3. Metaliczny posmak w ustach i "amoniakowy" oddech
Czy zdarza ci się, że jedzenie nagle traci swój smak, a ulubione mięso zaczyna wywoływać mdłości? A może ty lub twoi bliscy zauważyliście u siebie specyficzny, chemiczny zapach z ust, przypominający amoniak lub stary mocz? W zaawansowanym stadium niewydolności nerek organizm szuka alternatywnych dróg ewakuacji trucizn.
Mechanizm powstawania: Gdy nerki przestają filtrować krew na odpowiednim poziomie, drastycznie rośnie stężenie mocznika i innych toksyn mocznicowych (tzw. uremia). Mocznik przenika do śliny, gdzie pod wpływem bakterii w jamie ustnej rozkłada się do amoniaku, powodując nieprzyjemny oddech (fetor uremicus) i całkowicie zaburzając odczuwanie smaków (dysgeuzja).
Nie zgaduj. Zrób te 2 badania za kilkanaście złotych
Przewlekłą chorobę nerek w 90% przypadków wykrywa się zaledwie dwoma tanimi badaniami, które powinieneś robić raz w roku:
- Badanie ogólne moczu – natychmiast wykaże obecność białka, glukozy czy erytrocytów.
- Kreatynina we krwi (z wyliczeniem wskaźnika eGFR) – kreatynina to produkt przemiany materii. Im jej więcej we krwi, tym gorzej pracują nerki. Wskaźnik eGFR dokładnie określi, na ilu procentach mocy działają obecnie twoje filtry.
Bibliografia:
- Webster, A. C., Nagler, E. V., Morton, R. L., Masson, P. (2017). Chronic Kidney Disease. „The Lancet”, 389(10075), 1238–1252. Link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27887750/
- Thomas, R., Kanso, A., Sedor, J. R. (2008). Chronic kidney disease and its complications. „Primary Care: Clinics in Office Practice”, 35(2), 329-344. Link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18486718/
- Bello, A. K., Alrukhaimi, M., Ashuntantang, G. E. i in. (2017). Complications of chronic kidney disease: current state, knowledge gaps, and strategy for action. „Kidney International Supplements”, 7(2), 122-129. Link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30675420/
