Niewydolność hormonalna jąder – objawy, przyczyny, diagnostyka, leczenie
Niewydolność hormonalna jąder – czym jest?
Niewydolność hormonalna jąder jest to zespół objawów klinicznych pojawiających się w wyniku niedostatecznego wydzielania testosteronu przez gonady. Może wynikać albo z zaburzenia funkcjonowania jąder lub też np. w wyniku zakłóceń na osi podwzgórzowe-przysadka. Ze względu na miejsce, w którym doszło do zaburzenia, klasyfikujemy tę dolegliwość jako:
Hipogonadyzm pierwotny związany z upośledzeniem czynności jąder.
Hipogonadyzm wtórny (zaburzenia na osi podwzgórze-przysadka).
Hipogonadyzm mieszany, gdzie zakłócenia występują zarówno w obszarze jąder, jak i na osi podwzgórze-przysadka.
Hipogonadyzm obowodowy – wiąże się z niewrażliwością tkanek na testosteron lub zaburzeniami metabolizmu androgenów.
Niewydolność hormonalna jąder – objawy
Ogólne objawy kliniczne, które najczęściej towarzyszą niewydolności hormonalnej jąder, to: opóźnienie dojrzewania płciowego, małe jądra, otyłość trzewna, zmniejszone owłosienie ciała, ginekomastia (przerost gruczołów piersiowych), obniżona masa mięśni i słabsza ich siła, zmniejszenie libido, niska aktywność seksualna, coraz słabsze i coraz rzadsze wzwody w porze nocnej, ogólne problemy ze wzwodem, szybsza męczliwość, łatwiejsza irytacja, uderzenia gorąca, obniżona mineralizacja kości i łatwiejsze złamania kości podczas urazów, problemy z zasypianiem lub ciągłością snu, niższa sprawność intelektualna, insulinooporność, cukrzyca typu 2.
Niewydolność hormonalna jąder – przyczyny
Hipogonadyzm pierwotny
Pierwotna dysfunkcja jąder może mieć najróżniejsze przyczyny. Należą do nich przede wszystkim:
zespół Klinefeltera,
zespół zanikających jąder (anorchizm),
dysgenezja gonad,
guzy jąder,
zaburzenia zstępowania jąder,
urazy lub zapalenia jąder,
idiopatyczny zanik jąder,
wtórna niewydolność jąder na skutek zażywania niektórych leków lub narkotyków,
wrodzony brak jąder,
zespół Noonan,
hipoplazja komórek Leydiga.
Wtórna niewydolność jąder
Wtórna niewydolność hormonalna jąder związana jest z zaburzeniami na osi podwzgórze-przysadka, a powodować ją mogą:
gruczolaki przysadki lub niektóre leki, które prowadzą do hiperprolaktynemii,
zespół Kallmana,
izolowany hipogonadyzm hipogonadotropowy,
wtórny niedobór gonadoliberyny,
zespół Pradera-Willego,
zespół Pasqualinniego,
wrodzona hipoplazja nadnerczy.
Hipogonadyzm obowodowy jest wynikiem niewrażliwości lub oporności tkanek na testosteron. Przyczyny jego pojawienia się pozostają częściowo niejasne. Wiąże się go jednak z defektem receptorów estrogenowych, jak również niedoborem aromatazy.
