Mylące objawy raka jelita grubego. Gdy to zobaczysz, biegiem do lekarza

Rak jelita grubego stanowi jedno z największych wyzwań współczesnej onkologii

Rak jelita grubego to nowotwór złośliwy wywodzący się z nabłonka błony śluzowej okrężnicy lub odbytnicy. Proces nowotworowy zazwyczaj zaczyna się niewinnie – od łagodnych zmian zwanych polipami, które z biegiem lat mogą ulec zezłośliwieniu. Jest to jeden z niewielu nowotworów, któremu można skutecznie zapobiegać poprzez regularne badania przesiewowe, takie jak kolonoskopia. Pozwala ona na usunięcie zmian przednowotworowych jeszcze zanim staną się one groźne dla życia.

Statystyki są alarmujące zarówno w skali globalnej, jak i lokalnej. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), rak jelita grubego jest trzecim najczęściej występującym nowotworem i drugą przyczyną zgonów nowotworowych na świecie. W Polsce sytuacja wygląda szczególnie niepokojąco – rocznie diagnozuje się około 18-20 tysięcy nowych przypadków, a liczba ta systematycznie rośnie. Śmiertelność w naszym kraju utrzymuje się na wysokim poziomie, co wynika głównie z faktu, że pacjenci trafiają do onkologa w zbyt zaawansowanym stadium choroby.

Przeczytaj też: Rak żołądka: cichy zabójca z nowymi nadziejami terapeutycznymi

Organizm wysyła czytelne sygnały poprzez zmianę rytmu wypróżnień i wygląd stolca

Podstawowym objawem, który powinien wzbudzić nasz niepokój, są zmiany w codziennych nawykach fizjologicznych. Jeśli Twoje ciało zaczyna zachowywać się inaczej niż przez ostatnie lata, warto zachować czujność. Do najważniejszych sygnałów należą:

• Zmiana rytmu wypróżnień: Uporczywe zaparcia lub nawracające biegunki, które utrzymują się przez kilka tygodni, a wcześniej nie występowały. Często pojawiają się one naprzemiennie.
   
• Stolce ołówkowate: Nienaturalnie cienki stolec (przypominający kształtem ołówek). Jest to efekt mechanicznego zwężenia światła jelita przez rozrastający się guz, co utrudnia prawidłowy pasaż.
   
• Uczucie niepełnego wypróżnienia: Wrażenie, że mimo wizyty w toalecie, w jelitach wciąż zalega treść, co powoduje dyskomfort i częste parcie.
   
• Bóle i skurcze: Nawracające bóle w dolnej części brzucha, wzdęcia oraz nadmierna ilość gazów, które nie mijają po zmianie diety.

Choć te objawy bywają krępujące, są kluczowymi informacjami dla lekarza. Wskazują one na postępujące zmiany w obrębie dolnego odcinka układu pokarmowego, które wymagają profesjonalnej diagnostyki.

Niespecyficzne objawy często bywają błędnie utożsamiane z trybem życia lub dietą

Wiele osób bagatelizuje wczesne stadia raka, tłumacząc złe samopoczucie brakiem aktywności fizycznej lub błędami żywieniowymi. Istnieje jednak grupa objawów „ogólnoustrojowych”, które na pierwszy rzut oka nie kojarzą się z jelitami, a mogą świadczyć o toczącym się procesie nowotworowym:

• Przewlekłe osłabienie i anemia: Nowotwór może powodować mikrokrawawienia, niewidoczne gołym okiem. Prowadzi to do niedokrwistości, która objawia się bladością skóry, dusznością przy wysiłku i chronicznym brakiem energii.
   
• Niezamierzony spadek masy ciała: Chudnięcie bez zmiany diety czy zwiększenia aktywności fizycznej to jeden z najpoważniejszych sygnałów ostrzegawczych.
   
• Brak apetytu i nudności: Nagła niechęć do jedzenia lub zmiana preferencji smakowych, połączona z uczuciem ciężkości po posiłkach.

Takie "ciche" sygnały sprawiają, że rak jelita grubego bywa wykrywany przypadkowo. Uczucie ciężkości czy zmęczenie przypisujemy przepracowaniu, podczas gdy organizm próbuje nam zasygnalizować poważny problem zdrowotny.

Ten objaw wymaga natychmiastowej konsultacji ze specjalistą

Istnieje jeden objaw, którego pod żadnym pozorem nie wolno zignorować. Jest nim krew w stolcu. Choć to może temat tabu, to właśnie obserwacja tego, co zostawiamy w toalecie, może uratować nam życie. Warto zwrócić uwagę na:

• Jasnoczerwona krew: Zazwyczaj świeża, widoczna na papierze toaletowym lub powierzchni stolca.
   
• Stolce smoliste: Bardzo ciemne, niemal czarne wypróżnienia o lepkiej konsystencji. Świadczą one o obecności przetrawionej krwi, co sugeruje krwawienie w wyższych partiach jelita.

Wiele osób popełnia błąd, zakładając, że krwawienie to wyłącznie skutek hemoroidów. Choć żylaki odbytu są częste, krew może być również sygnałem rozpadającego się guza. Gdy ją zauważysz, jedyną właściwą reakcją jest niezwłoczna wizyta u lekarza. Diagnostyka, taka jak badanie per rectum czy kolonoskopia, pozwala szybko ustalić przyczynę. Pamiętaj – czas jest Twoim największym sprzymierzeńcem. Wczesne wykrycie zmian daje niemal 100% szans na pełne wyleczenie.

Źródła:

Krajowy Rejestr Nowotworów, raporty dotyczące zachorowalności i umieralności w Polsce.
Wytyczne Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii w zakresie diagnostyki raka jelita grubego.
World Health Organization (WHO) – Cancer Today database.
Materiały edukacyjne Ministerstwa Zdrowia w ramach programu "Planuję Długie Życie".