Kichasz od pyłków? To nie jest "tylko" alergia, ale poważny problem układu odpornościowego
Wielu z nas, czując pierwsze drapanie w gardle i wodnisty katar, z nadzieją myśli: „oby to była tylko alergia, a nie infekcja”. W społecznym przekonaniu utarło się, że sezonowe kichanie to błahostka, którą można przetrwać z paczką chusteczek w dłoni. Tymczasem lekarze alarmują, że takie podejście jest błędem. Alergia nie jest chwilową niedogodnością, lecz sygnałem, że nasz układ immunologiczny przestał prawidłowo rozpoznawać zagrożenia i znajduje się w stanie przewlekłego błędu. Na czym to polega, tłumaczy nam specjalistka alergologii dr n. med. Magdalena Arcimowicz.
- Alergia to trwała choroba układu odpornościowego, która w przeciwieństwie do większości infekcji wirusowych nie mija sama po dwóch tygodniach
- Bagatelizowanie pierwszych objawów alergii otwiera drogę do tak zwanego marszu alergicznego, prowadzącego od kataru do przewlekłej astmy
- Przewlekły stan zapalny wywołany przez alergeny obciąża organizm przez wiele lat, niszczy śluzówkę i obniża odporność na infekcje
- Nieleczony alergiczny nieżyt nosa pogarsza jakość życia, np. prowadzi do zespołu przewlekłego zmęczenia i zaburzeń koncentracji
- Układ immunologiczny alergika jest stale „w pogotowiu”, co przy braku terapii skutkuje nasilaniem się reakcji wraz z wiekiem
- Skuteczna kontrola alergii jest niezbędna, aby zatrzymać postęp niszczących zmian w drogach oddechowych i skórze
Alergia to poważny błąd systemu
Główna różnica między infekcją a uczuleniem polega na czasie trwania i charakterze odpowiedzi organizmu. Wirus grypy czy przeziębienia pojawia się, atakuje, a po tygodniu czy dwóch organizm go zwalcza i zazwyczaj wszystko wraca do normy. Alergia to zupełnie inny scenariusz. To trwająca przez lata walka układu odpornościowego z czynnikami, które powinny być dla nas obojętne.
„Alergia jest z reguły chorobą na całe życie. Oczywiście objawy mogą pojawiać się w różnych okresach, ale alergia wziewna często rozwija się wraz ze wzrostem człowieka i pozostaje z nim. To nie jest prawda, że dotyczy wyłącznie ludzi młodych. Mam pacjentów, u których ciężkie objawy astmy na tle alergicznym pojawiły się po sześćdziesiątce. To choroba, która jeśli pozostaje nieleczona, będzie się nasilać wraz z wiekiem” – wyjaśnia dr n. med. Magdalena Arcimowicz, specjalista alergologii i otolaryngologii z Mokotowskiego Centrum Medycznego Wiktorska.
Przeczytaj też: Co pyli w marcu? Alergolog wyjaśnia, jak objawia się alergia na pyłki
Czy alergia jest groźniejsza od grypy?
Porównywanie tych dwóch schorzeń jest trudne, ponieważ niosą one ze sobą zupełnie inne ryzyka. O ile alergia niszczy organizm „po cichu” i długofalowo, o tyle grypa to gwałtowny atak na układ odpornościowy, który może mieć dramatyczny przebieg.
„Nigdy nie należy bagatelizować grypy. Znamy jej powikłania, które mogą być – zwłaszcza w pewnych grupach wiekowych czy u konkretnych pacjentów – naprawdę poważne i wręcz zagrażające życiu. Jeśli mamy dostęp do leków przeciwwirusowych na grypę, na pewno warto po nie sięgnąć. Jednak grypa, jeśli nie ma przebiegu ciężkiego, jest infekcją wirusową, którą się przechoruje. Natomiast alergia to choroba na całe życie, wymagająca stałej kontroli i czujności” – zaznacza ekspertka.
Czym grozi lekceważenie kataru siennego?
Często słyszymy bagatelizujące stwierdzenie: „to tylko alergia”. Jednak warto wiedzieć, że nieleczony nieżyt nosa to prosta droga do poważniejszych schorzeń. Układ odpornościowy, który nieustannie produkuje przeciwciała IgE w odpowiedzi na pyłki, zaczyna tracić kontrolę nad procesami zapalnymi. Może to prowadzić do wspomnianego marszu alergicznego, czyli przenoszenia się objawów z nosa i oczu głębiej – do oskrzeli.
„U pacjentów bardzo uczulonych tak wygląda marsz alergiczny, że zaczyna się od nieżytu nosa, ale jeżeli pozostaje on nieleczony, to może doprowadzić do rozwoju astmy oskrzelowej. Alergiczny nieżyt nosa jest podstawowym czynnikiem ryzyka rozwoju tej choroby. Wszystko zależy od nasilenia – może to być tylko krótki katar, ale mogą to być też ciężkie objawy astmy wymagające wielolekowego leczenia specjalistycznego czy biologicznego” – podkreśla nasza rozmówczyni.
Wpływ na jakość życia i zdrowie psychiczne
Długotrwałe obciążenie układu immunologicznego odbija się na całym organizmie. Alergik nie jest po prostu „lekko zakatarzony”. Jego organizm walczy 24 godziny na dobę, co skutkuje wycieńczeniem fizycznym i psychicznym. Badania wykazują, że przewlekły stan zapalny dróg oddechowych ma silny związek z obniżeniem nastroju, a nawet depresją.
„Alergia obniża jakość życia pacjentom. Kluczowy objaw, jakim jest tu blokada nosa, przyczynia się do zjawiska tak zwanego prezenteizmu. Pacjent przychodzi do pracy, ale jest obecny tylko ciałem. Jest słaby, niewydolny, nieskoncentrowany, źle śpi i ma zespół przewlekłego zmęczenia. Skłonność do zaburzeń depresyjnych jest istotnie większa u pacjentów z zatkanym nosem. Na wielu polach alergia nam dokucza i sprawia, że jesteśmy stygmatyzowani tą chorobą” – mówi alergolożka.
Jak podsumowuje specjalistka, alergia to poważny problem, którego nie wolno bagatelizować, licząc, że "samo przejdzie". Na szczęście współczesna medycyna oferuje bardzo wiele skutecznych metod kontroli chorób alergicznych, od nowoczesnych leków donosowych po immunoterapię, która jako jedyna potrafi zmienić naturalny przebieg choroby i ją zastopować.
Źródła:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11449200/
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/allergies/symptoms-causes/syc-20351497/
