Wczesne objawy demencji. Na co zwracać szczególną uwagę?
Demencja wcale nie jest nieuchronną częścią starzenia się. To zespół objawów związany z chorobami neurodegeneracyjnymi, który może dotknąć każdego — młodego i starszego. Jak rozpoznać pierwsze sygnały i jak działać, by chronić mózg? O tym w rozmowie Marty Sadkowskiej (Pacjenci.pl) z Sabiną Obwiosło-Budzyń, założycielką fundacji „Zapisane w mózgu”.
- Pierwsze niepokojące objawy demencji często wpływają na codzienne funkcjonowanie i wydają się niepozorne
- Problemy z finansami, gotowaniem czy orientacją w przestrzeni mogą być wczesnymi sygnałami choroby
- Powtarzanie tych samych pytań lub czynności jest symptomem, który powinien skłonić do dalszej obserwacji
Wpływ na codzienne funkcjonowanie
Wielu z nas czasem zapomina, gdzie położyło klucze, lub wchodzi do pokoju i nie pamięta, po co. Takie sporadyczne przypadki nie muszą być powodem do paniki. Moment, w którym powinniśmy zacząć się obawiać i rozważać diagnostykę, następuje wtedy, gdy te objawy zaczynają mieć realny wpływ na nasze codzienne funkcjonowanie. Jeśli zapominanie przestaje być incydentem, a zaczyna zaburzać nasz dobrostan i utrudniać codzienne życie, to sygnał, by skonsultować się ze specjalistą. Sabina Obwiosło-Budzyń, założycielka fundacji „Zapisane w mózgu”, opowiedziała w rozmowie z naszym portalem, że wiele nauczyła się opiekując chorą mamą, na własnych błędach w rozpoznawaniu wczesnych symptomów.
Przeczytaj też: Pamiętają to, co było 30 lat temu, ale nie to, co wydarzyło się wczoraj. Tak zaczyna się ta straszna choroba
Kłopoty z finansami i prowadzeniem domu
Zaburzenia poznawcze, charakterystyczne dla demencji, wpływają na wiele aspektów życia, nie tylko na pamięć. Jednym z wczesnych, a często bagatelizowanych objawów, są trudności z zarządzaniem finansami.
Moja mama, po śmierci taty, miała taki rytuał, że co niedzielę jedliśmy obiady razem. Pewnego razu zupa bez smaku, drugie danie bez smaku, i to zaczęło się powtarzać. Co teraz już wiem, wtedy tego nie rozumiałam, że mama po prostu już nie potrafiła ugotować czegokolwiek, bo tutaj były też takie zaburzenia – wspomina Sabina Obwiosło-Budzyń.
Podobnie, osoba dotknięta demencją może nagle przestać radzić sobie z liczeniem reszty w sklepie lub planowaniem wydatków, co miało miejsce w przypadku mamy Pani Sabiny. Te problemy z liczeniem i przewidywaniem to wyraźne sygnały. Zmiany w wyglądzie mieszkania, takie jak nagły bałagan u osoby zawsze pedantycznej, czy też kupowanie wciąż tych samych przedmiotów, bez świadomości posiadania ich, również mogą wskazywać na postępujące zaburzenia. Czytaj więcej: Pierwsze objawy demencji – kiedy zgłosić się do lekarza? Wyjaśnia ekspertka
Dezorientacja przestrzenna i powtarzalność
Zaburzenia poznawcze mogą dotyczyć również orientacji w przestrzeni. Osoba chora może gubić się w znanej okolicy, a nawet w nowym miejscu nie być w stanie zapamiętać, gdzie znajduje się łazienka.
Miałyśmy dwa takie przypadki, i ten pierwszy wtedy jeszcze nie rozumiałam, że to jest kwestia choroby. Mój młodszy syn miał chyba 7 lat, jak mama postanowiła z nim wyjechać na wakacje, i okazało się, że przez ten tydzień, kiedy mama w hotelu była z moim synem, to tak naprawdę on oprowadzał mamę, przypominając, że tu się idzie do pokoju, że tu jest stołówka. I gdy on o tym nam opowiadał, ja na to nie zwróciłam wtedy uwagi, a to prawdopodobnie były już początki początków – opowiada Sabina Obwiosło-Budzyń.
Klasyczne objawy, takie jak powtarzanie się pytań i historii, również są symptomem demencji, choć często pojawiają się w bardziej zaawansowanym stadium. Ważne jest, aby zwracać uwagę na te "niepozorne i nietypowe” pierwsze objawy, o których często się nie mówi.
Kliknij w wideo i poznaj więcej szczegółów:
