Całkowita zdolność surowicy do wiązania żelaza (TIBC) – badanie i wyniki

Całkowita zdolność surowicy do wiązania żelaza (TIBC) – przebieg badania

Całkowita zdolność surowicy do wiązania żelaza, tj. TIBC (Total Iron Binding Capacity) służy do określenia największej maksymalnej ilość żelaza, która jest potrzebna do wysycenia transferryny (białka moczu), która jest podstawowym nośnikiem żelaza w krwioobiegu.

Przebieg badania sprawdzającego wartość TIBC polega na pobraniu krwi z żyły łokciowej pacjenta. Pobrana próbka następnie trafia do laboratorium, a wyniki badania są możliwe do odczytania od jednej do dwóch dób po wykonaniu badania.

Przed badaniem na całkowitą zdolność surowicy do wiązania żelaza należy być na czczo – ostatni posiłek powinno się zjeść 8-12 godzin przed badaniem. Przed otrzymaniem skierowania na badanie należy poinformować lekarza o ewentualnych przyjmowanych lekach. Warto wiedzieć, że leki i suplementy takie jak tabletki antykoncepcyjne, preparaty z żelazem czy leki z fluorkiem mogą zaburzać wyniki badania i dać wynik fałszywie dodatni lub fałszywie ujemny.

Kiedy wykonać badanie TIBC? Badanie należy wykonać przede wszystkim w następujących przypadkach:

- podejrzenie niedostatecznego wysycenia żelazem,

- podejrzenie nieprawidłowej funkcji wątroby,

- podejrzenie nadmiernego odkładania żelaza w organizmie,

- różnicowanie przyczyn niedokrwistości,

- podejrzenie nowotworów,

- przypadki hemochromatozy w rodzinie,

- podejrzenie chorób zapalnych,

- podejrzenie niedokrwistości mikrocytarnej.

Całkowita zdolność surowicy do wiązania żelaza (TIBC) – norma

Norma w badaniu na całkowitą zdolność surowicy do wiązania żelaza różni się w zależności od laboratorium, w którym wykonywane jest badanie. Zazwyczaj normy wartości TIBC w badaniu krwi prezentują się następująco:

- kobiety: 40-80 μmol/l lub 223-446 μg/dl

- mężczyźni: 45-70 μmol/l lub 251-391 μg/dl

Całkowita zdolność surowicy do wiązania żelaza (TIBC) – interpretacja wyników

Całkowita zdolność surowicy do wiązania żelaza to nieoceniony parametr laboratoryjny w celu określenia stężenia transferryny. Dzięki możliwości zbadania tego pierwiastka, możemy sprawdzić realną wartość TIBC w organizmie, co z kolei umożliwia wdrożenie potrzebnego leczenie, jeśli jest konieczne. Kiedy chory cierpi na niedokrwistość, tj. anemię, w jego organizmie produkowane są większe ilości transferryny do czego przyczynia się wątroba. Dlaczego tak się dzieje? Ponieważ organizm w ten sposób chce zwiększyć możliwość absorbcji wolnego żelaza z już zmniejszonej chorobą puli. To sprawia, że w przypadku anemii całkowita zdolność surowicy do wiązania żelaza będzie większa, co zamanifestuje się podwyższonym stężeniem TIBC w badaniu krwi. Z kolei, w przypadku przewlekłych chorób związanych z niedokrwistością organizm będzie dążył do magazynowania potrzebnego żelaza w organizmie. Wówczas podnosi się poziom białka ferrytyny, zaś poziom przeciwnej transferryny spada. Taki stan rzeczy przełoży się na zmniejszoną wartość TIBC w badaniu krwi. Podsumowując – ferrytyna należy do grupy dodatnich białek ostrej fazy, a transferryna do ujemnych białek ostrej fazy.

Warto wiedzieć, że do zmniejszenia TIBC dochodzi również w stanach nadmiaru żelaza we krwi. Może to skutkować zatruciem, transfuzjami, niedokrwistością hemolityczną, hemachromatozą, chorobami, które uszkadzają wątrobę.

Całkowita zdolność surowicy do wiązania żelaza czyli TIBC zazwyczaj jest wykonywane w towarzystwie innych parametrów pozwalających ocenić gospodarkę żelazową w organizmie, są to takie parametry jak wysycenie transferryny Tfs, stężenie rozpuszczalnego receptora dla transferryny sTfR, wysycenie transferryny Tfs oraz utajona zdolność wiązania żelaza UiBC.