Polacy zużywają 2 miliardy tabletek rocznie. Wypalają żołądek jak kwas

• Ibuprofen może uszkadzać błonę śluzową żołądka już po kilku dniach stosowania
• W badaniach endoskopowych po ibuprofenie obserwowano nadżerki i owrzodzenia
• Krótkie stosowanie leku nie oznacza, że żołądek pozostaje bez zmian
• W części badań ibuprofen wiązał się również z większym ryzykiem krwawienia z przewodu pokarmowego

Co ibuprofen robi z błoną śluzową żołądka?

Najbardziej bezpośrednio pokazuje to badanie, w którym lekarze zajrzeli do żołądka uczestników za pomocą endoskopu. W pracy „Endoscopic comparison of gastroduodenal injury with over-the-counter doses of new fast-dissolving ibuprofen and paracetamol formulations: a randomized, placebo-controlled, 4-way crossover clinical trial” 28 zdrowych osób przez siedem dni przyjmowało między innymi ibuprofen w dawce 400 mg trzy razy dziennie. Badacze oceniali później krwawienia w błonie śluzowej, nadżerki i owrzodzenia.

Po obu preparatach z ibuprofenem uszkodzenie błony śluzowej żołądka było większe niż po paracetamolu. Największe ryzyko zmian w żołądku i dwunastnicy odnotowano po szybko rozpuszczających się kapsułkach z ibuprofenem. 

– Stosowanie dwóch produktów z ibuprofenem wiązało się z istotnym uszkodzeniem błony śluzowej żołądka. Spośród czterech badanych terapii szybko rozpuszczające się kapsułki z ibuprofenem wiązały się z najwyższym ryzykiem wystąpienia uszkodzenia błony śluzowej żołądka i dwunastnicy – czytamy w badaniu.

Czy kilka dni brania ibuprofenu może zaszkodzić żołądkowi?

Takie zmiany obserwowano również podczas krótkiego stosowania dawek przeznaczonych do sprzedaży bez recepty. W jednym z badań zdrowi dorośli otrzymywali ibuprofen w maksymalnej dawce OTC. Po zakończeniu terapii owrzodzenia stwierdzono u 17,9 proc. osób przyjmujących ibuprofen, podczas gdy w grupie otrzymującej celekoksyb było to 2,6 proc.

Nie chodzi więc wyłącznie o wielomiesięczne przyjmowanie leku. Autorzy tej pracy zwracali uwagę właśnie na zmiany pojawiające się po krótkiej terapii. 

– Krótkotrwałe stosowanie nieselektywnych inhibitorów COX, ibuprofenu i naproksenu, wiąże się z większym ryzykiem endoskopowo stwierdzanego uszkodzenia błony śluzowej w porównaniu z selektywnym inhibitorem COX-2, celekoksybem, lub placebo – czytamy w badaniu.

Ibuprofen może zwiększać ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego

Uszkodzona błona śluzowa to jedno, ale badacze sprawdzali również, czy stosowanie ibuprofenu wiąże się z krwawieniem z górnego odcinka przewodu pokarmowego. W dużej analizie opublikowanej w 2025 roku zebrano wyniki siedmiu badań randomizowanych i 10 badań obserwacyjnych obejmujących łącznie 89 522 uczestników. Najczęściej analizowane dawki wynosiły do 1200–1800 mg dziennie, a mediana czasu stosowania sięgała około półtora tygodnia.

W porównaniu z osobami, które nie stosowały ibuprofenu, jego przyjmowanie wiązało się z ponad dwukrotnie wyższym ilorazem szans krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego – wyniósł on 2,51. Wyniki pokazują więc przede wszystkim, że krwawienie jest jednym z problemów, które trzeba brać pod uwagę przy ocenie wpływu ibuprofenu na przewód pokarmowy.

Dawka bez recepty nie oznacza obojętności dla żołądka

Łatwy dostęp do leku może sprawiać, że kilka tabletek przyjętych przez parę dni wydaje się czymś zupełnie neutralnym. Badania endoskopowe pokazują jednak konkretny obraz: po ibuprofenie obserwowano krwawienia w błonie śluzowej, nadżerki oraz owrzodzenia żołądka i dwunastnicy. Takie zmiany pojawiały się także podczas krótkotrwałego stosowania dawek dostępnych bez recepty.

Dane dotyczące krwawienia z przewodu pokarmowego uzupełniają ten obraz. Nie każdy wynik badania oznacza od razu poważne powikłanie, ale ibuprofen nie przechodzi przez żołądek bez śladu. To właśnie błona śluzowa żołądka i dwunastnicy jest jednym z miejsc, w których podczas jego stosowania można zaobserwować wyraźne zmiany.

Bibliografia

• Lanza, F. L., Collaku, A., Liu, D. J. Endoscopic comparison of gastroduodenal injury with over-the-counter doses of new fast-dissolving ibuprofen and paracetamol formulations: a randomized, placebo-controlled, 4-way crossover clinical trial, 2018.
• Scheiman, J. M., Cryer, B., Kimmey, M. B. i in. A randomized, controlled comparison of ibuprofen at the maximal over-the-counter dose compared with prescription-dose celecoxib on upper gastrointestinal mucosal injury, 2004.
• Gkiouras, K., Myrogiannis, I., Kouvelas, D. Is ibuprofen associated with upper gastrointestinal bleeding? A systematic review and meta-analysis, 2025.