Przełom w leczeniu raka płuca daje nadzieję pacjentom
W leczeniu raka płuca w ostatnich latach dokonano znaczących postępów. O nowoczesnych możliwościach terapeutycznych, diagnostyce molekularnej i potrzebie szybkiego reagowania mówi prof. Dariusz Kowalski, kierownik oddziału Zachowawczego Kliniki Nowotworów Płuca i Klatki Piersiowej Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – PIB w Warszawie.
- Leczenie raka płuca stało się bardziej skuteczne dzięki terapiom ukierunkowanym molekularnie i immunoterapii
- Kluczowe dla wyboru leczenia jest wykonanie zaawansowanej diagnostyki, w tym badań genetycznych nowotworu
- Większość pacjentów trafia do lekarza zbyt późno, co ogranicza możliwość zastosowania leczenia radykalnego
- Niskodawkowa tomografia komputerowa jest skuteczną metodą przesiewową dla osób z grupy ryzyka
Personalizacja leczenia raka płuca
Jeszcze do niedawna leczenie raka płuca opierało się głównie na chirurgii, radioterapii i chemioterapii. Obecnie dostępne są nowe klasy leków, które znacząco zmieniają rokowania – są to terapie ukierunkowane molekularnie oraz immunoterapia.
– Pojawiły się całkowicie dwie nowe klasy terapeutyczne. Takie leki, których przedtem nie było w ogóle na rynku. To leki, które poprawiają czas wolny od choroby, całkowity czas przeżycia i jakość życia – wskazuje prof. Dariusz Kowalski.
Leczenie ukierunkowane molekularnie polega na identyfikacji konkretnych zmian genetycznych nowotworu i dopasowaniu leku, który działa na określony szlak molekularny. Immunoterapia z kolei nie działa bezpośrednio na komórki nowotworowe, lecz aktywuje układ odpornościowy pacjenta do ich zwalczania.
Precyzyjna diagnostyka ułatwia leczenie
Warunkiem rozpoczęcia nowoczesnego leczenia jest odpowiednia diagnostyka. Samo obrazowanie, czyli tomografia komputerowa lub pozytonowa tomografia emisyjna (PET), to za mało. Konieczne jest pobranie materiału do badania histopatologicznego i molekularnego.
– Musimy wejść czymś, na przykład bronchofibroskopem, aby pobrać materiał. Dopiero wtedy patomorfolog określa, jaki to jest typ nowotworu – wyjaśnia prof. Kowalski.
W zależności od typu i podtypu raka płuca stosuje się różne strategie leczenia. Przykładowo, rak drobnokomórkowy nie jest zwykle leczony chirurgicznie; podstawę stanowi połączenie chemioterapii i radioterapii. Z kolei rak niedrobnokomórkowy może być leczony operacyjnie, często z uzupełniającym leczeniem systemowym.
Innowacyjna diagnostyka i leczenie raka płuca
W przypadku niedrobnokomórkowego raka płuca wykonuje się tzw. sekwencjonowanie następnej generacji – badanie genetyczne, które pozwala wykryć warianty molekularne (np. EGFR, ALK, ROS1, BRAF). Leczenie może być wtedy dobrane precyzyjnie do danej mutacji.
– Każdy z tych leków poprawia czas wolny od choroby, całkowity czas przeżycia i jakość życia. Chory przychodzi raz na miesiąc, dostaje pudełko opakowań i bierze jedną, dwie albo trzy tabletki w domu – wyjaśnia profesor Kowalski.
Jeśli nie uda się wykryć mutacji, możliwe jest zastosowanie immunoterapii – np. przeciwciał monoklonalnych, takich jak pembrolizumab, atezolizumab czy cemiplimab. Często immunoterapia jest stosowana w pierwszej linii leczenia, samodzielnie lub w połączeniu z chemioterapią.
Przeczytaj też: Leki immunologiczne - czym są? Co to jest immunoterapia?
Diagnozować trzeba jak najwcześniej
Jednym z głównych problemów w leczeniu raka płuca pozostaje późne wykrycie choroby. Większość pacjentów trafia do specjalisty w stadium uogólnienia, kiedy niemożliwe jest już leczenie radykalne, czyli ukierunkowane na całkowite usunięcie choroby.
– Zdecydowaną nadal większość rozpoznań stanowią chorzy w stadium rozsiewu, czyli przerzutów odległych. Jeśli pojawia się przewlekły kaszel, chrypka, krwioplucie, duszność, nagła utrata masy ciała – należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza POZ i wykonać diagnostykę obrazową – przekonuje onkolog.
Przeczytaj też: 9 objawów raka płuca. Nigdy ich nie ignoruj
Dostępne są również programy badań przesiewowych (screeningowych) — m.in. niskodawkowa tomografia komputerowa, która pozwala wykryć zmiany w niskich stopniach zaawansowania.
Nowoczesne leczenie raka płuca to już nie tylko chemioterapia. Dzięki diagnostyce molekularnej i immunoterapii można dobierać skuteczniejsze i mniej obciążające terapie. Kluczowe jest jednak wczesne wykrycie nowotworu oraz szybkie skierowanie na odpowiednią diagnostykę.
