Wyroki sądowe i podwyżki emerytur. Nowe wyliczenia ZUS
Jak ZUS realizuje wyroki sądowe dotyczące art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej po wyroku TK?
Zakład Ubezpieczeń Społecznych realizuje prawomocne wyroki sądów powszechnych dotyczące art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, co stało się szczególnie istotne po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 roku o sygnaturze akt SK 140/20. W związku z tym wyrokiem nastąpił wyraźny przełom w przeliczaniu świadczeń, a liczne sprawy zaczęły trafiać do sądów II instancji.
Podwyższenie emerytur przez ZUS następuje bezpośrednio w wyniku nakazu sądowego, a przy realizacji tych orzeczeń analizowane są cztery główne zagadnienia: szacunkowa kwota wzrostu świadczenia, wysokość wyrównania oraz kwestia odsetek.
W praktyce Zakład Ubezpieczeń Społecznych podwyższa świadczenia na podstawie prawomocnych orzeczeń, co potwierdzają zrealizowane sprawy dotyczące przeliczania emerytur po wspomnianym wyroku TK. Mimo że ZUS seryjnie przegrywa te postępowania, ostatecznie stosuje się do zapadłych rozstrzygnięć.
Jakie są przykłady wzrostu emerytur i wyrównań po wyrokach sądowych?
Analiza zrealizowanych wyroków sądowych pozwala na przedstawienie konkretnych efektów finansowych, jakie uzyskują emeryci. Przykłady te opierają się na dwóch kluczowych parametrach: miesięcznym wzroście świadczenia brutto oraz kwocie przyznanego wyrównania, które w prezentowanych przypadkach wahały się od 612,63 zł do 2 280,20 zł.
- W orzeczeniu Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 4 czerwca 2025 roku (sygn. akt III AUa 403/25) miesięczny wzrost emerytury wyniósł 1 068,31 zł brutto.
- Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 18 czerwca 2025 roku (sygn. akt III AUa 974/25) przyniósł świadczeniobiorcy wzrost o 671,56 zł miesięcznie oraz wyrównanie w wysokości 9 401,79 zł brutto.
- Sąd Apelacyjny w Białymstoku 16 lipca 2025 roku (sygn. akt III AUa 32/25) orzekł o wzroście świadczenia o 2 280,20 zł brutto miesięcznie.
- W przypadku wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 17 września 2025 roku (sygn. akt III AUa 438/25) miesięczna emerytura wzrosła o 612,63 zł brutto, a kwota wyrównania wyniosła 10 414,69 zł brutto.
Łącznie przedstawione przykłady ilustrują skalę korzyści finansowych płynących z 5 wybranych orzeczeń, które stały się podstawą do aktualizacji wypłat przez ZUS.
Jakie kryteria decydują o tym, czy wyrok sądowy jest korzystny dla emeryta?
Za wyrok w pełni korzystny uznaje się orzeczenie, które odpowiada co najmniej rozwiązaniom legislacyjnym przewidzianym dla rocznika ’53, zawartym w art. 194i oraz 194j ustawy emerytalnej. Takie rozstrzygnięcia regularnie wydaje Sąd Apelacyjny w Gdańsku, a podjęcie kroków prawnych w tych sprawach jest uznawane za zasadne.
Wzorcowy wyrok powinien uwzględniać pełne przeliczenie emerytury bez pomniejszania jej o sumę kwot wcześniej pobranych świadczeń oraz gwarantować wyrównanie za okres od dnia przyznania emerytury w wieku powszechnym do dnia wydania decyzji o jej ponownym obliczeniu. Ważnym elementem jest również przyznanie odsetek liczonych od dnia wydania przez ZUS pierwszej, błędnej decyzji emerytalnej.
Warto odnotować, że kwoty podwyższenia emerytur brutto w wyniku spraw sądowych mieszczą się zazwyczaj w przedziale od 612,63 zł do 2 280,20 zł. Jeżeli uzyskany wyrok jest mniej korzystny niż model wzorcowy, emerytowi przysługują odpowiednie środki odwoławcze, takie jak apelacja lub skarga kasacyjna.
