Tyle powinien wynosić poziom cholesterolu. Aktualne wytyczne
Cholesterol jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania, jednak trzeba dbać, by jego poziom mieścił się w normie. Zbyt wysoki oznacza duże ryzyko kłopotów ze zdrowiem. Podwyższony cholesterol może prowadzić do chorób układu krążenia, w tym miażdżycy i zawału serca.
Normy cholesterolu często jednak się zmieniają, co jest efektem prac naukowców i systematycznych aktualizacji wiedzy medycznej. Warto wiedzieć, ile aktualnie wynoszą.
- Poziom cholesterolu LDL powinien być jak najniższy – u osób z dużym ryzykiem sercowo-naczyniowym nie powinien przekraczać 55 mg/dl
- Badanie profilu lipidowego warto wykonywać regularnie, nawet jeśli czujemy się dobrze – wysoki cholesterol nie daje objawów
- Normy się zmieniają – jeszcze kilkadziesiąt lat temu akceptowano wyższe wartości cholesterolu całkowitego niż obecnie
Cholesterol – jakie funkcje pełni w organizmie?
Choć cholesterol często kojarzy się z zagrożeniem dla zdrowia, jest absolutnie niezbędny do życia. Nasz organizm wykorzystuje go m.in. do:
- budowy błon komórkowych,
- produkcji hormonów steroidowych (np. estrogenów, testosteronu, kortyzolu),
- syntezy witaminy D,
- tworzenia kwasów żółciowych, które pomagają trawić tłuszcze.
Większość cholesterolu wytwarza sama wątroba, a tylko część pochodzi z pożywienia. W krwiobiegu cholesterol nie występuje w czystej postaci – jest transportowany w postaci lipoprotein. Najważniejsze z nich to:
- LDL (lipoproteiny o niskiej gęstości) – czyli tzw. zły cholesterol. Odpowiada za transport cholesterolu z wątroby do komórek. Gdy jego poziom jest zbyt wysoki, może odkładać się w ścianach naczyń krwionośnych i prowadzić do miażdżycy.
- HDL (lipoproteiny o wysokiej gęstości) – tzw. dobry cholesterol. Zbiera nadmiar cholesterolu z tkanek i naczyń krwionośnych i transportuje go z powrotem do wątroby, gdzie może zostać usunięty z organizmu.
A teraz najważniejsze: nie tylko sam poziom cholesterolu całkowitego się liczy, ale przede wszystkim to, ile mamy HDL w stosunku do LDL. Im więcej „dobrego” cholesterolu, a mniej „złego”, tym lepiej dla serca.
Przeczytaj także: Zbyt wysoki poziom cholesterolu często nie daje objawów. Ale spójrz na paznokcie
Czym grozi zbyt wysoki cholesterol?
Gdy poziom cholesterolu LDL („złego”) jest zbyt wysoki, zaczyna odkładać się w ścianach naczyń krwionośnych, tworząc tzw. blaszki miażdżycowe. To niebezpieczny proces, który z czasem prowadzi do zwężenia i usztywnienia tętnic, a to z kolei do:
- zawału serca – gdy zablokowane zostaje naczynie doprowadzające krew do serca,
- udar mózgu – gdy zakrzep blokuje dopływ krwi do mózgu,
- nadciśnienia tętniczego – serce musi pracować mocniej, by przepchnąć krew przez zwężone tętnice,
- cukrzycy typu 2 – bo wysoki cholesterol często towarzyszy insulinooporności i podwyższonym trójglicerydom.
Warto wiedzieć, że oprócz LDL coraz częściej lekarze zwracają uwagę także na cholesterol nie-HDL, który uwzględnia wszystkie "złe" frakcje lipidowe. Jest to dodatkowy wskaźnik ryzyka sercowo-naczyniowego.
Przeczytaj też: Ten grzyb obniża cholesterol i poprawia pamięć. Wkrótce sezon
Cholesterol – aktualne normy
W ciągu ostatnich dekad normy cholesterolu znacząco się zmieniły. Dawniej za dopuszczalny uznawano poziom do 220 mg/dl u kobiet i do 270 mg/dl u mężczyzn.
W świetle nowoczesnej wiedzy medycznej te normy są jednak znacznie niższe. Zgodnie z wytycznymi Polskiego Towarzystwa Diagnostyki Laboratoryjnej i Polskiego Towarzystwa Lipidologicznego:
- cholesterol całkowity (TC): < 190 mg/dl (< 5 mmol/l),
- cholesterol LDL ("zły"):
- < 55 mg/dl – osoby z bardzo wysokim ryzykiem,
- < 70 mg/dl – osoby z wysokim ryzykiem,
- cholesterol HDL ("dobry"):
- > 40 mg/dl u mężczyzn,
- > 45 mg/dl u kobiet,
- Trójglicerydy (TG): < 100 mg/dl (< 1,1 mmol/l),
- Cholesterol nie-HDL: limit uzależniony od poziomu ryzyka, podobnie jak LDL.
Przeczytaj też: Jak rozpoznać wysoki cholesterol? Lekarz wyjawia: To trochę jak z nowotworem
Fot. Canva/PhonLamaiPhoto's Images
Źródła: healthline.com/health/my-cholesterol-is-250-is-that-high, ptlipid.pl/
