Azjatyckie „ziele nieśmiertelności” to hit na odchudzanie. Jak działa Jiaogulan?

• Jiaogulan to azjatycka roślina znana także jako Gynostemma pentaphyllum
• Jej działanie metaboliczne wiąże się z enzymem AMPK
• W 12-tygodniowym badaniu ekstrakt pomógł zmniejszyć masę ciała i ilość tłuszczu brzusznego
• W innym badaniu zauważono również korzystne zmiany w rozmieszczeniu tkanki tłuszczowej

Czym jest jiaogulan i dlaczego mówi się o nim w kontekście odchudzania?

Jiaogulan, czyli Gynostemma pentaphyllum, bywa nazywany „zielem nieśmiertelności”. To określenie pochodzi z tradycji azjatyckiej, w której roślina od dawna zajmuje szczególne miejsce. W Polsce można spotkać się przede wszystkim z przedstawianiem jej jako adaptogenu kojarzonego z łagodzeniem stresu. Jednak jiaogulan ma również drugą, mniej znaną stronę: zainteresowanie badaczy jego wpływem na masę ciała i tkankę tłuszczową.

Nie chodzi wyłącznie o to, czy po kilku tygodniach spada liczba kilogramów na wadze. Ważne jest także, co dokładnie się zmienia. Tkanka tłuszczowa nie odkłada się w jednym miejscu, dlatego w badaniach ekstraktów z gynostemmy oceniano zarówno całkowitą ilość tłuszczu, jak i jego rozmieszczenie. Dzięki temu można było sprawdzić, czy zmiany obejmują również obszar brzucha, który zwraca szczególną uwagę osób zainteresowanych redukcją tkanki tłuszczowej.

Jak działa jiaogulan na metabolizm? Znaczenie enzymu AMPK

Jednym z powodów zainteresowania jiaogulanem jest jego związek z AMPK. To enzym pomagający komórkom zarządzać energią. Najprościej porównać go do przełącznika, który wpływa na to, czy organizm skupia się na wykorzystywaniu dostępnego paliwa, czy na gromadzeniu zapasów. Aktywacja AMPK jest związana z procesami sprzyjającymi zużywaniu energii, w tym wykorzystaniu tłuszczów. Właśnie z tym mechanizmem wiąże się metaboliczne działanie ekstraktów Gynostemma pentaphyllum.

AMPK jest też jednym z elementów odpowiedzi komórek na wysiłek fizyczny. Stąd bierze się porównanie aktywacji tego enzymu do zmian zachodzących podczas ćwiczeń. W przypadku jiaogulanu najciekawsze jest jednak przełożenie tego mechanizmu na konkretne pomiary. Czy po przyjmowaniu ekstraktu ubywa tkanki tłuszczowej? Czy zmienia się jej rozmieszczenie? Na te pytania odpowiadają badania, w których uczestników przyjmujących gynostemmę porównywano z osobami otrzymującymi placebo.

Jiaogulan na odchudzanie. Co pokazało 12-tygodniowe badanie?

Jedno z najważniejszych badań opisano w pracy „Antiobesity effect of Gynostemma pentaphyllum extract (actiponin): a randomized, double-blind, placebo-controlled trial” z 2014 roku. Wzięło w nim udział 80 osób z otyłością. Przez 12 tygodni połowa przyjmowała codziennie 450 mg specjalnie przygotowanego ekstraktu z gynostemmy, nazywanego actiponinem, a połowa placebo. Badanie przeprowadzono metodą podwójnie ślepej próby, co oznacza, że podczas jego trwania ani uczestnicy, ani badacze nie wiedzieli, kto otrzymuje ekstrakt.

Rezultaty dotyczyły kilku miar jednocześnie. W grupie przyjmującej actiponin, w porównaniu z placebo, zmniejszyły się: 

• masa ciała, 
• BMI, 
• masa i procentowy udział tkanki tłuszczowej, 
• całkowita powierzchnia tłuszczu w okolicy brzucha. 

– Podczas 12 tygodni suplementacji actiponinem całkowita powierzchnia tłuszczu brzusznego, masa ciała, masa tkanki tłuszczowej, procentowa zawartość tłuszczu i BMI istotnie się zmniejszyły w grupie otrzymującej actiponin w porównaniu z grupą placebo – czytamy w badaniu.

Czy jiaogulan pomaga zmniejszyć tłuszcz trzewny?

Na to pytanie rzuca światło kolejne badanie, którego wyniki opublikowano w 2022 roku. Przez 16 tygodni 117 dorosłych kobiet i mężczyzn przyjmowało ekstrakt z gynostemmy lub placebo. U osób stosujących ekstrakt odnotowano większy spadek całkowitej masy ciała, BMI i masy tkanki tłuszczowej niż w grupie placebo. Badacze przyglądali się też temu, w których częściach ciała zachodzą zmiany. To pozwoliło zauważyć różnice między wynikami kobiet i mężczyzn. Najbardziej interesujący w kontekście tłuszczu trzewnego był rezultat uzyskany u mężczyzn. 

– Analiza rozmieszczenia tkanki tłuszczowej wykazała, że u mężczyzn przyjmujących ekstrakt nastąpiło istotne zmniejszenie ilości tłuszczu trzewnego w porównaniu z mężczyznami otrzymującymi placebo, a u kobiet przyjmujących ekstrakt istotnie zmniejszyła się ilość tłuszczu gynoidalnego w porównaniu z kobietami otrzymującymi placebo – zauważają naukowcy.

Tłuszcz trzewny znajduje się wewnątrz jamy brzusznej, natomiast określenie „gynoidalny” odnosi się do tłuszczu gromadzonego głównie w okolicy bioder i ud. Wyniki wskazują więc, że ekstrakt z jiaogulanu może wiązać się nie tylko ze zmniejszeniem masy ciała, ale również ze zmianą rozmieszczenia tkanki tłuszczowej.

 

Bibliografia

• Park, S.-H., Huh, T.-L., Kim, S.-Y. i in. Antiobesity effect of Gynostemma pentaphyllum extract (actiponin): a randomized, double-blind, placebo-controlled trial, 2014.
• Rao, A., Clayton, P., Briskey, D. The effect of an orally-dosed Gynostemma pentaphyllum extract (ActivAMP®) on body composition in overweight, adult men and women: A double-blind, randomised, placebo-controlled study, 2022.