Zmiany w limitach zasiłków opiekuńczych. 60 dni więcej dla rodziców

• Dodatkowe 60 dni ma przysługiwać na opiekę nad ciężko chorym dzieckiem poniżej 18 lat
• Nowy okres będzie niezależny od podstawowego limitu zasiłku
• O konieczności opieki i ciężkości choroby ma decydować lekarz
• Projekt przewiduje też rozszerzenie dwóch dni płatnego wolnego na starsze dzieci

Dla kogo dodatkowe 60 dni zasiłku opiekuńczego?

Planowana zmiana ma pomóc przede wszystkim rodzicom i opiekunom dzieci, których stan zdrowia wymaga długotrwałej, osobistej opieki. Chodzi o sytuacje znacznie poważniejsze niż typowe, krótkotrwałe infekcje. Resort wskazuje między innymi na choroby onkologiczne oraz inne ciężkie schorzenia, przy których dziecko może potrzebować obecności rodzica także podczas długiego leczenia lub pobytu w szpitalu. W takich okolicznościach konieczność powrotu do pracy z powodu wykorzystania dostępnych dni zasiłku staje się dla rodziny dodatkowym problemem.

Ważne jest jednak to, że dodatkowe 60 dni nie ma być przyznawane wszystkim rodzicom automatycznie. Projekt dotyczy ubezpieczonych sprawujących opiekę nad ciężko chorym dzieckiem, które nie ukończyło 18 lat. Nie wystarczy sam fakt, że dziecko zachorowało albo że rodzic wykorzystał już zwykły limit. Konieczność osobistej opieki ma wynikać ze stanu zdrowia dziecka i zostać potwierdzona przez lekarza. Dzięki temu nowy okres zasiłku ma być przeznaczony na szczególne sytuacje, w których standardowe rozwiązania okazują się niewystarczające.

Ile dni zasiłku opiekuńczego będzie można wykorzystać?

Dziś długość okresu pobierania zasiłku opiekuńczego zależy przede wszystkim od wieku dziecka i, w określonych sytuacjach, od jego niepełnosprawności. Podstawowy limit wynosi 60, 30 albo 14 dni w roku kalendarzowym. Projekt nie zakłada zniesienia tych zasad. Zamiast tego przewiduje oddzielną pulę do 60 dni, która będzie mogła zostać wykorzystana przy ciężkiej chorobie dziecka, niezależnie od dotychczasowych limitów. W praktyce oznacza to następujące maksymalne okresy:

• Do 120 dni rocznie – przy opiece nad ciężko chorym dzieckiem poniżej 14 lat, w tym dzieckiem z niepełnosprawnością w tym wieku.
• Do 90 dni rocznie – przy opiece nad ciężko chorym dzieckiem z niepełnosprawnością, które ukończyło 14 lat, ale nie ukończyło 18 lat.
• Do 74 dni rocznie – przy opiece nad ciężko chorym dzieckiem, które ukończyło 14 lat, ale nie ukończyło 18 lat, bez stwierdzonej niepełnosprawności.

Nie oznacza to, że każdy uprawniony otrzyma od razu zwolnienie na pełen okres. Są to maksymalne limity, a rzeczywista liczba dni będzie zależała od konieczności opieki i wystawionego zaświadczenia. Co istotne, wykorzystanie zwykłego zasiłku nie będzie zamykało drogi do dodatkowych dni, podobnie jak skorzystanie z dodatkowego okresu nie będzie odbierało prawa do limitu podstawowego. Zmiana ma dotyczyć opieki nad ciężko chorymi dziećmi, a nie rozszerzać automatycznie zasiłku na opiekę nad zdrowym dzieckiem czy innym chorym członkiem rodziny.

Jak uzyskać dodatkowy zasiłek na ciężko chore dziecko?

Kluczowa będzie ocena lekarza, który stwierdzi, czy ciężka choroba dziecka uzasadnia osobistą opiekę rodzica i wystawi odpowiednie zaświadczenie. Przy ocenie ma brać pod uwagę nie tylko rozpoznanie, lecz także stan dziecka, jego samodzielność i możliwość wykonywania codziennych czynności bez pomocy. Projekt nie przewiduje zamkniętej listy chorób uprawniających do dodatkowych 60 dni. To istotne zwłaszcza przy rzadkich schorzeniach, których uwzględnienie w jednym, sztywnym wykazie mogłoby być trudne.

Nowe rozwiązanie ma opierać się na zaświadczeniu lekarskim potwierdzającym konieczność opieki. Projekt zakłada także odnotowanie ciężkiej choroby dziecka i jej kodu w dokumentacji związanej ze zwolnieniem, aby możliwa była kontrola zasadności świadczenia. Sam zasiłek opiekuńczy nadal ma pełnić tę samą funkcję: częściowo zastępować dochód w czasie nieobecności w pracy spowodowanej koniecznością opieki.

Dwa dni wolne na dziecko do 18 lat. Kiedy zmienią się przepisy?

W tym samym projekcie znalazła się jeszcze jedna zmiana dla pracujących rodziców. Obecnie Kodeks pracy daje prawo do dwóch dni albo 16 godzin zwolnienia od pracy w roku na opiekę nad dzieckiem, które nie ukończyło 14 lat. Za ten czas pracownik zachowuje wynagrodzenie. Ministerstwo chce podnieść granicę wieku do 18 lat, aby z tego samego uprawnienia mogli korzystać również rodzice starszych dzieci. Liczba dni nie ma jednak wzrosnąć: nadal będą to dwa dni albo 16 godzin w roku, niezależnie od liczby dzieci.

Tych dwóch dni nie należy mylić z dodatkowym zasiłkiem opiekuńczym. To odrębne uprawnienie wynikające z Kodeksu pracy, które nie wymaga ciężkiej choroby dziecka. Wymiar wolnego pozostaje wspólny dla rodziców i może zostać między nich podzielony na obowiązujących zasadach. Rozszerzenie wieku dziecka ma ułatwić korzystanie z płatnego zwolnienia także wtedy, gdy nastolatek potrzebuje obecności rodzica, na przykład podczas wizyty lekarskiej.

Na nowe przepisy trzeba jednak jeszcze poczekać. Projekt został skierowany 19 października 2026 roku do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji z partnerami społecznymi. Ministerstwo przewiduje wejście zmian w życie w 2027 roku, po zakończeniu prac legislacyjnych i uchwaleniu ustawy. Do tego czasu obowiązują dotychczasowe limity zasiłku opiekuńczego i obecna granica wieku dotycząca dwóch dni zwolnienia od pracy.