Ten nowotwór najłatwiej zauważyć, gdy rosną temperatury. Zwróć uwagę na te miejsca
Letnie miesiące i zmiana garderoby na lżejszą to czas, kiedy odsłaniamy większą część ciała. To sprzyjająca okoliczność, by dokładnie przyjrzeć się swojej skórze. Właśnie w tym okresie częściej diagnozuje się czerniaka – nowotwór skóry, który rocznie rozpoznaje się w Polsce u ponad 4000 osób. Regularne obserwowanie zmian na ciele ma duże znaczenie, ponieważ wcześnie wykryty czerniak jest wyleczalny w niemal 97 procentach.
Dlaczego lato sprzyja wczesnej diagnozie?
Wysokie temperatury i cienkie ubrania nie wpływają bezpośrednio na powstawanie zmian, ale znacznie ułatwiają ich zauważenie. Jesienią i zimą skóra jest zazwyczaj ukryta pod warstwami odzieży. Sezon urlopowy odsłania pieprzyki i znamiona, które mogły rozwijać się przez poprzednie miesiące.
Czerniak często pojawia się w miejscach rzadziej obserwowanych na co dzień, takich jak:
- tylna strona ud;
- plecy;
- podeszwy stóp.
Podczas wakacyjnych wyjazdów nasze znamiona łatwiej mogą dostrzec również bliscy, co nierzadko bywa pierwszym impulsem do wizyty u specjalisty.
Reguła ABCDE – jak samodzielnie ocenić znamiona?
Lekarze specjaliści stosują przejrzysty system, który ułatwia odróżnienie zwykłego pieprzyka od zmiany wymagającej pogłębionej diagnostyki. Warto umówić się na badanie dermatoskopowe, jeśli zauważysz znamię spełniające choć jedno z poniższych kryteriów:
- A (asymetria) – pieprzyk ma nieregularny kształt, a jego połowy wyraźnie się od siebie różnią;
- B (brzegi) – krawędzie zmiany są poszarpane, niewyraźne lub nierówne;
- C (kolor) – znamię ma niejednolity kolor, na przykład przeplatają się w nim odcienie brązu i czerni, a czasem pojawiają się tony czerwone, białe lub niebieskie;
- D (duży rozmiar) – średnica zmiany przekracza 6 milimetrów, choć warto pamiętać, że mniejsze pieprzyki również należy kontrolować;
- E (ewolucja) – zmiana w ostatnim czasie urosła, zmieniła kształt, kolor, zaczęła swędzieć, łuszczyć się lub krwawić.
Nietypowe objawy, na które warto zwrócić uwagę
Czerniak najczęściej kojarzy się z ciemną plamą, jednak może przyjmować również inne formy. Wymagającym szczególnej uwagi rodzajem jest czerniak bezbarwnikowy (amelanotyczny). Zamiast ciemnego koloru przyjmuje postać różowego, czerwonego lub cielistego guzka, który z pozoru może przypominać bliznę lub ślad po ugryzieniu owada.
Latem mogą uwydatnić się dodatkowe objawy. Szybkiej konsultacji medycznej wymaga znamię, które pod wpływem słońca czy potu zaczyna:
- piec;
- swędzieć;
- pękać;
- wydzielać płyn.
W takich sytuacjach zaleca się zaplanowanie wizyty u specjalisty bez dłuższego zwlekania i oczekiwania na zakończenie urlopu.
Bibliografia:
- Garbe, C., Peris, K. (2022). Diagnosis and treatment of melanoma. European consensus-based interdisciplinary guideline – Update 2022. „European Journal of Cancer”, 170(1), 236-255. Link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35728328/
- Rutkowski, P., Wysocki, P. (2022). Czerniaki skóry – zasady postępowania diagnostyczno-terapeutycznego. „Onkologia w Praktyce Klinicznej – Edukacja”, 8(5), 329-350. Link: https://journals.viamedica.pl/onkologia_w_praktyce_klinicznej/article/view/91992
- Rastrelli, M., Tropea, S. (2014). Melanoma: epidemiology, risk factors, pathogenesis, diagnosis and classification. „In Vivo”, 28(6), 1005-1011. Link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25398793/
