Nadciśnienie – przyczyny, leczenie, powikłania wysokiego ciśnienia krwi

Nadciśnienie – charakterystyka

Nadciśnienie to wysokie ciśnienie krwi, inaczej hipertensja (ang. arterial hypertension). Jest to stan, w którym długotrwała siła oddziaływania krwi pompowanej przez serce na ściany tętnic jest na tyle duża, że ​​ może prowadzić do powstania poważnych problemów zdrowotnych. Ciśnienie krwi zależy zarówno od ilości krwi, jak i od oporu jej przepływu przez naczynia krwionośne. Im więcej krwi pompuje mięsień serca i im węższe są tętnice, tym wyższe ciśnienie krwi.

Na ciśnienie krwi składają się dwie wartości mierzone w milimetrach słupa rtęci (mmHg):

• ciśnienie skurczowe – siła, z jaką serce pompuje krew do całego ciała,

• ciśnienie rozkurczowe – opór dla przepływu krwi w naczyniach krwionośnych.

Za optymalne ciśnienie tętnicze przyjmuje się zwykle wartości od 90/60mmHg do 120/80mmHg (w zależności od płci i wieku). Wysokim ciśnieniem krwi określa się stan, gdy ciśnieniomierz wskazuje 140/90 mmHg lub więcej.

Wyróżnia się dwa typy nadciśnienia:

• nadciśnienie pierwotne (samoistne) – niespowodowane żadną chorobą, zdecydowanie najczęstsza postać nadciśnienia (ok. 95% przypadków),

• nadciśnienie wtórne – wywołane przez inne schorzenia.

Nadciśnienie – przyczyny

Na pierwotne nadciśnienie tętnicze krwi wpływają przede wszystkim:

• predyspozycje genetyczne,

• czynniki środowiskowe – siedzący tryb życia, niski poziom aktywności fizycznej, niezdrowa dieta, spożywanie dużej ilości alkoholu, palenie papierosów,

• wiek – ciśnienie krwi ma tendencję do wzrostu wraz z wiekiem, gdy naczynia krwionośne zwężają się i sztywnieją,

• stosowanie niektórych leków, np. hormonalnych środków antykoncepcyjnych czy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ).

Wśród głównych przyczyn nadciśnienia wtórnego znajdują się:

• przewlekłe choroby nerek,

• otyłość,

• bezdech senny,

• problemy z tarczycą – zarówno jej nadczynność, jak i niedoczynność,

• schorzenia nadnerczy.

Nadciśnienie – objawy

Większość osób z nadciśnieniem nie odczuwa żadnych objawów. Czasami przy wysokim ciśnieniu mogą pojawiać się: bóle głowy, duszność, krwawienia z nosa. Symptomy te są niecharakterystyczne i mogą być identyfikowane z innymi problemami zdrowotnymi.

Nadciśnienie – diagnostyka i leczenie

Diagnostyka nadciśnienia obejmuje przede wszystkim pomiar ciśnienia krwi – podczas co najmniej dwóch wizyt lekarskich. Ponadto specjalista może zlecić wykonanie podstawowych badań krwi, takich jak: morfologia, poziom glukozy, poziom hormonów tarczycy oraz wykonanie EKG.

Leczenie nadciśnienia polega na wprowadzeniu radykalnych modyfikacji w dotychczasowym stylu życia – zdrowej dla serca diety, odpowiedniej dawki ruchu, rzucenia palenia, unikania stresu, dbania o wystarczającą ilość snu. Jeżeli lekarz uzna to za niezbędne, może wprowadzić również leczenie farmakologiczne, czyli stosowanie następujących grup leków:

• inhibitorów enzymu konwertującego angiotensynę (ACE), które zapobiegają zwężaniu naczyń krwionośnych.

• blokerów receptora angiotensyny zapobiegających zwężeniu naczyń krwionośnych,

• blokerów kanału wapniowego zapobiegających przedostawaniu się wapnia do komórek mięśniowych serca i naczyń krwionośnych,

• diuretyków, czyli leków moczopędnych,

• beta-blokerów (leków β-adrenolitycznych), które zmniejszają częstość skurczów serca.