Zwolnienia lekarskie pod ścisłą kontrolą. Prezydent Nawrocki podpisał ważną ustawę
Podpisanie przez Prezydenta nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wyznacza nowy kierunek w nadzorze nad zwolnieniami lekarskimi oraz organizacji pracy lekarzy orzeczników. Zmiany te mają na celu nie tylko uszczelnienie systemu świadczeń chorobowych, ale również usprawnienie procesów decyzyjnych wewnątrz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, co bezpośrednio wpłynie na sytuację prawną milionów ubezpieczonych.
- Zasady kontroli zwolnień lekarskich i przesłanki utraty świadczeń.
- Reforma orzecznictwa lekarskiego i warunków zatrudnienia w ZUS.
- Harmonogram wejścia w życie nowych przepisów.
Zasady kontroli zwolnień lekarskich i przesłanki utraty świadczeń
Zgodnie z podpisaną przez Prezydenta Karola Nawrockiego nowelizacją ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Zakład Ubezpieczeń Społecznych zyska wkrótce rozszerzone uprawnienia do weryfikacji prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich, co ma na celu uporządkowanie procedur kontrolnych. W ramach tych kompetencji organ rentowy będzie uprawniony do żądania od osób wystawiających zaświadczenia udostępnienia pełnej dokumentacji medycznej ubezpieczonego lub jego chorego członka rodziny, przy czym nowa regulacja dopuszcza sytuację, w której osoba korzystająca ze zwolnienia u jednego pracodawcy może kontynuować pracę u drugiego, o ile pozwala na to charakter wykonywanych czynności. Jednocześnie wzmożona kontrola służyć ma ustaleniu, czy ubezpieczony nie podejmuje aktywności sprzecznych z celem rekonwalescencji, gdyż naruszenie tych zasad lub podejmowanie działań wykluczonych w okresie choroby może skutkować bezpowrotną utratą prawa do zasiłku chorobowego.
Reforma orzecznictwa lekarskiego i warunków zatrudnienia w ZUS
Nowelizacja podpisana przez Prezydenta Karola Nawrockiego wprowadza również istotne zmiany w strukturze organizacyjnej orzecznictwa lekarskiego oraz nowe zasady wydawania orzeczeń. Kluczowym elementem reformy jest konsolidacja zadań orzeczniczych oraz nadzorczych w ramach nowo tworzonych centrów orzeczniczych w oddziałach ZUS, przy czym lekarze orzecznicy zyskają możliwość wyboru między umową o pracę a umową cywilnoprawną, z zastrzeżeniem, że kadra kierownicza i inspektorzy nadzoru będą zatrudniani wyłącznie na podstawie stosunku pracy. Według prognoz resortu pracy, wdrożone modyfikacje mają przełożyć się na około 25-procentowy wzrost wynagrodzeń lekarzy orzeczników, co w rezultacie powinno polepszyć ich warunki pracy oraz przyczynić się do skrócenia czasu oczekiwania na wydanie orzeczenia.
Harmonogram wejścia w życie nowych przepisów
Proces legislacyjny zakończył się 19 grudnia 2025 roku, kiedy to Prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, inicjując tym samym bieg terminów wejścia nowych przepisów w życie. Zgodnie z ustanowionym vacatio legis, ustawa zacznie obowiązywać po upływie trzech miesięcy od daty jej oficjalnego ogłoszenia. Oznacza to, że w najbliższym czasie wszystkie zwolnienia lekarskie zostaną objęte nowym, znacznie ściślejszym rygorem kontrolnym.
Katalog działań skutkujących utratą zasiłku chorobowego
W znowelizowanej ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych precyzyjnie określono katalog przypadków, w których ubezpieczony traci prawo do pobierania zasiłku chorobowego. Do podstawowych działań dyskwalifikujących zalicza się wykonywanie pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy oraz podejmowanie aktywności mogących przedłużyć proces chorobowy, takich jak forsowne wyjazdy w czasie rekonwalescencji. W rezultacie nowelizacja ta wskazuje zamknięty zbiór konkretnych zachowań, które w toku kontroli zostaną uznane za naruszenie celów zwolnienia lekarskiego, prowadząc do sankcji finansowych.
